Кіріспе
Alton) - Англияның Шығыс Гэмпшир округінде, Вей өзенінің солтүстік саласының бастауына жақын орналасқан базар қаласы және азаматтық аудан. 2011 жылғы халық санауы бойынша халқы 17 816 адамды құрады. Алтон 1086 жылғы «Соңғы сот» тізімінде Aoltone деп тіркелген. Саксон кезеңінде Алтон Авельтун деп белгілі болған. Ағылшыл азамат соғысы кезінде қалада Алтон шайқасы болған. Сондай-ақ, ол Sweet Fanny Adams және Джейн Остинмен байланысты.
Alton ('/ɔː//l//t//ən/ AWLtən) is a market town and civil parish in East Hampshire, England, near the source of the northern branch of the River Wey. It had a population of 17,816 at the 2011 census. Alton was recorded in the Domesday Survey of 1086 as Aoltone. During the Saxon period Alton was known as Aweltun. The Battle of Alton occurred in the town during the English Civil War. It also has connections with Sweet Fanny Adams and Jane Austen.
Ерте тарих
1996 жылы қала маңында табылған темір дәуірінің монеталары мен әшекейлерінен құралған Алтон қоры қазір Британ мұражайында сақталады. Алтон қаласына жақын орналасқан Неатхемде римдік пошта станциясы болған, оны, болжам бойынша, Виндомис деп атаған. Осы аймақта англосаксон қонысы пайда болды және құрылыс жұмыстары кезінде 7 ғасырға жататын зират табылды. Зираттан қабірлік заттар, соның ішінде Кертис мұражайында көрсетілген және Гэмпширдегі англосаксон қолөнерінің ең көрнекті туындысы саналатын Алтон тоғасы табылған. Тоғаның күміс жалатылған, алтынмен әшекейленген, гранат және шыныдан жасалған инкрустациясы бар. Вей өзенінің бастауы осы қалада орналасқан, ал «Алтон» атауы «өзен бастауындағы шаруашылық» деген мағына беретін англосаксон сөзі «aewielltun»-нен шыққан. 1001 жылы Дания әскерлері Англияға шабуыл жасады және Алтон шайқасының бірінші кезеңінде Уэссекс әскерлері бірігіп, оларға қарсы күресті. Шамамен 81 ағылшын қаза тапты, олардың ішінде корольдің бас кеңесшісі Этельверд, Уитчерчтан Леофрик, корольдің бас кеңесшісі Леофвин, епископтың вассалы Вулфхер және епископ Эльфсидің ұлы Годвин болды. Даниялықтар жеңіске жетті, бірақ олардың шығындары да жоғары болды, ал қашқан ағылшындар Винчестерде пана тапты. «Одингетон жүздігі – Хантеширде» деп жазылған «Соңғы сот кітабында» Алтон ең маңызды сауда орталығы ретінде тіркелген. 1101 жылы Вильгельм Жеңімпаздың үлкен ұлы Роберт II Нормандия және оның інісі Генрих I Англия арасында Алтон шарты жасалды. Генрих ағасы бірінші крест жорығына қатысқанда таққа отырған. Роберт таққа таласу үшін Портсмутқа қайтып келді. Ағайындылар Алтонда кездесіп, Алтон шартының шарттарын бекітті. Алтон қаласының басты көшесінің бір бөлігі Нормандия көшесі деп аталады, бұл оқиғаның естелігі ретінде сақталған.
