Кіріспе
Кезик – Англияның Камбрия графтығындағы Камберленд әкімшілік аймағындағы сауда қаласы және азаматтық приход. Тарихи тұрғыдан алғанда, 1974 жылға дейін ол Камберленд графтығының құрамына кірді. Кесвик Дервентуотер көлінен солтүстікке қарай және Бассентвейт көлінен 6 шақырым қашықтықта орналасқан. 2011 жылғы халық санауы бойынша приходтың халқы 5243 адамды құрады. Аймақта тарихқа дейінгі дәуірде адамдар қоныстанғанының куәліктері бар, бірақ қала туралы алғашқы жазба 13 ғасырға дейін соқтырады, ол кезде Англияның Эдуард I патшасы Кесуик базарына жарлық берді, ол 700 жылдан бері үздіксіз жұмыс істеп келеді. Қала маңызды кен өндіру аймағы болды және 18 ғасырдан бері демалыс орталығы ретінде танымал; туризм 150 жылдан астам уақыт бойы оның басты саласы болып табылады. Оның ерекшеліктеріне Моут-холл ғимараты, заманауи театр – «Көл жағасындағы театр», Ұлыбританиядағы ең көне кинотеатрлардың бірі – «Альгамбра», сондай-ақ қаланың ең ірі ашық кеңістігінде орналасқан Кесвик мұражайы мен өнер галереясы жатады. Қаланың жыл сайынғы іс-шараларының бірі – көптеген елдерден келушілерді тартатын евангелистік жиын – Кесвик конгресі. Кесвик ақын Сэмюэл Тейлор Колридж және Роберт Саутимен байланысы үшін кеңінен танымал. Олардың серігі, 19 шақырым қашықтықтағы Грасмирде тұратын Уильям Вордсвортпен бірге, осы аймақтың табиғи сұлулығын Ұлыбритания мен одан тыс жерлердегі оқырмандарға кеңінен таныстырды. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Кесвик өсіп келе жатқан табиғатты қорғау қозғалысының бірнеше маңызды бастамаларының орталығы болды, көбінесе жақын маңдағы Кроссвейт приходының пасторы және Ұлттық трастының негізін қалаушыларының бірі Хардвик Раунсли басшылық етті, ол осы аймақта кең аумақты жинақтады.
Keswick ('/k//ɛ//z//ᵻ//k/ KEZik) is a market town and civil parish in the Cumberland unitary authority area of Cumbria, England. Historically, until 1974, it was part of the county of Cumberland. It lies within the Lake District National Park, Keswick is just north of Derwentwater and is 4 mile (6 km) from Bassenthwaite Lake. The parish had a population of 5,243 at the 2011 census. There is evidence of prehistoric occupation of the area, but the first recorded mention of the town dates from the 13th century, when Edward I of England granted a charter for Keswick's market, which has maintained a continuous 700 year existence. The town was an important mining area, and from the 18th century has been known as a holiday centre; tourism has been its principal industry for more than 150 years. Its features include the Moot Hall; a modern theatre, the Theatre by the Lake; one of Britain's oldest surviving cinemas, the Alhambra; and the Keswick Museum and Art Gallery in the town's largest open space, Fitz Park. Among the town's annual events is the Keswick Convention, an Evangelical gathering attracting visitors from many countries. Keswick became widely known for its association with the poets Samuel Taylor Coleridge and Robert Southey. Together with their fellow Lake Poet William Wordsworth, based at Grasmere, 12 mile (19 km) away, they made the scenic beauty of the area widely known to readers in Britain and beyond. In the late 19th century and into the 20th, Keswick was the focus of several important initiatives by the growing conservation movement, often led by Hardwicke Rawnsley, vicar of the nearby Crosthwaite parish and co founder of the National Trust, which has built up extensive holdings in the area.
Атауы
Қала алғаш рет Эдуард I-нің XIII ғасырдағы жарғысында "Кесуик" деп тіркелген. Кейінгі ғалымдардың арасында "сыр фермасы" топонимиясын қолдағандардың ішінде Эйлерт Экуолл (1960) және А. Д. Миллс (2011) (екеуі де Оксфорд университетінің баспасынан) және Диана Уэйли (2006) – Ағылшын жер-атаулар қоғамы үшін жұмыс істеген. "Сыр фермасы" тегін жақтаушылардың арасында Экуолл мен Уэйли Кесуик атауын Лондон маңындағы Чисуик атауымен байланыстырады; Уэйли бұл жердегі "К" әрпінің скандинавиялық ықпалдан пайда болғанын жазады.
Тарихқа дейінгі дәуір
Бұл аймақтағы тарихқа дейінгі қоныстанудың куәлігі ретінде қаланың шығыс жиегінде орналасқан Кастеригг тас шеңбері бар, ол шамамен б.з.д. 3200 жылға дейін сақталып қалған. Неолит дәуіріне тән тас құралдар 19 ғасырда осы шеңбердің ішінде және Кесвик қаласының орталығында табылған. 1925 жылы аймақтағы жаңалықтар туралы пікір білдірген тарихшы-зерттеуші В.Г. Коллингвуд, олар "Тас дәуірінің адамдары Көмбрия аймағында жайлы жағдайда болғанын" көрсеткенін жазды. Қола дәуірінде аймақта тұрақты қоныстардың аздығы байқалады, бірақ төбелік бекіністерді қазу жұмыстарынан б.з.д. 500 жыл шамасында Темір дәуірінде қоныс болғаны анықталды, алайда оның қаншалықты тұрақты болғаны туралы ғалымдар арасында пікір келіспеушілік бар. Римдік Британияда Камбрия Карветийлердің жері болды. Адриан қабырғасының батыс бөлігі ретінде, бұл жер стратегиялық маңызға ие болды. Округтың солтүстігі осы кезеңге қатысты археологиялық деректерге толы, бірақ қазіргі Кесвик ауданында римдіктер тұрғанын көрсететін ештеңе табылмады, тек қазіргі қаланың жанынан өтетін бір немесе бірнеше римдік жолдардың болғанын көрсететін жазбалар бар. Римдіктер дәуірінен және олар кеткеннен кейінгі жылдардан іздеуге болатын жақын маңдағы елді мекендер көбінесе кельттік болған. Осы кезеңдегі көптеген жергілікті атаулар, соның ішінде Дервент өзенінің аты кельт тілінде, ал кейбіреулері уэльс тіліндегі сәйкес атаулармен тығыз байланысты. Бірнеше христиан қасиеттері 6-шы және 7-шы ғасырларда Англияның солтүстігінде дін уағыздады; Кесвик және оның айналасындағы ең маңызды тұлғалар Дервентсуотердің Әулие Герберті және оның замандасы Әулие Кентигерн болды. Біріншісі, Линдисфарнның Әулие Кутбертінің шәкірті және досы, Дервентсуотердегі аралда жалғыз өмір сүрді, қазір ол арал оның есімімен аталады.
