Кіріспе
Бұрынғы Шығыс Германиядағы мемлекеттік киностудиясы француз авиациялық зеңбірегі Манкс үкіметтік ведомствосы DEFA (Deutsche Film Aktiengesellschaft) Германия Демократиялық Республикасының (Шығыс Германия) барлық қалыптасу кезеңінде мемлекеттік киностудиясы болды. 2019 жылдан бері DEFA-ның кино мұрасы PROGRESS архивтік платформасында қолжетімді және лицензиялауға болады.
the French aircraft cannon
the Manx government department
DEFA (Deutsche Film Aktiengesellschaft) was the state owned film studio of the German Democratic Republic (East Germany) throughout the country's existence. Since 2019, DEFA's film heritage has been made accessible and licensable on the PROGRESS archive platform.
Тарих
DEFA 1946 жылғы көктемде Шығыс Германиядағы Кеңес Одағының оккупациялық аймағында құрылды. Бұл Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Германиядағы алғашқы киностудия болды. Басқа одақтас елдер өз оккупациялық аймақтарында неміс киноиндустриясының тез жандануына күдікпен қараса, кеңес тарапы бұл құралды неміс халқының он екі жылдық нацистік үкіметтен кейін қайта тәрбиелеудің маңызды құралы деп бағалады. Штаб-пәтері Берлинде орналасқан компанияға 13 мамыр 1946 жылы Кеңес әскери әкімшілігі фильмдер өндіруге ресми рұқсат берді, бірақ Вольфганг Стаудте тоғыз күн бұрын DEFA-ның алғашқы фильмі "Қылмыскерлер арамызда" (Die Mörder sind unter uns) жобасымен жұмыс бастаған еді. Директорлар кеңесіне Альфред Линдеманн, Карл Ханс Бергманн және Герберт Волкманн кірді, ал Ханс Клеринг әкімшілік хатшы болып тағайындалды. Бұрынғы графикалық дизайнер Клеринг сонымен қатар DEFA логотипін жасады. 1946 жылдың 13 тамызында компания ресми түрде акционерлік қоғам (Aktiengesellschaft) ретінде тіркелді. Жыл соңына қарай, Стаудте фильмінен басқа, ол Берлиндегі бұрынғы Tobis студиясы мен Бабелсбергтегі Althoff студиясын пайдалана отырып, тағы екі көркем фильмді аяқтады. Кейіннен компанияның негізгі студиясы 1920 жылдары Ufa компаниясы салып біткен Бабелсберг студиясы болды. 1947 жылдың 14 шілдесінде компания ресми түрде штаб-пәтерін Бабелсберг студиясына көшірді, ал 1947 жылдың 13 қарашасында компанияның акциялары бастапқыда DEFA-ны қаржылаған Социалистік Бірлік Партиясы (СЭД) және кеңесшіл неміс азаматтарына тиесілі болды. Кеңес өкілдері Илья Трауберг пен Александр Волькенштейн Линдеманн, Бергманн және Волкманнмен бірге директорлар кеңесіне қосылды, ал жобаларды қарау және түсірілген материалды тексеру үшін Социалистік Бірлік Партиясының қолдауымен комитет құрылды. 1948 жылдың шілдесінде Линдеманн әлдеқандай "қаржылық тәртіпсіздіктер" болғандықтан директорлар кеңесінен босатылып, оның орнына қысқа мерзімге Уолтер Янка тағайындалды. 1948 жылдың қазан айында СЭД Янка, Волкманн және Бергманнды партияның ресми мүшелері Вильгельм Мейснер, де және Грете Кейлсонмен алмастыруға ықпал етті. Желтоқсанда Траубергтің қазасы мен Волькенштейннің отставкасы олардың орнына Александр Андриевский мен Леонид Антоновтың келуіне әкелді. 1948 жылы Германия Кеңес Одағы мен Батыс одақтастары бақылайтын аймақтарға бөлінді. СЭД ақырында ашық коммунистік идеологияны қабылдады, оның бағыты қатаң сталиндік болды. 