Орта ғасырлар
Алғашқы тіркелген Алтон базары 1232 жылы болған, бірақ Домесдей кітабында алғаш рет тіркелген Нитам базары да қалада орналасқан болуы мүмкін. Блом 1673 жылы «сенбі күндері өтетін, азық-түлікке өте бай, сонымен қатар жақсы мал өсірілетін базар туралы» жазған. Сенбілік базар Китчиннің 1751 жылғы Хэмпшир картасында «Алтон тауы, сенбі» деп белгіленген. Шындығында, 1307 жыл Эдуард II билікке келген жылдың бірінші жылы болған, бірақ Вудсток Эдмунды сол кезде осы жердің иесі емес еді. Виктория округі тарихында (Кертистің кітабынан кейін жазылған) былай делінген:
Көріп отырғанымыздай, королева Маргарет 1317 жылға дейін осы жерді иеленген, сондықтан 1307 жылы жәрмеңке Вудсток Эдмундқа берілмеуі керек еді. Грант берудің дұрыс күні, шарттар тізімі бойынша (14 Эдуард II, №15), 1320 жылдың 22 қарашасы болып көрінеді. Грант 9 күндік жәрмеңкеге – Аққу күні мен Аққу мерекесіне және одан кейінгі жеті күнге берілді. Алтон қаласындағы екі негізгі жер – Алтон Истбрук және Алтон Вестбрук – әрқайсысында өз жәрмеңкесі болды. Алтон Истбруктың жарғысы қазірге дейін табылған жоқ, және ол мүлде болмаған болуы мүмкін. Ол бастапқыда Әулие Лоренс күнінде өткізілген, сондықтан оның бастауы, болжам бойынша, осы әулиенің мерекесімен байланысты болған. Елдің Рим-католик дінінен бас тартқаннан кейін оның діни маңызы жойылған болар еді. Бұл жәрмеңке 19 ғасырдың басында Корольдік жайлауында (Алтон Истбрук жерінде) өткізілген сияқты. Осы жерге үй салынғаннан кейін жәрмеңке Вестбрук жәрмеңкесі өткен жерге – базар алаңына, түрлі шабындықтарға және жаттығу алаңына көшірілді. 18 ғасырдың ортасында Истбрук жәрмеңкесінің күні Михаэльмасқа ауыстырылды, себебі ол егін жинау кезінде болды және фермерлер оған қанағаттанбады. 18 ғасырдың басында өткен осы жәрмеңке туралы кейбір есептер сақталған, олар мұнда ірімшік жәрмеңкесінен басқа, саудагерлер мен жергілікті тұрғындардың дүкендері мен стендтері болғанын көрсетеді. Адамдар кружево, қолғап, кітап, имбир тістің, корсет, қантты жеміс, ойыншықтар, сабын және пышақтар сатқан. 19 ғасырдың соңында бұл жәрмеңкеде негізінен жылқылар, қойлар және кейде хмель сатылған. Алтон қаласында жыл сайын жәрмеңке өткізіледі, бірақ қазір ол карнавал түрінде өтеді. Англия азамат соғысы кезінде Алтон қаласында шайқас болды. 1643 жылдың 13 желтоқсанында қаладағы шағын роялистер әскері 5000 адамнан тұратын парламенттік әскердің күтпеген шабуылына ұшырады. Роялистердің атты әскері қашып кетіп, сэр Ричард Болле (немесе Боулз) мен оның жаяу әскерін соғысуға қалдырды. Сан жағынан кемдік тартқан роялистер Әулие Лоренс шіркеуіне кіруге мәжбүр болды, онда Болле көптеген әскерлерімен бірге қаза тапты. 700-ден астам роялистер әскері тұтқынға алынды және соғыстан қалған оқ тесіктері әлі күнге дейін шіркеуде көрінеді. 1665 жылы Алтон қаласында оба індеті тарады, бірақ ол тез қалпына келді. 1867 жылдың 24 тамызында сегіз жасар Фанни Адамс есімді қыз Алтон қаласында өлтірілді. Оның шабуылшысы Фредерик Бейкер, жергілікті заңгердің кеңсесінде жұмыс істеген адам, Винчестерде өлім жазасына кесілген соңғы қылмыскерлердің бірі болды. Фанни Адамстың қабірі әлі күнге дейін Алтон зиратында сақталған. Оқиға бойынша, бұл қатал кісі өлтіру Корольдік теңіз флотында консервіленген еттің енгізілуімен бірге болды, және жаңа тағамды ұнатпаған теңізшілер консервілерде «Сұмдық Фанни Адамс» немесе «Сұмдық Ф. А.» деп жазылған екен. «Сәтті Фанни Адамс» деген сөздің ескі сленгтік мағынасы – ештеңе.