Орта ғасырлар
Кесвик қаласының жазба тарихы орта ғасырларда басталады. 7 ғасырда бұл аймақты Нортумбрияның англосаксон корольдігі бағындырды, бірақ 9 ғасырдың соңында норвегиялықтар (викингтер) Нортумбрияны қиратты. 10 ғасырдың басында британдық Стратклайд корольдігі бұл аймақты иеленді және шамамен 1050 жылға дейін Стратклайдтың құрамында болды, содан кейін Нортумбрия графы Сивард Камбрияны бағындырды. 1092 жылы Англияның Вильгельм II, Вильгельм Жеңімпаздың ұлы, солтүстікке жорық жасап, Дервенттен төменгі Аллердейл, Дервенттен жоғары Аллердейл және Грейстоктың ірі барондықтарын құрды, олардың шекаралары Кесвик қаласында түйіседі. 1181 жылы Джоселин Фурнесс Кесвик, Кроссвейттегі жаңа шіркеу туралы жазды, оның негізін Вильгельм II барондарының тікелей ұрпағы, Аллердейл ханым Алиса де Ромилли қалады. 1189 жылы Ричард I Кроссвейттің пасторлық қызметін Фонтенс аббаттығының цистерциандық орденіне табыс етті. 13 ғасырда қала маңындағы егістік жерлер Фонтенс және Фурнесс аббаттықтарына тиесілі болды. Соңғысы, жүн саудасынан пайда көріп, қой шаруашылығын кеңейтуді жоспарлады және 1208 жылы Алиса де Ромиллиден кең аумақты жерлерді сатып алды. Ол сондай-ақ Фонтенс аббаттығымен келісімге келді, оған Дервенткөліндегі Дервент аралын, Уотендлаттағы жерді, Кроссвейттегі диірменді және Бороудейлдегі басқа да жерлерді сатты. Кесвик аймақтағы монастырлық шаруашылықтардың орталығы болды, ал Фонтенс қалада басқарушысын орналастырды, онда жалдамаға алғандар жалдау ақысын төлейтін. 1276 жылы Эдуард I Кесвикке базар құруға арналған жарлық берді. Бұл базардың тарихы 700 жылдан астам уақыт бойы үзіліссіз жалғасуда. Базар алаңының айналасындағы ғимараттардың орналасуы осы кезеңнен бастап, кем дегенде 18 ғасырдың соңына дейін сақталды, ал алаңға қараған үйлер бастапқыда ағаштан салынған, ал арт жағында мықты қоршалған бақшалар немесе аулалар орналасқан. Жергілікті дәстүрге сәйкес, осы қалың қабырғалар мен аулаларға тар кіреберістер шотландтардың шабуылдарынан қорғану үшін салынған. Бірақ қала мұндай шабуылдардан құтылған сияқты, өйткені шотланд шабуылшылары Карлайл және Кесвиктің солтүстігіндегі құнарлы Едем аңғарында бай және қолжетімді нысаналар тапты.
16-17 ғасырлар: ауыл шаруашылығы мен өнеркәсіп
1536 және 1541 жылдар аралығында монастырлар таратылуымен Фурнесс және Фонтанс аббаттықтары Кесвик және оның айналасындағы шаруалар үшін жаңа дүниелік жер иелерімен алмастырылды. Қой мен жүнді сату-алымын енді үлкен аббаттықтарда орындамай, жаңа жер иелері мен жалдамалы жұмысшылар жергілікті жерде жүзеге асырды. Бұл Кесвиктің сауда орталығы ретіндегі маңыздылығын арттырды, бірақ бастапқыда қала тек шамалы өркендеді: 1530 жылдары Джон Лиланд оны «кішкентай кедей базар қаласы» деп сипаттады. Ғасырдың екінші жартысында мыс өндіру Кесвиктің байыуына себеп болды: 1586 жылы Уильям Камден «осы мыс өндірістері бүкіл Англияны қамтамасыз етуге жеткілікті болғаны ғана емес, сонымен қатар жыл сайын үлкен көлемде мыс экспортталды» деп жазды, ал орталығында «Кесвик, көп жылдар бойы мыс өндірісімен әйгілі шағын базар қаласы, король Эдуард IV-нің жарлығында көрсетілгендей және қазіргі уақытта кеншілермен қоныстанған» делінген. Бұрынғы мыс өндіру көлемі шағын болған, бірақ Елизавета I өзінің мемлекетін қорғауға қызығушылық танытып, қару-жарақ жасау және соғыс кемелерін нығайту үшін көп мөлшерде мыс қажет етті. Оның үшінші бір артықшылығы – таж Англия жерінен алынған металдардан алынатын роялти алуға құқылы болды. Мыс өндірудегі сарапшылар немістер болды, және Елизавета Аугсбургтен келген Даниэль Хехстеттердің қызметін қамтамасыз етті, оған «Кесвик аймағында және басқа жерлерде алтын, күміс, мыс және сынаптың барлық кендерін іздеуге, қазуға, сынауға, қуыруға және балқытуға» лицензия берді. Кейіннен, 18 ғасырдың екінші жартысынан бастап, оны қарындаштар жасауға қолданды, соның арқасында Кесвик атақты болды. Графит өндіру жалғасты, ал тақта өндіру маңыздылығы арта бастады. Күнтіздік және тоқыма сияқты басқа да шағын өнеркәсіптер де өрістеді. 16 ғасырдың ортасындағы өркендеу аяқталғанмен, қаланың экономикасы құлдырап кеткен жоқ, және халық саны шамамен 1000-ға жуық тұрақты қалды.