1949 жылдың 23 мамырында одақтас Германия ресми түрде Германия Федеративтік Республикасы (әдетте Батыс Германия деп аталады) атанды, ал 1949 жылдың 7 қазанында Кеңес аймағы ресми түрде Германия Демократиялық Республикасы (Шығыс Германия) атанды. DEFA-ның барлық мүдделері Сталиндік коммунизм мен социалистік реализмнің қағидаларына сәйкес жаңа мемлекеттің "халықтық" кино монополиясына біріктірілді, тиімді түрде үкіметтің бір бөлігіне айналды. 1950 жылдың 23 маусымында де, қатаң коммунист, DEFA-ның бас директоры болып тағайындалды. DEFA-да социалистік реализм қалыптасқан сайын, фильмдер үшін қабылданатын және қолайлы тақырыптар шешікті болды. 1947 жылдың маусымында Потсдамда өткен кино жазушылардың конференциясы "жаңа" неміс киносы нацистік кезеңде және одан бұрын неміс экрандарында көрінген тақырыптар мен стильдік элементтерден бас тартатыны туралы жалпы келісімге келді. 1949 жылға қарай сценарийлерге қойылатын талаптар "[жерді қайта бөлу]" немесе "екі жылдық жоспар" сияқты бірнеше тақырыптарға байланысты белгілі бір шеңберде қалыптасты. Совет Одағындағыдай, сценарий авторларына мемлекет тарапынан көрсетілген тым көп бақылау, басқа әдеби туындыларға қарағанда, Шығыс Германия киносына үлес қосуға ниетті көптеген қабілетті жазушыларды ынталандырмады. Сценарий жазушылар өздерінің жұмысы идеологиялық себептермен кез келген кезеңде, тіпті бастапқыда қабылданбауы мүмкін еді. Нәтижесінде, 1948 және 1953 жылдар аралығында, Сталин қайтыс болған кезде, Шығыс Германия үшін түсірілген фильмдердің саны, жаңалықтар мен театрлық емес білім беру фильмдерін есептемегенде, 50 атаудан аспады. 1960 жылдары DEFA режиссері Йозеф Махтың "Ұлы ана аюдың ұлдары" атты танымал "қызыл вестернін" түсірді. Бұл фильм бірнеше жалғастырмаларды тудырды және американдықтарды "жақсы жігіттер" ретінде, ал американдық армияны "жаман жігіттер" ретінде бейнелей отырып, батыстың клишелерін кері қайтарғанымен ерекшеленді. 1992 жылы Германияның қайта бірігуінен кейін DEFA ресми түрде таратылды және оның біріктірілген студиялары Compagnie Générale des Eaux француз конгломератына, кейіннен Vivendi Universal компаниясына сатылды. 2004 жылы студиялар жеке консорциумға тиесілі болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін DEFA студияларында түсірілген фильмдердің саны шамамен 950 көркем фильм, 820 анимациялық фильм, 5800-нен астам деректі фильм және жаңалықтар киножурналдары, сондай-ақ неміс тіліне дубляждалған 4000 шетел тіліндегі фильмді құрады. Бұл фильмдер бұрынғы Шығыс Германияның кинопрокат монополиясы PROGRESS-ке тиесілі болды. 2005 жылдың қазан айында Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайы екі апталық DEFA фестивалын өткізді.
Дас Стахелтье
Das Stacheltier – 1953-1964 жылдары Шығыс Германияда DEFA киностудиясы түсірген қысқаметражды фильмдердің сатирикалық топтамасы. Бұл қысқа фильмдер кинотеатрларда жаңалықтар мен бас фильм көрсетілімінен бұрын көрсетуге арналған. Топтамадағы жалғыз толық метражды фильм – 1958 жылы Готфрид Колдиц түсірген «Der junge Engländer» үнсіз фильмі. Франк Бейер, Эрвин Гешоннек, Жизела Мэй, Рудольф Вессли, Отто Таусиг, Питер Штурм, Рольф Геррихт және Хайнц Шуберт сияқты көптеген танымал Шығыс Германия режиссерлері мен актерлері осы фильмдер топтамасына үлес қосты. 2019 жылы Progress компаниясы LOOKSfilm компаниясының меншігіне өтті. 2019 жылдың 1 сәуірінен бастап ГДР-дің барлық кино мұрасы Progress Film мұрағат платформасында халықаралық деңгейде қолжетімді болып, лицензиялауға мүмкіндік берілді.