Кіріспе
Англияның Камбрия графтығындағы Вестморланд және Фурнесс аймақтарындағы базар қаласы және азаматтық округ. 2011 жылғы халық санағы бойынша халқы 3048 адамды құрайды. Эден өзені арқылы өтетін Эпплби – Вестморленд тарихи графтығының орталық қаласы. 1974–1976 жылдарға дейін жай ғана Эпплби деп аталды, содан кейін округтің мұрагерлік кеңесі 1972 жылғы Жергілікті өзін-өзі басқару заңы бойынша әкімшілік аймақ ретінде таратылған Вестморленд атауын сақтау үшін оны өзгертті, ал 2023 жылы Вестморленд және Фурнесс ретінде қайта жаңғыртылды. Пенриттен оңтүстік-шығысқа қарай 14 миль (23 км), Карлайлдан оңтүстік-шығысқа қарай 32 миль (51 км), Кендалдан солтүстік-шығысқа қарай 27 миль (43 км) және Дарлингтоннан батысқа қарай 45 миль (72 км) қашықтықта орналасқан.
Appleby in Westmorland is a market town and civil parish in Westmorland and Furness, Cumbria, England, with a population of 3,048 at the 2011 Census. Crossed by the River Eden, Appleby is the county town of the historic county of Westmorland. It was known just as Appleby until 1974–1976, when the council of the successor parish to the borough changed it to retain the name Westmorland, which was abolished as an administrative area under the Local Government Act 1972, before being revived as Westmorland and Furness in 2023. It lies 14 mile (23 km) south east of Penrith, 32 mile (51 km) south east of Carlisle, 27 mile (43 km) north east of Kendal and 45 mile (72 km) west of Darlington.
Тарих
Қаланың атауы көне ағылшын тіліндегі "æppel by" сөзінен шыққан, ол "алма ағаштары бар шаруашылық немесе елді мекен" деген мағынаны білдіреді. Сент-Лоуренс шіркеуі Англияның Ұлттық мұра тізіміне І санатты мұра ретінде енгізілген. Appleby қамалын 12 ғасырдың басында Ранульф ле Мешін салған. 1179 жылы корольдік жарғымен қала мәртебесі берілді, ал 1596 жылы Моут залы салынды. Шатырдың сақталған ағаш бөліктері 1571 және 1596 жылдар аралығында кесілген. Екінші ағылшын азамат соғысында Appleby қамалданып, оның барысында Реджицид генерал-майор Томас Харрисон жараланды. Appleby Grammar School мектебі 1286 жылы екі қайырымдылық сыйлықтарының арқасында құрылды. Ол 1574 жылы Елизавета патшайымның патенттік хатымен бекітілді.
Экономика
Appleby жеке меншіктегі Appleby Castle-ының басына орналасқан, негізінен Нормандық құрылыс. Бұл құрылыс 17 ғасырда леди Энн Клиффордтың үйі болған. Appleby-дің негізгі экономикалық саласы – туризм. Оған қаланың тарихы, шалқары, көркем табиғаты, сондай-ақ Көлдер аймағына, Солтүстік Пеннинге, Свалдейлге және Хоугилл құрылымдарына жақын орналасуы себеп. 1973 жылдан бастап Ferguson Industrial Holdings Plc Appleby Castle-да орналасқан. WA Developments Limited, қазір Stobart Rail Limited, ұзақ жылдар бойы Appleby-де Эндрю Тинклер мен Уильям Стобарт құрған, теміржол күтіміне маманданған азаматтық инженерия фирмасы ретінде жұмыс істеді. Appleby экономикасы негізінен қызмет көрсету секторына, шағын кәсіпорындарға, тамақтану орындарына және пабтарға негізделген. Жекеше дүкендердің ішінде ет дүкендері, азық-түлік дүкендері, нан пісіретін орындар мен газет-журнал сататын дүкендер бар. Appleby Creamery қолмен жасалған, жоғары сапалы ірімшіктер шығарады, оның ішінде Eden Valley Brie де бар.