18-19 ғасырлар: туризмнің басталуы
Тарихшы Джордж Ботт Джон Далтонды (1709–63) және Джон Браунды (1715–66) Көлдер ауданындағы туризмнің негізін қалаушылар деп есептейді. Екеуі де аймақтың сұлулығын жырлаған еңбектер жазды, ал олардың ынтасы басқаларды да осы жерге келуге ынталандырды. Ақын Томас Грей 1769 жылы Кесвикке жасаған бес күндік сапары туралы естелік жазды, онда қаланың көрінісін «барлық жасылмен тоңған Елизий аңғары» деп сипаттап, төбелер мен көлдің әсемдігіне лирикалық толқыныс білдірді. Оның күнделігі кеңінен таралды және Ботттың айтуынша, «Кесвик үшін тиімді жарнамалық жұмыс» болды. 1800 жылы романтик ақын Сэмюэл Тейлор Колеридж: «Жылдың үштен екі бөлігінде толық уединениеде болуымыз, ал қалған үштен бірі тірі және барлық түр-түстегі туристермен толы болуы – едәуір артықшылық» деп жазды. Колеридж сол жылы Кесвикке көшіп келді және әріптестерімен бірге (төменде қараңыз) Көл ақындары Кесвик пен Көлдер ауданының беделіне ең зор үлес қосты. Көлдер ауданына дилижанстар арқылы қол жеткізуге мүмкіндік болғандықтан, аймақ, әсіресе Еуропадағы соғыс кезінде, аристократиялық Grand Tour-дың мүмкін болмауына байланысты, жақсы жағдайдағы саяхатшыларды тартты. 1760 жылдары тұрақты дилижанс қызметтері құрылды, бірақ олар қымбатқа басты. Уайтхейвеннен Кесвик арқылы Пенритке он сағаттық сапар 12 шиллингке (60 пенске тең) тұсты, ал сол кезде ауылдық жұмысшылар аптасына 10 шиллинг немесе одан аз табыс табатын, ал ең табысты шаруалардың жылдық кірісі 200 фунт стерлингтен аспайтын. Дегенмен, 19 ғасырға қарай Кесвикке әр маусымда 12 000 мен 15 000 аралығында турист келіп тұратын. Грей қонақ болған Королева қонақ үйі сияқты, бай саяхатшыларға қызмет көрсеткен Кесвик қонақ үйлерінің кейбіреуі бүгін де қонақ үй ретінде сақталған. 1864 жылы тауар тасымалы үшін желі ашылды, ал келесі жылы жолаушылар тасымалы басталды. Бағалар әртүрлі болды, бірақ демалыс жасаушылар жеңілдікпен билеттер сатып ала алатын, мысалы, Престоннан Кесвикке дейінгі 170 мильдік (274 км) сапар үшін алты шиллинг. Туристік орталық ретінде маңыздылығы артып келе жатқан Кесвик 19 ғасырда қарындаш өндірісімен де танымал болды. Ол шамамен 1792 жылы жергілікті жерде өндірілген графитті пайдалана отырып, шағын өндіріс ретінде басталды. Бұл бірнеше компаниялар құрған арнайы зауыттарда өнеркәсіптік деңгейде дамыды. 19 ғасырдың ортасына қарай қалам жасау қаланың ең маңызды өндірістік саласы болды, ал тоқыма және былғары бұйымдарының өндірісі төмендеді. Моут-холл 1813 жылы қайта салынды, ал төменгі қабаты сенбі күндері базар ретінде пайдаланылды. 1846 жылдан бастап газ жарығы газ зауытымен қамтамасыз етілді; Кесвик кітапханасы 1849 жылы ашылды; су тарту станциясы 1856 жылы жұмыс істеуге кірісті; ал Кесвик полиция бөлімі 1857 жылы ашылды. Жергілікті апталық газет The Keswick Reminder 1896 жылы құрылды және 2019 жылға дейін әр жұма сайын жарияланып келеді. 1978 жылы The Observer газетінде жарияланған мақаласында Кристофер Брашер «Reminder» гүлденгенше, «осы аралдардың бір бұрышы мәңгілік Англия болып қала береді» деп жазды. 1883 жылы Хардвик Раунсли Кроссвейттің викарийі болып тағайындалды. 1974 жылы Көлдер ауданының қалаларын зерттеу барысында Х. А. Л. Райс Кесвик туралы жазу Раунслиді атамай, Шекспирді атамай, Эвондағы Стратфорд туралы жазуға тең болар еді деп түсіндірді, Раунслидің қалаға тигізген әсері соншалықты зор болды. Ол әйелімен бірге металл өңдеу және ағаш кесу сабақтарын ұйымдастырды; бұл 1894 жылдан бастап 1986 жылы жабылғанға дейін жергілікті шеберлер мен әйелдерді оқытқан Кесвик өнеркәсіптік өнер мектебіне айналды. Ол қаладағы ежелгі Бірінші мамыр мерекесін қайта жаңғыртты және Кесвик мектебін, Бленкатра санаторийін және округтік ферма мектебін құруда жетекші рөл атқарды. Ұлттық трастының негізін қалаушы ретінде Раунсли Кесвиктің туристік орталық ретінде одан әрі дамуына үлес қосты, траст 1902 жылы Бренделхоу Вудтан бастап Дервентуотер айналасындағы көптеген акр көрікті жерді сатып алды.
