Кіріспе

Француз ханзадасы (1814–1896)

Орлеан ханзадасы Луи, Немур герцогы (Луи Шарль Филипп Рафаэль д’Орлеан; 25 қазан 1814 – 26 маусым 1896) – Франция королі Луи Филипп I және оның әйелі Неаполь және Сицилияның Мария Амалиясының екінші ұлы.

Балалық шақ

Ол Париждегі Король сарайында дүниеге келді. Он екі жасында ол Бірінші Хассер полкінің полковнигі болып тағайындалды, ал 1830 жылы Пары палатасына енді. 1825 жылы революционерлер әлі де Грекияның тәуелсіздік соғысына қатысып, Грекия Корольдігін құруға тырысқанда (бұл 1832 жылғы Лондон конференциясымен іске асты), Луидің есімі Грекияның алғашқы заманауи королі лауазымына мүмкін үміткер ретінде айтылды. 1831 жылғы ақпанда, революционерлер Бельгия төңкерісіне жете алмай тұрып, бес ай бұрын, Луи Бельгияның бірінші королі болуға тағайындалды; халықаралық мәселелер Луи Филиппті ұлы үшін бұл құрметті қабылдамауға итермеледі. Принц Луи Нидерланд Біріккен Корольдігінен бөлінуіне қолдау көрсету үшін Бельгияға кірген француздық Армэ дю Норд әскерімен бірге болды; ол Антверпен қамалына (1832) қатысты. Луи 1836 жылдың күзінде Константин қаласына қарсы алжирлік экспедицияға қатысты, ал екінші экспедицияда (1837) оған бригаданы басқару және Константиндегі қамау операцияларын жолға салу тапсырылды. Генерал Дамремонт 12 қазанда оның қасында қаза тапты, ал Константин 13 қазанда шабуылмен алынды. Ол 1841 жылы үшінші рет Алжирге аттанды және генерал Бугеоның басшылығымен қызмет етті, 29 сәуірде Медеаға азық-түлік жеткізу экспедициясына және 3-5 мамырда Милиана маңындағы қаһарлы шайқастарға қатысты. Такдемп бекітілген қаласына қарсы жорықта Луи 1-ші жаяу әскер дивизиясына қолбасшылық етті. Францияға оралғаннан кейін ол Компиньен лагерінің коменданты болды. Луи 1835, 1838 және 1845 жылдары Англияға, ал 1836 жылы Берлин мен Венаға құрметтік миссиялармен жіберілді.

Неке

1840 жылы 26 сәуірде ол Сент-Клауд сарайында Саксен-Кобург және Гота ханшайымы Викторияға үйленді. 1840 жылы Викториямен некесі Адольф Тьерс Депутаттар палатасында ұсынған некелік қорды беруден Людовик Филипп үкіметінің бас тартуымен белгіленді. 1842 жылы ағасы, Орлеан герцогы Фердинандтың қайтыс болуы, оның немере інісі, жас Париж графы таққа отырған жағдайда, табиғи регент ретінде маңызды рөл атқаруына мүмкіндік берді. Дегенмен, оның тартымсыздығы, қоғамдық шаралардан жинақылығы және кейбір жағдайларда жоғарыпарсылық мінезі оны көпке ұнамайтын етті. 1848 жылғы революция басталғанда ол патшаның қашуын қамтамасыз ету үшін Тюильри сарайын жеткілікті ұзақ уақыт ұстады, бірақ халыққа қарсы активті шаралар қолданудан бас тартты. Ол қайын сіңлісі, Орлеан герцогинясы Елен және оның екі ұлымен бірге Депутаттар палатасына барды, бірақ олар көтерілісшілерден бөлініп қалды, және ол ұлттық гвардияның формасын киіп киіп, ғана құтыла алды.

Францияға жер аударылу және оралу

Ол Англияға аттанды, онда ата-анасымен бірге Клермонтта қоныстанды. Елден қуылған кезінде, әсіресе әкесі қайтыс болғаннан кейін, оның басты мақсаты Бурбон үйінің екі тармағын келістіру болды, себебі бұл француз монархиясын кез келген нысанда қайта орнату үшін қажетті шарт еді. Бұл тілектері бір жағынан граф де Шамбордың ұстанымымен, екінші жағынан Орлеан герцогинясының Париж графының талаптарын сақтауға деген ниетімен тоқырады. Немур легитимистердің қағидаларын қабылдауға өз отбасының басқа князьдарына қарағанда көбірек дайындық танытты. Ұзақ келіссөздер 1857 жылы Немур жазған хатпен аяқталды, ол кейіннен өзінің ағасы, Жойнвилль принці Франсуаның диктанты бойынша жазылғанын түсіндірді, онда Шамбор үш түсті туға және конституциялық үкімет принциптеріне адалдығын білдіруі керек екені талап етілді. 1871 жылы Орлеан князьдері өз үйінің үлкен тармағына адалдықтарын қайта жаңартты, бірақ 1873 жылы граф де Шамбор Парижге келген кезде олармен кеңеспеді, ал олардың саяси даулары 1883 жылы оның қайтысына дейін сақталды. 1866 жылы Луи Филипптің жесірі, королева Мари Амелия қайтыс болғаннан кейін Немур Буши-хауста тұрды. 1871 жылы француз князьдеріне таңылған жер аудару күшін жойды, бірақ ол өзінің резиденциясын Парижге тек олардың құқықтары толығымен қалпына келтірілгеннен кейін ғана көшірді. 1872 жылдың наурыз айында ол армияда дивизия генералы шеніне қайта орналастырылып, бас штабтың бірінші бөліміне бекітілді. Активтік қызметтен зейнетке шыққаннан кейін ол 1886 жылға дейін Қызыл Крест қоғамының президенті ретінде жұмыс істеді, сол кезде патшалық әулетіне қарсы жаңа жарлықтар оның париждік қоғамнан шеттелуіне әкелді. Маршал МакМахон президенттігі кезінде ол Елисей сарайына уақыт-уақытпен келіп тұрды. Ол 1896 жылдың 26 маусымында Версальде 81 жасында қайтыс болды, ал герцогиня 1857 жылдың 10 қарашасында Клермонтта дүниеден озды. Ол Клементина ханшайымы, Аумале герцогы және Жойнвилль принцінен басқа барлық бауырларынан ұзақ өмір сүрді.