Басқару
1972 жылғы Жергілікті Өкімет туралы заңға дейін Алтон (қазір таратылған) Алтон қалалық округтік кеңесінің қамқорлығында болды. Заңның нәтижесінде бұл орган таратылып, 1974 жылдың 1 сәуірінде қазіргі Алтон қалалық кеңесі құрылды. Алтон қалалық округтік кеңесінің функциялары жаңа Алтон қалалық кеңесі, Гэмпшир округтік кеңесі және жаңадан құрылған Шығыс Гэмпшир округтік кеңесі арасында бөлісті. Кеңес базар алаңындағы Алтон қалалық үйінде отырыстар өткізеді.
География
Алтон Фарнхэмнен 9 миль (14 км) солтүстік-шығысқа және Винчестерден 16 миль (26 км) оңтүстік-батысқа қарай орналасқан. Лондон 52 миль (84 км) қашықтықта. Жақын орналасқан Брокхэм төбесі, Алтоннан 3.5 миль (6 км) солтүстік-шығыста орналасқан, теңіз деңгейінен биікке көтеріледі.
Климат
Оңтүстік-Шығыс Англияның қалған бөлігімен бірге Алтонның қоңыржай климаты бар, ол жалпы алғанда елдің қалған бөлігінен жылырақ. Жылдық орташа температура шамамен және маусымдық және тәуліктік өзгерістерді көрсетеді. Қаңтар айы ең суық ай, ал маусым мен шілде айлары - ең жылы айлар, орташа күндізгі максималды температура шамамен градусқа жетеді.
Мәдениет
Джейн Остин Регенттік аптасы – автор Джейн Остин Альтон мен Чаутон қалаларында өткізген уақытын мерекелеу және әр жылдың маусым айында өткізіледі. Аллен галереясы – Алтон қаласының өнер галереясы. Онда үлкен, тұрақты керамика коллекциясы және уақытша көрмелер орналасқан. Холиборн театры – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс тұтқындарының театрға айналдырған бұрынғы Ниссен баракасының орнында салынған. 1950 жылдан бері онда спектакльдер қойылып келеді, бірақ ресми ашылуы 1971 жылы болды. Алтон Моррис тобы 1979 жылы құрылды және Ұлыбританияда да, шетелде де Моррис биін билейді. Олар көбінесе Алтон қаласының көшелерінде өнер көрсетеді. Жергілікті хорлардың қатарында 1921 жылы құрылған Алтон әуесқой опера және драмалық қоғамы бар, олар әр жылы екі музыкалық қойылым мен әртүрлі музыкалық және драмалық стильдерде бір спектакль көрсетеді. Алтон қауымдық хоры Хэмпширдің халық әндерін, сондай-ақ африкалық, госпел, блюз және калипсо музыкасын орындайды. 2024 жылдың шілде айында 10 күнге созылатын жаңа Алтон өнер фестивалі өтеді.