ХХ ғасыр және одан кейінгі
Кесвиктің тарихы 20-шы ғасырда туризмге тәуелділіктің артуымен тікелей байланысты болды, ал қалам өнеркәсібі жұмыспен қамтудың екінші ірі көзі еді. Ғасырдың басында құрылған Камберленд қарындаш компаниясы Кесвиктен Кокермутқа қарай созылатын жол бойында, Грета өзенінің жанында орналасқан үлкен зауытты иеленді. Табиғатты қорғау қозғалысы дами берді; Ронсли ортағасырлық Грета және Портинскейл көпірлерін темір-бетонмен алмастыру жобаларын тоқтату үшін сәтті науқандар ұйымдастырды, ал Ұлттық сенім жергілікті жерлерді сатып алуды жалғастырды. Бірінші дүниежүзілік соғыста Кесвик көптеген жас жігіттерін жоғалтты: Фитц паркі маңындағы соғыс ескерткіші сол кездегі 4500-ден аспайтын халықтың арасынан 117 адамның есімін сақтайды. 1930 жылдарға қарай Кесвик Камберленд пен Вестморлендтің маңызды туристік орталығы ретінде бекінді. 1934 жылы «Манчестер Гардиан» газетінде жарияланған мақала оны «Көлдер аймағының астанасы» деп атап, былай деді:
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ливерпульдегі Сент-Катарине колледжінің және Суссекстегі Роидан мектебінің студенттері өз ғимараттары аурухана мен теңіз күштерінің базасы ретінде пайдаланылғандықтан Кесвикке эвакуацияланды. Сондай-ақ, Кесвикке Ньюкасл орта мектебінің, Йоркширдегі Ханманби Холл мектебінің және Ливерпуль жетімдер үйінің оқушылары қауіпсіздік үшін жеткізілді. 1951 жылы Көлдер аймағының ұлттық паркін құру, жаңа құрылыстарды қатаң бақылауға алу арқылы, қаланың соғысқа дейінгі шекарасынан тысқары қарай кеңеюіне кедерес жасады. Кесвиктің халқы шамамен 5000 тұрғын деңгейінде тұрақты болып қалыптасты. 2006 жылы Камберленд қарындаштары өндірісті Кесвиктен Лиллихоллға (Уоркингтон) көшірген кезде қаланың туризмге тәуелділігі күшейді, ескі орнында тек Дервент қарындаш мұражайы қалды. 21-шы ғасырдың басында халықтың 60 пайызынан астамы қонақүйлерде, мейрамханаларда және сауда саласында жұмыс істеді. 2000 жылы сауда орындарына жасалған сараптама көрсетті, оннан астам пайызы сыртқы киім дүкендері, шамамен осы үлесі кафелер мен мейрамханалар, ал сегіз пайызынан астамы сыйлық дүкендері екенін. Кесвик халқының жас құрамы ағылшын орташа көрсеткіштерінен жоғары. 2011 жылы 10 жасқа дейінгі балалар қала халқының 7,6 пайызын құрады, ал Англия бойынша бұл көрсеткіш 11,9 пайызды құрады. 10 мен 20 жас аралығындағы көрсеткіштер тиісінше 10,2 және 12,1; ал 20 мен 44 жас аралығында – 25,9 пайыз, Англия бойынша 34,3 пайызға қарағанда. Кесвик халқының 45 және одан жоғары жастағы бөлігі ұлттық орташадан жоғары, ең үлкен айырмашылық 75-84 жас аралығындағы топта байқалады, ол Кесвик халқының 9,6 пайызын құрайды, ал ұлттық орташа көрсеткіш 5,5 пайызды құрайды. Сол санақтың деректері Кесвикте орташадан аз «ірі жұмыс берушілер мен жоғары басқарушы лауазымдардағы қызметкерлер» және көбінесе шағын жұмыс берушілер мен жеке кәсіпкерлер екенін көрсетеді. Ұзақ мерзімді жұмыссыздық Англиядағы орташа көрсеткіштен едәуір төмен.
Меншік
Орта ғасырларда бұл қалашық Кастлеригг және Дервентуотер иелігінің құрамында болды. Қаланың сақталған ең ерте ресми құжаты – 1276 жылғы базар жарғысы, ол иеліктің иесі Томас де Дервентуотерге берілген. Бұл иелік 1216 жылға дейін Алиса де Ромилли Адам де Дервентуотерге өткен, кейіннен неке арқылы Радклифф отбасының меншігіне ауысты. 1715 жылғы якобит көтерілісіне қатысқандығы үшін 1716 жылы Дервентуотердің 3-графы Джеймс Рэдклифф өлім жазасына кесілгеннен кейін Дервентуотер иелігі Корольдікке қарады. 1925 жылы сол кездегі иесі сэр Джон Рэндлс Ұлттық трастқа осы иеліктің жерін, соның ішінде жағалау бойындағы орманды жерін сыйға берді.
Басқару
Кесвик 1853 жылы жергілікті басқару округіне айналды және 1894 жылы үш бөлімшелі қалалық округ болып құрылды, бұл 19 ғасырдың соңындағы өсуін көрсетеді. 1899 жылы жаңа қалалық округтің солтүстік шекарасы Гретадан темір жолға дейін кеңейтілді, соның нәтижесінде Ұлы Кроствейт және Андерскиддоудың бір бөлігі қосылды. 1974 жылы қалалық округ таратылып, қала Аллердейл аудандық кеңесінің басқаруына берілді. Кесвиктің сайлау округінің шегі приход шекарасынан асып түседі және 2011 жылғы халық санауы бойынша оның жалпы саны 5 243 адамды құрады. Бүгінде Кесвикті Кесвик қалалық кеңесі және Камберленд кеңесі басқарады. 2010 жылдан бері Кесвик Копленд парламенттік округінің құрамында, ал бұрын Уоркингтон, одан бұрын Пенрит және Бордер округтеріне қарасты.