Оқиғалар
Appleby және жақын маңдағы ауылдар 1716 жылға дейін тарихы бар, мысалы, Уоркоп rushbearing сияқты ежелгі, дәстүрлі шараларды ұйымдастырады. Төрт күндік Appleby жылқы жәрмеңкесі маусымның бірінші апта соңында өтеді. 1841 жылы құрылған Appleby Agricultural Society жыл сайын көрме ұйымдастырады. 1989 жылдан 2007 жылға дейін Appleby джаз фестивалінің өту орны болды. Басқа жергілікті шаралар туралы ақпаратты қоғамдық веб-сайттан табуға болады.
Басқару
Appleby ортағасырлық дәуірден бастап парламенттік округ болды, екі Парламент мүшесін (депутатты) сайлап тұрды. 18 ғасырға қарай ол Лоутер отбасының ықпалындағы қалталық округке айналды, оның мүшелері іс жүзінде олардың тартуымен тағайындалды. Олардың арасында 1783 жылы премьер-министр болған кезде Appleby округінен сайланған Уильям Питт кіші де болды, бірақ ол келесі жалпы сайлауда Кембридж университетінен орын алуды жөн көрді. Кейінірек Appleby депутаты Виконт Ховик болды, кейіннен Эрл Грей – 1832 жылғы Ұлы реформа актісі қабылданған кездегі премьер-министр. Бірақ бұл акті бойынша екі депутатын жоғалтудан сақтай алмады. Жалғыз округтік қала ретінде Appleby реформа туралы заң жобасын талқылау кезінде даулы мәселе болды, онда оппозиция кем дегенде бір депутатты сақтап қалуға тырысты. 1885 жылы қалаға жаңа жарғы берілді. Appleby 1972 жылғы Жергілікті басқару туралы заңмен осы мәртебесі жойылғанға дейін муниципалдық округ мәртебесін сақтап келді. Оның орнына Пенритте орналасқан Эден ауданы құрылды. Appleby – Вестморленд округінің орталық қаласы еді. Ассиз соттары сол жердегі Шир залында өткізілді, ал бұрынғы округтік кеңес Кендалдағы Округтік залда отырды.
Қазіргі
Appleby бүгін Пенит және Шекара парламенттік сайлау округінде орналасқан. 2019 жылғы жалпы сайлауда консерватор Нил Хадсон Рори Стюартты ығыстырып, Парламент мүшесі болып сайланды. Ұлыбритания Еуропалық Одақта болған кезде Appleby Солтүстік-Батыс Англия Еуропалық Парламент округіне кірген. Қазіргі жергілікті басқару үшін ол Вестморленд және Фурнесс біртұтас әкімшілік аймағының құрамына кіреді. Бұрын ол Эден аудандық кеңесінің Эпплби және Бонгейт округтерін, сондай-ақ Камбрия округі кеңесінің Эпплби округін біріктірген. Оның жекелеген шаруашылық кеңесі Вестморленд қаласындағы Эпплби қалалық кеңесі деп аталады.
Медиа
Жергілікті жаңалықтар мен теледидар бағдарламаларын BBC North East and Cumbria және ITV Border ұсынады. Телевизиялық сигналдар Калдбек теледидар таратушысынан алынады. Appleby қаласының жергілікті радио станциялары: BBC Radio Cumbria (95.6 FM), Greatest Hits Radio Cumbria & South West Scotland (102.5 FM) және Penrith қаласындағы студиясынан хабар тарататын Eden FM радио станциясы (107.5 FM). Қаланың жергілікті газеттері – Cumberland and Westmorland Herald және The Westmorland Gazette.
Көлік
Appleby темір жол станциясы Settle-Carlisle желісінде орналасқан. Ол 1876 жылы Midland темір жолымен ашылды. Жақын жерде North Eastern темір жолы Appleby East станциясын салды. Appleby East станциясы 1962 жылы жабылды.