Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
53 54 55
53 54 55
54 (LIV) жылы – Юлиан күнтізбесі бойынша сейсенбіде басталатын кәдімгі жыл. Сол кезде бұл жыл Лентул мен Марцелдің консулдық жылы деп белгіленген (немесе, сирек жағдайда, 807 Ab urbe condita). «54 жыл» деген атау ерте орта ғасырлардан бері қолданылып келеді, сол кезде Anno Domini күнтізбесі Еуропада жылдарды атаудың басым әдісіне айналды.
AD 54 (LIV) was a common year starting on Tuesday (link will display the full calendar) of the Julian calendar. At the time, it was known as the Year of the Consulship of Lentulus and Marcellus (or, less frequently, year 807 Ab urbe condita). The denomination AD 54 for this year has been used since the early medieval period, when the Anno Domini calendar era became the prevalent method in Europe for naming years.
Рим империясы
13 қазан – Император Клавдий қайтыс болады (әйелі және немересі Агриппинаның улағаннан кейін болуы мүмкін), оның орнына Нерон келеді. Нерон гладиаторлық ойындарға тыйым салуға тырысады. Неронның тұсында Рим Александрия мен Азия арасындағы теңіз жолын қорғау үшін Аденді жаулап алады. Нил өзенінің бастауын және мүмкін жаңа провинцияларды табу үшін екі жүзбасы Египеттің оңтүстігіне жіберіледі. Олардың мәліметтеріне сәйкес, шөлде көптеген қалалар болғанымен, бұл аймақ жаулап алуға лайық емес. Гней Домиций Корбуло Шығысқа келіп, Азияның губернаторы болып тағайындалады, сонымен қатар Нерон мен оның бас кеңесшілері Сенека мен Буррдан Арменияны Рим империясына қайтару туралы құпия тапсырма алады. Корбуло Сириядағы Киррдағы X Фретенсис легионының базасын тексеріп, римдік легионерлердің "ұзақ бейбітшілік" салдарынан жігерсіз екенін көреді. Көптеген сарбаздар қаруларын, қалқандарын сатады. Корбуло аймақтағы сириялық қосымша әскерлерді жинап, шекаралық бекіністерге орналастырады, Нерон парфтарды ашуландырмауды бұйырады. Кесарияда яһудилердің азаматтық құқықтарын шектеуге байланысты жанжал орын алып, яһудилер мен басқа діндердің өкілдері арасында қақтығыс туындайды. Сириялық гарнизон пұтқа табынушылардың жағына шығады. Яһудилер таяқтар мен қылыштармен қаруланып, базар алаңында жиналады. Яһудеяның әкімі Антоний Феликс әскерлеріне шабуыл жасауға бұйырады. Зорлық-зомбылық жалғасып, Феликс Нероннан төрелік етуін сұрайды. Нерон басқа діндердің өкілдерін қолдап, яһудилерді екінші дәрежелі азаматтар санатына жатқызады. Бұл шешім яһудилердің наразылығын одан әрі күшейтеді. Британияда Венуций өзінің бұрынғы әйелі Бриганттардың патшайымы және Римнің одақтасы Картимандуаға қарсы көтеріліс ұйымдастырады. Губернатор Аулус Дидиус Галл оған әскери көмек жібереді, ал бірнеше шешілмейтін шайқастардан кейін Цезий Насика басқаратын легион көтерілісшілерді жеңеді (шамамен 52 және 57 жылдар аралығында). Қыс – Домиций Корбуло өз легиондарын (VI Феррата және X легион) Каппадокия тауларына жеткізіп, лагерь құрады. Ол сарбаздарға қатаң жаттығулар ұйымдастырады, күніне жиырма бес шақырымдық марш жасап, қару-жарақпен жаттығулар өткізеді.
October 13 – Emperor Claudius dies (possibly after being poisoned by Agrippina, his wife and niece), and is succeeded by Nero. Nero attempts to prohibit the gladiatorial games. Under Nero, Rome annexes Aden to protect the maritime route between Alexandria and Asia. Two centurions are sent to the south of Egypt to find the source of the Nile, and possible new provinces. They report that while there are many cities in the desert, the area seems too poor to be worthy of conquest. Gnaeus Domitius Corbulo arrives in the East and takes up an assignment as governor of Asia, with a secret brief from Nero and his chief ministers, Seneca and Burrus, to return Armenia to the Roman Empire. Corbulo inspects a base of Legio X Fretensis in Syria, at Cyrrhus; the Roman legionaries are demoralized by a "long peace". Many soldiers sell their helmets and shields. Corbulo recruits Syrian auxiliary units in the region and stations them in border forts, with orders from Nero not to provoke the Parthians. Violence erupts in Caesarea regarding a local ordinance restricting the civil rights of Jews, creating clashes between Jews and pagans. The Roman garrison, made up of Syrians, takes the side of the pagans. The Jews, armed with clubs and swords, meet in the marketplace. The governor of Judea, Antonius Felix, orders his troops to charge. The violence continues and Felix asks Nero to arbitrate. Nero sides with the pagans, and relegates the Jews to second class citizens. This decision does nothing but increase the Jews' anger. In Britain, Venutius leads a revolt against his ex wife Cartimandua, queen of the Brigantes and a Roman ally. Governor Aulus Didius Gallus sends her military aid, and after some indecisive fighting a legion commanded by Caesius Nasica defeats the rebels (approximate date – some time between 52 and 57). Winter – Domitius Corbulo marches his legions (Legio VI Ferrata and Legio X) into the mountains of Cappadocia and makes camp. He gives the men a harsh training, twenty five mile marches and weapons drills.
Яһудея
48 және 54 жылдар арасында Иудея Ирод Агриппаның ұлы Маркус Юлий Агриппаға бөліп-бөліп қайтарылды.
Judea is returned piecemeal to Herod Agrippa's son Marcus Julius Agrippa between 48 and 54.
Дін
Патриарх Онисим елші Стахийден кейін Константинополь Патриархы болады. Тарслық Пауыл үшінші миссиясын бастайды. Кейін Пауылдың көмекшісі болған Аполлос Ефесте христиан дініне өтеді.
Patriarch Onesimus succeeds Stachys the Apostle as Patriarch of Constantinople. Paul of Tarsus begins his third mission. Apollos, a later assistant of Paul, is converted to Christianity in Ephesus.