География
Кесвик Англияның солтүстік-батысында, Солтүстік көлдер аймағының ортасында орналасқан. Қала Карлайлдан оңтүстік-батысқа қарай, Виндермирден солтүстік-батысқа қарай 22 миль (35 км) және Кокермуттан оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Қаланың оңтүстік-батысындағы Дервентвотер көлінің тереңдігі шамамен 72 фут (22 метр) жетеді. Онда Дервент аралы, Лорд аралы, Рампшолм аралы және ең үлкені – Сент Герберт аралы сияқты бірнеше арал бар. Дервент аралы – көлдегі жалғыз тұрғын арал; ол Ұлттық сенім қоры басқарады және жылына бес күн бойы келушілерге ашық. Кесвик пен көл арасындағы жер көбінесе далалар мен ормандық алқаптардан тұрады, оның ішінде Истмус Вуд, Кокшот Вуд, Каслхед Вуд және оңтүстікке қарай орналасқан Хорсклоуз және Грейт Вуд кіреді. Дервент өзені Дервентвотерден Бассентвейтке, Камбрия көлдерінің ең солтүстігіне ағып түседі. Дервент және оның тармағы – Грета өзені, Кесвик арқылы ағып өтеді, Портинскальдің шығысында қосылады. Кесвик Скиддоу тобының алдында орналасқан, бұл Көлдер аймағындағы ең көне тау жыныстары тобы. Бұл таулар ордовик кезеңінде, 488–443 миллион жыл бұрын пайда болған; олар қаланы қорғайтын үшбұрыш құрайды және Скиддоудың өзінде ең жоғары биіктікке жетеді. Портинскальдің батысында, Торнтвейт ауылының оңтүстік-батысында Уинлаттер орман паркі мен Гризедейл Пайк орналасқан. Климаттық жағдайлар бойынша Кесвик Ұлыбританияның солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан, ол салқын жаз, жұмсақ қыс және жыл бойы жоғары жауын-шашынмен сипатталады. Кесвиктің жауын-шашын жағынан ылғалды айлары жыл соңында болады, қазан айында орташа көрсеткіш ең жоғары деңгейге жетеді. Жаңбыр, күн сәулесі және температура көрсеткіштері төменде келтірілген.
Демография
Кросвэйт шіркеуінің тіркелімдерінде 1623 жылы 238 жерлеу тіркелген, бұл сол кездегі приходтың жалпы халқының оннан бірінен он екіден біріне дейін деп есептеледі. 1640 жылдары, 1645-1647 жылдары Кесвик, Карлайл, Кокермут және Кроссвэйт сияқты аймақтарды қамтыған оба эпидемиясынан халық саны күрт азайды. 1801 жылғы санақта Кесвик қалашығының халқы, қала мен айналасындағы кішкентай елді мекендерді қоса алғанда, 1350 адамды құрады. Халық саны тұрақты түрде өсіп, 1811 жылы 1683 адамға, 1821 жылы 1901 адамға, 1831 жылы 2159 адамға, 1841 жылы 2442 адамға және 1851 жылы 2618 адамға жетті. 1871 жылы қалашықта 2777 адам тұрды. 19 ғасырдың соңына қарай халық өсу қарқыны артып, 1901 жылы 4451 адамды құрады. Содан бері халық санында елеулі өзгерістер болған жоқ, 1991 жылғы санақта қалада 4836 адам тіркелді. 2001 жылғы санақта 4984 адам, ал 2011 жылы 4821 адам тіркелді. 2021 жылғы санақ бойынша халықтың 54,3% өзін христиан дінінің жақтасы деп санады, 37,8% дінсіз, 0,4% буддист, 0,3% мұсылман, 0,2% индуист және 0,3% басқа діндердің өкілі. Қалған 6,7% өз дінін көрсетпеді.
Көрнекті орындар
Кесвик 1999 жылы ашылған Көл маңындағы Театрға мекенжай берген қала. Театр екі мақсатқа қызмет етеді: кәсіби репертуарлық труппаның тұрақты орны және келуші артистер мен фестивальдерді қабылдайтын алаң. Бұл театр, бұрынғы Century Theatre немесе "Blue Box" театрының орнын басты. "Blue Box" 25 жыл көл жағасында жартылай зейнеткерлікте болған, ал оған дейін ұзақ жылдар бойы жылдамдырылатын театр ретінде танымал болған. Сент-Джон көшесіндегі Альгамбра кинотеатры 1913 жылы ашылды және елдегі үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан ең көне кинотеатрлардың бірі болып саналады. Кинотеатр цифрлық технологиямен және спутниктік жабдықтармен жабдықталған, бұл Ұлттық театр, Корольдік опера үйі және басқа да сахналардан пьесаларды, операларды және балетті тікелей эфирде көрсетуге мүмкіндік береді. Қалада Дервент қарындаш мұражайы орналасқан. Мұражай экспонаттарының бірі – әлемдегі ең үлкен түсті қарындаш. Грета өзенінің жағасындағы Фитц паркі Кесвик мұражайы мен өнер галереясына үй иесі, бұл Виктория дәуіріндегі мұражай, онда Скиддоудың музыкалық тастары, Саутидің қолжазбалары, аймақтық және халықаралық маңызы бар мүсіндер мен суреттер коллекциясы қойылған, соның ішінде Эпштейн, Джон Опи, Ричард Весталл және басқалардың туындылары бар. Мұражай кең ауқымды қайта жаңартудан және кеңейтуден кейін 2014 жылы қайта ашылды. 2001 жылы Фитц паркіндегі крикет алаңы "Wisden Cricket Monthly" журналы бойынша Англиядағы ең әдемі алаң деп танылды. Грета Холл (төмендегі «Көл ақындарына» қараңыз) – I санаттағы ескерткіш. 1800-1804 жылдары Колридждің, ал 1803-1843 жылдары Саутидің үйі болған, кейіннен Кесвик мектебінің бөлігіне айналды және қазір жеке меншікте, ішінара демалысқа арналған пәтерлерге бөлінген. Үш қабатты үй 18 ғасырдың соңында салынған, орталық есігі готикалық жоғарғы панельдерімен және венециандық терезелерімен безендірілген. Ішінде 1684 жылы жасалған еменнен жасалған камин бар. Moot Hall – Мейн-стриттің оңтүстік жағында орналасқан II* санаттағы маңызды ғимарат. Ол 1571 жылы салынған, 1695 жылы қайта жаңартылған, ал қазіргі ғимарат 1813 жылы салынған. Ол әкпен жабылған тас және тақтатастардан тұрғызылған, солтүстік жағында дөңгелек аркалы кіреберісі және екі қабатты сыртқы баспалдақтары бар шаршы мұнарасы бар. Мұнараның шатырында Кесвик туристік ақпараттық бюросы "бір қолмен жұмыс істейтін ерекше сағат" деп сипаттаған механизм орналасқан. Бұрынғы жиналыстар ғимараты болған Moot Hall-дың бірінші қабатында туристік ақпарат орталығы, ал екінші қабатында өнер галереясы орналасқан. Кесвикпен байланысы бар көрнекті әлеуметтік ойшыл және өнер сыншысы Джон Раскинге Friars' Crag-те орнатылған ескерткіш арналған. Раунслидің бастамасымен 1900 жылы орнатылған бұл ескерткіш II санаттағы мұражай болып табылады.