Белгілі жерлер
Алтон тәуелсіз кино жобасы 2011 жылдың мамыр айында қаладағы тәуелсіз киноның болашағын қамтамасыз етуге көмектесу үшін құрылды. Алтон Maltings 2004–2005 жылдары жаңартылып, қазір Harvest Church-тің үйі болып табылады және апта бойы қоғамдық топтар, қайырымдылық ұйымдары, жеке тұлғалар және басқа да ұйымдар пайдаланады. Алтон Maltings Хэмпширдегі ең кең ағаш қаңқалы ғимарат екені айтылады. Алтон кітапханасы 2005 жылы округтік кеңес архитекторларының жобасы бойынша қайта салынды. Жаңа кітапханада кітаптарды беру бөлімі, анықтамалық кітапхана, компьютерлік жабдықтар және кафе орналасқан. Алтон спорт орталығы халыққа ашық және мұнда жүзу бассейні, спорт залы, жабық және ашық корттар бар. Кертис мұражайы 1856 жылы доктор Уильям Кертис құрған және Хэмпширдегі жергілікті тарих коллекцияларының ең бірегейі саналады. Town Gardens-те 1935 жылы король Георг V-нің күміс юбилейіне арнап салынған музыкалық орын (бэндстенд), балалар ойын алаңы, гүлзарлар, ағаштар мен бұталар бар. 2013 жылы Елизавета II-нің Алмаз юбилейін мерекелеу үшін бэндстенд жаңаланды. Ансти паркі – ойын алаңдары мен кішкентай балалар ойын алаңы бар кең ашық кеңістік; бұл парк қаланың регби клубына үйі.
Білім
Алтон Винчестер университеті мен Гилдфордтағы Суррей университетінің шамамен ортасында орналасқан, бірақ ең жақын университет кампусы Фарнемдегі Шығармашылық өнерлер университеті. Бұл жерде 1907 жылы Лондонның Лорд-мэрі сэр Уильям Пурди Трелор дене мүмкіндігі шектеулі жастарға білім беру мақсатында құрған тәуелсіз білім беру мекемесі – Трелоар орналасқан. Treloar's қазір Holybourne-дегі 2-ден 25 жасқа дейінгі физикалық және оқу қиындықтары бар оқушыларға білім беруді қамтамасыз ететін Treloar мектебі мен колледжін басқарады. Алтон қаласындағы мемлекеттік орта мектептер – Эггар мектебі (бұрынғы гимназия) және Амери Хилл мектебі. Алтонда 6 айдан 18 жасқа дейінгі ұлдар мен қыздарды оқытатын тәуелсіз католик күндізгі мектеп бар. Алтыншы сынып білімі Алтон колледжі арқылы жүзеге асырылады, ол Ofsted-тен өте жақсы тексеру есептерін алған.
Көлік
Алтон станциясы Ұлттық теміржол желісінде Лондон Уотерлооға қызмет көрсететін Алтон желісінің соңында орналасқан. Алтон теміржол станциясы – Уотеркресс желісінің, бұрын Мид Хантс темір жолы деп аталған, Алтон мен Нью-Элресфорд арасында жүретін, қайта жаңартылған бу теміржолының соңғы бекеті. Бұл желі бұрын Лондонға таза су кресін тасымалдау үшін пайдаланылған. Уотеркресс желісі қазір көбінесе еріктілермен басқарылатын қайырымдылық ұйымы және Steam Illuminations, War on the Line және Томас пойызы (Thomas the Tank Engine) сияқты іс-шараларымен танымал. Уотеркресс желісінің тарихы 1861 жылға дейін жетеді, сол жылы Парламент «Алтон, Алресфорд және Винчестер темір жолы» деп аталған жобаға рұқсат берген. Төрт жылдан кейін Мид Хантс темір жолы ашылды және 1973 жылы желі жабылғанға дейін пойыз қызметі жалғасты. 1977 жылы желі ішінара қайта ашылды, 1983 жылы одан әрі кеңейтілді, ал 1985 жылы Лондонның басты желісімен байланысу үшін Альтонға дейін қайта ашылды. Бұрын Алтон Буттс-джонкшн теміржол торабының орналасқан жері болған. Мид Хантс темір жолынан басқа, 1903 жылдан 1955 жылға дейін Мион аңғары темір жолы Алтоннан Мион аңғары арқылы өтіп, Фарехамда Истлиден Фарехамға дейінгі желіге қосылған. Басингстоук және Альтон жеңіл темір жолы солтүстікке қарай Басингстоукке дейін созылған. 2015 жылы Алтон ауданындағы жолаушылар автобустарының бір бөлігі Stagecoach South компаниясымен жүргізілді.