Кіріспе

Кеме қатынасының алып іскері, қаржыгер және капиталист

Сэр Хью Аллан (1810 жылдың 29 қыркүйегі – 1882 жылдың 9 желтоқсаны) – шотландтық-канадтық кеме қатынасының алып іскері, қаржыгер және капиталист. Ол қайтыс болған кезде "Аллан" кеме қатынасы компаниясы әлемдегі ең ірі жеке меншік кеме империясына айналды. Ол миллиондаған британдық иммигранттарды Канадаға тасымалдауға жауапты болды, ал Монреальде ол құрған бизнес Канада өмірінің барлық саласына таралып, оның империя құрушы ретіндегі беделін нығайтты. Оның үйі, Равенскраг, Монреальдегі Алтын шаршы мильдің басты резиденциясы болды.

Шотландиядағы алғашқы жылдары

Шотландияның Солтүстік Айрширдегі Солткотт қаласында туған ол капитан Александр Аллан мен Жан Кроуфордтың (1782–1856) екінші ұлы болды. Ол сэр Александр Тиллок Галттың бірінші туысы, ал оның әкесі шотланд ақыны Роберт Бернстің бірінші туысы еді. 1819 жылы Алланның әкесі Шотландия мен Монреаль арасында тауарлар мен жолаушыларды тасымалдаумен аты шыққан «Аллан» кеме жүйесін құрды. Аллан 1823 жылы Гриноктегі «Аллан, Керр және компания» отбасылық кеңсесінде жұмыс істей бастағанға дейін Солткотттағы діни білім алды. Үш жыл өткен соң, әкесі оны Монреальге астық саудагері Уильям Керрдің кеңсе қызметкері ретінде жіберді. 1830 жылы ол бір жылға туған Шотландиясымен саяхатқа шықты (кейіннен ол Айрширдегі бала кезіндегі сүйікті орнының құрметіне үйін «Равенскраг» деп атады) және Лондон, Нью-Йорк және Жоғарғы Канада арқылы саяхатын жалғастырды.

Монреальда Аллан желісінің көтерілуі

1831 жылы Монреальге оралған Аллан қаланың жетекші импортшыларының бірімен комиссиялық саудагер болды, ол сонымен қатар Шотландиядағы оның отбасылық компаниясы J & A Allan үшін Монреаль агенті болып та қызмет еткен. Аллан көбінесе теңіз тасымалы, кеме жасау және астық сатып алумен айналысты, отбасылық байланыстар арқылы жинаған капиталы мен таныстарының көмегімен, сондай-ақ Монреальдегі басым шотландтық бизнес ортасында өзін-өзі дамытқан әлеуметтік байланыстарды пайдаланды. 1835 жылы Аллан сол кезден бастап Миллар, Эдмонстон және Ко. деп аталған фирманың серіктесі атанды. Әкесінің қолдауымен және капиталымен Аллан компанияның теңіз тасымалы қызметін кеңейтті, ал J & A Allan (содан кейін оның үлкен ағасы Джеймс басқарды) сауда флотын құруға тікелей қатысты. 1839 жылы Хьюдың кіші інісі Эндрю енді Edmonstone, Allan & Co. компаниясына қосылғанда, ол Монреальдегі ең ірі тасымалдау қуатына ие фирма болды. 1850-ші жылдарға қарай Edmonstone & Allan несиелік рейтингтік агенттіктердің бірі тарапынан «ескі, сенімді және беделді фирма, Провинциядағы ең бай компаниялардың бірі» деп сипатталды, жауапты басқаруымен және Лондон, Ливерпуль және Глазгодағы сауда үйлерімен байланыстарымен танымал болды. Алланның одақтас теңіз тасымалы, теміржол және банк салаларына кеңейген ықпалының арқасында фирма «банктей жақсы» болды. 1863 жылдан бастап компания H & A Allan, Монреаль деп аталды – Аллан отбасы империясының маңызды және күрделі бір бөлігі.

Аллан Корольдік пошта желісі

1851 жылы Хью Аллан Монреаль сауда кеңесінің президенті болып сайланды. Кәсіпкер және Монреальдің іскер қауымдастығының таңдалған басшысы ретінде ол бұл лауазымын Ұлыбритания, Монреаль және Портленд арасындағы тұрақты, үкіметтік субсидия алатын бу кемелер желісін құруды қолдау үшін пайдаланды. Алланның сөзіне сүйенсек, бұл қызмет Атлант мұхитының екі жағына "Royal Mail" поштасын жеткізіп, иммигранттарды Солтүстік Америкаға тасымалдауға арналған. Бұл идея Алланға тиесілі болғанымен, келісімшарт үшін бәсекелестік күшті болды. Атланттың екі жағынан да маңызды қолдау көрсетілгеніне және мұқият дайындық жасалғанына қарамастан, Аллан 1853 жылы тендерді ұтып ала алмады. Алайда, келісімшартты жеңіп алған консорциум, оның төрағасы Сэмюэл Кунард болды, дерлік бірден қиындықтарға тап болды. Аллан бұған Клайдтағы кемелерді, жоғары технологияны пайдаланып (әсіресе «Канадалық» және «Үнділік» кемелерін) көбейту арқылы жауап берді. Осы кемелер 1856 жылы оның ағасы Эндрюмен бірге құрылған Монреаль мұхиттық бу кемелер компаниясының негізін құрады. Компания канадалық болу үшін мұқият құрылды, бірақ Шотландиядағы Аллан отбасымен тығыз байланысты (және қаржыландырылды). Аллан өзінің қаржылық қажеттіліктерін қамтамасыз ету және капитал көзі ретінде Канаданың Саудагерлік банкін құрды. Отбасылық бизнес ретінде жұмыс істейтін банк 1861 жылы тіркелді, бірақ 1864 жылға дейін есігін ашпады. Аллан қайтыс болғанға дейін банк президенті қызметін атқарды, содан кейін оның ағасы Эндрю оның орнына келді. Банк көп ұзамай Канаданың ең белсенді банктерінің бірі ретінде танылды. Олар құлдыраған Канаданың Коммерциялық банкін өзіне қаратып алды және 1870-ші жылдардың ортасына қарай Нью-Йорк пен Лондонда филиалдарын ашты. Алланның банкпен байланысы оның басқа да табысты кәсіпорындарында өсуіне көмектесті. Аллан жаңа коммуникациялық технологияларға, өндіріске қызығушылық танытты.

Қарақұм

1860 жылы Аллан Саймон МакТавиштің иелігінің бір бөлігін сатып алып, ескі үй-жайын бұзды, оның орнына жаңа үйі – Равенскрагты салды. Бұл үй итальяндық Ренессанс стиліндегі әсем сарай болды және Алтын шаршы мильдің басты резиденциясы есептелді. Үш жылдық құрылыс 1863 жылы аяқталды, ал үйдің көлемі мен сәні Дундерн қамалынан басым болды. Ұлы залдың өзі бірнеше жүз қонақты қабылдауға жететін. 1882 жылы Аллан қайтыс болғаннан кейін, оның екінші ұлы, сэр Монтегю Аллан осы үйде тұрды. 1940 жылы ол оны Монреальдегі Корольдік Виктория ауруханасына тапсырды. Аллан отбасы Конноттың принці Артур, Лорд Лизгар, Дюфферен графы, Виконт Вулсли және тағы да басқаларды күтіп қабылдады.