Шіркеулер
1838 жылға дейін Кесвик қала шекарасы ішінде Англикан шіркеуі болмаған және ол Кроссвэйт приходінің кең аумағына қараған. Қазіргі заманғы приход шіркеуі, Сент-Джон, Энтони Салвиннің жобасы бойынша салынды және 1838 жылы киеліленді. Оның стилі геометриялық, қызғылт түсті қасбеті бар құмтас және шатыры шифермен жабылған. Шіркеу 1862, 1882 және 1889 жылдары приходтың меценаттары Маршалл отбасының қаржысымен кеңейтілді. Генри Холидейдің 1879 жылы жасаған және орнатылған ғибадатхана терезелері 1889 жылы ғибадатхана кеңейтілген кезде алынып, қайта орнатылды. Сент-Джон 1951 жылы II дәрежелі* мұражай ретінде тіркелді. Кесвиктің бұрынғы приход шіркеуі, Кроссвэйттегі Сент Кентигерн шіркеуі, қаладан тыс орналасқан, сондай-ақ II дәрежелі* мұражай болып саналады. Кем дегенде 14 ғасырда салынған, негізінен Тюдор готика стилінде салынған, 1523 жылы кеңейтілді, ал кейіннен 1844 жылы Джордж Гилберт Скотт толыққанды қалпына келтірді. Квакерлердің қалада алғашқы жиналыс үйі болды, ол 1715 жылы Андерскиддоудағы үйге ауыстырылды. Протестант диссиденттері 1705 жылдан немесе одан бұрын жеке үйлерде жиналатын, ал 18 ғасырдың соңында Лейк-роудтағы шағын ғимаратқа көшті. 1858–59 жылдары қауымдық шіркеу салынды. 1928 жылдан бері Кесвиктегі католиктерге Our Lady of the Lakes және High Hill-дегі St Charles шіркеуі қызмет көрсетуде. 1994 жылы қалада квакерлердің жаңа жиналыс үйі ашылды. Кесвикте басқа діни ғимараттар жоқ; мұсылман намазы жұма күндері Мейн-стриттегі жергілікті кеңес ғимаратындағы бөлмеде өткізілді. Алайда, бұл амал тоқтатылды.
Жемханалар мен қонақ үйлер
Кесвиктің ескі қонақ үйлері мен олардың мұрагерлері көптеген тізімдегі ғимараттарды қамтиды, негізінен II дәрежелі. Қаланың ең көне қонақ үйі саналатын Джордж қонақ үйі 16 ғасырға дейін салынған, және георгиан дәуірінде жасалған өзгерістер әлі де көрініп тұр. Негізгі базар алаңында орналасқан Корольдің қару-жарағы қонақ үйі 19 ғасырдың басына жатады; ол штукатурланған тастан салынған, ал бірінші қабатта Виктория дәуіріндегі дүкен терезелері бар. Майн-стриттегі The Queen's Hotel, 18 ғасырдың соңында салынған, тасқа жабын жағылған ғимарат, 2015 жылы "The Inn on the Square" деп қайта аталды. Мейн-стриттегі Банк тавернасы және Лейк-роудтағы Ит пен қару қонақ үйі екеуі де XVIII ғасырға жататын II дәрежелі тізімдегі ғимараттар. Кесвиктегі тізімдегі ғимараттар. Тізімдер дәрежеленген: 1819 жылы Кроссвэйт приходында қала мен айналасында бес немесе алты мектеп болды, оларда барлығы 332 бала оқыды. 1833 жылы Кесвикте он екі күндізгі мектеп болды, оның ішінде Хай Хиллдегі жаңа Ұлттық мектеп те бар. Кесвиктің жаңа шіркеуі, Сент-Джонс, 1840 жылы жексенбілік мектеп ашып, білім беру жұмысын бастады, ол сонымен қатар апта ішінде кішкентай ұлдарды, кейін қыздарды оқытты. 1853 жылы толық уақытты ұлдар мектебі ашылды. 1951 жылы Андерскиддоудағы Лэртвейтте жаңа орта мектеп салынды. Кішкентай балалар білімін Сент Герберт мектебі береді, онда 2013 жылы 263 оқушы оқыды. Жоғары сыныптарда Кесвик және Лэртвейт мектептері 1980 жылы Кесвик мектебі деген атпен бірігіп, жалпы білім беретін орта мектепке айналды. 2014 жылы ол Англия, Уэльс және Солтүстік Ирландиядағы үздік отыз мектептің тізіміне енді. Кесвик үшін жергілікті білім беру органы – Камбрия. 1892 жылы құрылған Мэри Хьюэттсон коттедж ауруханасында он бес төсек және жеңіл жарақаттарға арналған бөлім бар. 2013 жылы аурухана күрделі жөндеуден өтіп, жаңадан жабдықталды.
Спорт
Кесвик – Кесвик футбол клубының үйі. Басты команда Вестморланд лигасының бірінші дивизионында ойнайды, сондай-ақ Вестморланд лигасының екінші дивизионында ойнайтын резервтік командасы, Камбрия лигасының чемпионатында ойнайтын әйелдер командасы, Пенрит жастар футбол лигасының 16 жасқа дейінгі, 14 жасқа дейінгі, 12 жасқа дейінгі және 10 жасқа дейінгі жас топтарында бақ сынасатын жасөспірімдері бар; сонымен қатар Камбрия лигасының чемпионатында өнер көрсететін ветерандар командасы да бар. 1879 жылы құрылған Кесвик регби клубы Дэвидсон паркінде ойнайды және Кумбрия лигасы мен Кумбрия регби одағының «Ашулы бұқа» турнирінде қатысатын командалары бар. Регби клубы мамыр айының бірінші аптасында дәстүрлі түрде өткізілетін Кесвик жартылай марафонын ұйымдастыруға белсенді қатысады. Кесвик теннис клубының жоғарғы Фитц паркінде шөптен жасалған корттары бар, ал төменгі парк аймағындағы Кесвик қауымдық спорт алаңында қатты корттар орналасқан. Кесвик крикет клубы 1880 жылдары құрылған. Басты команда Солтүстік Ланкашир және Камбрия крикет лигасының Жоғары дивизионында өнер көрсетеді. Екінші команда Эден атырабы крикет лигасының 3-ші дивизионында ойнайды, ал клубта 11 жасқа дейінгі, 13 жасқа дейінгі және 15 жасқа дейінгі жасөспірімдер командалары мен әйелдер крикет командасы да бар. Кесвик Фитц Парк боулинг клубы 1882 жылы құрылған. Велоспортта Кесвик 2010 жылдың қыркүйегінде жас шабандоздарға арналған Солтүстік-Батыс лигасының «Keswick Bikes Borrowdale Cross» жарысының екінші кезеңін қабылдады, бұл шараны Ұлыбритания велосипед федерациясы қолдады. Сол айда қалада балаларға арналған демалыс күндері ұйымдастырылды, онда Брук Стиллерс мүкімкөз баскетбол командасының жасөспірімдері қатысты, ал олардың ересек ойыншылары балалардың қатерлі ісігіне қарсы күресу үшін Кесвиктен Пенритке дейінгі 135 мильдік (217 км) жарысқа қатысты. Кесвик сонымен қатар Кесвик крокет клубы, Кесвик садақшылары және 8-ден 16 жасқа дейінгі балаларға арналған Грета (Кесвик) жастар бадминтон клубына да үйінділік етеді.
Көлік
Кесвик Уоркинтон мен Пенритті байланыстыратын A66 жолында, сондай-ақ қаланы Уиндермир, Кендал және Карлайлмен (A595 арқылы) байланыстыратын A591 жолында орналасқан. Кесвикке теміржол қатынасы жоқ; 1860 жылдары Кокермут, Кесвик және Пенрит теміржолы үшін салынған желі 1972 жылы жабылды. 1990 жылдан бері оны қайта құру жоспары талқыланып келеді. Теміржолдың жер жұмыстарының 90 пайызы әлі де сақталған, бірақ 2000 жылғы бағалау бойынша, оны қайта ашуға 25 миллион фунт стерлинг қажет болады. 2014 жылы ескі теміржол бойындағы қалалар мен ауылдарға қызмет ететін жалғыз қоғамдық көлік – көбінесе сағат сайын істейтін автобус қызметі. Пэнриттегі басты станциядан Кесвикке автобуспен сапар 47 минутқа созылады. Қалаға басқа автобус бағыттары да қызмет көрсетеді, олар Карлайл, Кокермут, Кендал, Ланкастер, Пенрит, Уиндермир, Уоркингтон және солтүстік-батыстағы басқа қалалар мен ауылдармен тікелей байланыс ұсынады. 1974 жылы A66 жаңа айналма жолға бұрылғаннан кейін Пэнриттен Кокермутқа және одан әрі қозғалыс жеңілдеді. Бұл өзгеріс қаланың солтүстігіндегі Грета шатқалы арқылы өтетін жаңа виадуктың салынуына байланысты пікір қақтығыстарын тудырды. Көбінесе келушілер көлікпен келеді, олар үшін қала орталығында үш тұрақ, көл жанындағы театрдың жанында тағы бір үлкен тұрақ және қаланың басқа жерлерінде кішкентай тұрақтар қарастырылған.
Медиа
Аймақтық телебағдарламалар мен жергілікті жаңалықтарды BBC North East және Cumbria, сондай-ақ ITV Border ұсынады. Телевизиялық сигналдар Калдбек және жергілікті қайталағыш таратушылардан қабылданады. Жергілікті радиостанциялар: BBC Radio Cumbria (95.6 FM), Smooth Lake District (101.4 FM), Greatest Hits Radio Cumbria & South West Scotland (96.4 FM) және Lake District Radio – онлайн эфир беретін қауымдық радиостанция. Жергілікті газеттер: The Keswick Reminder және Westmorland Gazette.
Тұрақты оқиғалар
Қаланың жыл сайынғы күнтізбесіндегі оқиғаларға Кесвик кинофестивалі (ақпан–наурыз) жатады. Онда ескі және жаңа фильмдер көрсетіліп, режиссерлермен сұхбаттар өткізіледі және жергілікті кино түсірушілердің қысқа фильмдері үшін фестивальдің Osprey Awards сыйлығы табыс етіледі. Он күндік «Су жағасындағы сөздер» әдеби фестивалі жыл сайын наурыз айында Театр жағасында өтеді. Фестиваль 1995 жылы басталды, ал шараларды Мелвин Брагг, Луи де Берньер, Жермен Грир, Стив Джонс, Пенелопа Лайвли, Кент принцессасы Майкл, Майкл Розен және Джоанна Троллоп ұсынды. Жыл сайын мамыр айында Кесвик үш түрлі шараға төңкеріледі. Кесуик жартылай марафоны айдың басында қатысушыларды Дервентвотерді айналып, Ньюлендс аңғарына қосымша айналым жасап өткізеді. Мамыр айының екінші аптасында төрт күндік Кесвик джаз фестивалі өтеді, онда ондаған жергілікті орындарда 100-ден астам джаз шаралары ұйымдастырылады. Қатысушылардың арасында британдық және халықаралық джаз орындаушылары бар. Киелі кітапқа негізделген үйретімдерді және ізгілікке шақыруды насихаттау. Конвентпен байланыстылардың арасында Франк Бухман мен Билли Грэм болды. Шара бір аптадан үш аптаға дейін ұзартылып, шілде айының соңы мен тамыз айының басында өтеді. Екі ғасырдан астам үзілістен кейін 2013 жылы қайта жаңғыртылды. Ұйымдастырушылар оны «Дервентвотерде түрлі жарыстарда жүзу мүмкіндігі бар, шатақ пен ақымақтыққа толы демалыс» деп сипаттайды. Шоуда коммерциялық және қайырымдылық стендтері ұсынылады, сонымен қатар көптеген қатысушылар, көрмеге қатысушылар мен көрермендерді тартады. Классикалық музыка жыл бойы ұсынылады, Lake District жазғы музыка фестивалімен және 1947 жылы құрылған Кесвик музыка қоғамымен бірлесіп. Royal Northern Sinfonia, Tasmin Little, City of London Sinfonia, Red Priest.
Көл ақындары және басқа да Кесвиктің танымал тұлғалары
Колридж мен Уильям Вордсворт жақын достар және серіктестер болды; Вордсворт пен оның қарындасы Дороти 1799 жылдың соңында Көлдер аймағына қоныстанғанда, Ботттың айтуынша, Колриджтің де соңынан келуі әбден заңды болды. Вордсворттар Грасмирдегі Dove Cottage-қа көшкеннен кейін алты ай өткен соң, Колридж 19 шақырым қашықтықтағы Кесвиктегі Грета Холлды жалға алды. 1803 жылы Роберт Саути, Колеридждің жеңістігі, үйді Колеридж бен оның отбасымен бөлісуге келісті. Саути 1804 жылы Колеридж кеткеннен кейін Грета Холлда қалды, және ол 1843 жылы қайтыс болғанға дейін Саути отбасының үйі болып қалды. Осы жылдары Грета Холлда көптеген белгілі әдеби тұлғалар қонақтап тұрды, олардың ішінде Вордсворттар, Чарльз және Мэри Лэмб, Томас де Квинси, Уильям Хазлитт, Перси Биш Шелли және сэр Уолтер Скотт болды. Лондондық, туған қаласына адал Лэмб Көлдер аймағының тартымдылығына күмәндана қарады, бірақ Грета Холлға келген көптеген қонақтар пейзаждың әсемдігі туралы көркем жазды, сонымен қатар аймаққа деген құрметті арттырып, оны аралауға деген құштарлықты күшейтті. Кесвиктің танымал тұлғаларының арасында Көл ақындарынан бұрын Англия азамат соғысы кезіндегі көрнекті роялист сэр Джон Банкс болды. Ол Чарльз I-нің бас прокуроры және бас судьясы болды. Банкс 1589 жылы Кесвикке жақын Кастериггте дүниеге келді. Оның есіміне арналған бюст жоғарғы Фитц паркіндегі мұражайға жақын орналасқан. 2014 жылы бұрынғы Кесвик сотының ғимаратын оның құрметіне, толық атағымен – "Жалпы соттардың бас судьясы" – деп аталатын барға айналдыру арқылы еске алынды. Кейінірек аймақта тұрғандардың арасында Кесвикте туған классикалық ғалым, эссеші, ақын және Психикалық зерттеулер қоғамын құрған Фредерик Майерс және Веган қоғамын құрған Дональд Уотсон болды. Альпинистер және фотографтар Джордж және Эшли Абрахам Кесвикте тұрып, жұмыс істеді. 1887 жылы салынған олардың фотошопы кейіннен жергілікті альпинист және жабдықтаушы Джордж Фишерге өтті; дүкенде әлі күнге дейін Абрахамдар дәуірінен қалған естеліктер, соның ішінде фотосуреттер сақталған. Көл ақындарынан кейінгі әдеби тұлғалардың арасында Кесвикпен ең тығыз байланысты болғандардың бірі – романшы Хью Уолпол болды. 1924 жылы ол Кесвик пен Грандж арасындағы Дервентуотердің қарама-қарсы жағындағы Браккенбернге көшті. Өткен ғасырдың Көл ақындары сияқты, ол Көлдер аймағы туралы ынтамен жазды, ал оның табиғаты мен атмосферасы көбінесе оның көркем шығармаларына енді. 1939 жылы ол былай деп жазды: "Мен Камберлендті барлық жүрегіммен және жаныммен жақсы көретінім – менің осы Херри кітаптарын жазудан алатын қуанышымның тағы бір себебі. Мен кембридждік болып туылғаным – менің кінәм емес: кембридждіктер, менің "шетелдік" екенімге қарамастан, маған осылай мейірімді болғаны – менің бақытым".