Кіріспе

Құс түрі. Солтүстік қанатты шаян (Stelgidopteryx serripennis) – кішкентай, көшпенді шаян. Ол оңтүстік қанатты шаянға (Stelgidopteryx ruficollis) өте ұқсас.

Таксономия және этимология

Stelgidopteryx туысы ежелгі грек тілінен шыққан және «қырып алушы қанат» деген мағынаны білдіреді, ал serripennis түрі латын тілінен алынған және «тісті қауырсын» деген мағынаны білдіреді.

Кіші түрлер

Қазіргі уақытта солтүстік қанатты шаянның алты түршесі танылған. S. s. serripennis – атаулы түрше және оны Алясканың оңтүстігінен бастап Канада арқылы АҚШ-тың оңтүстігіне дейін кездестіруге болады. Олар көбінесе Флориданың оңтүстігінде және Мексиканың оңтүстік-батысынан Панамаға дейін қыстайды. Оны 1838 жылы Одубон сипаттаған. Еркектердің құйрық астындағы қауырсындары аналықтарға қарағанда ұзын және кең болады. Еркектердің сыртқы қанаттарының шетінде ілгек тәрізді тікенектер болады. Аналықтардың тікенектері еркектердікінен қысқа және түзу болады. Жастарды ересектерден қызғылт қоңыр қанат жолақтарымен ажыратуға болады. Олар қарлығаштарға ұқсас, бірақ мойны мен кеудесі сұрғылт қара болады. Олар оңтүстік қанатты қарлығаш, Stelgidopteryx ruficollis-ке жақын және өте ұқсас, бірақ оның арқасы көбірек контрастты, ал ареалдары толық жапсаспайды.

Шақыру

Бұл қарлығаштың дауысы қысқа, кескір "зип" деп сипатталады. Бұл дауыс жағалау қарлығашының дауысына ұқсас.

Тарату

Солтүстік қанатты қарғақұс Багам аралдарында, Белизде, Канадада, Кайман аралдарында, Коста-Рикада, Кубада, Сальвадорда, Гватемалада, Гаитиде, Гондураста, Ямайкада, Мексикада, Никарагуада, Панамада, Пуэрто-Рикода, Сент-Пьер мен Микелонда, Түрк және Кайкос аралдарында және АҚШ-та табиғи түрде қоныстанған. Олар Аруба, Барбадос, Бонайр, Синт-Евстатиус және Саба, Кюрасао, Доминикан Республикасы, Гваделупа және Синт-Мартенге кешіп барады. Байқалғандай, жұмыртқа саны ендік төмендеген сайын азаяды. Олар Кариб теңізінде де қыстайды. Мұндай болғанымен, кейбіреулері ұсатылған жүгерімен қоректенгені туралы мәлімет бар. Су ішу үшін олар қанаттарымен су бетін сипырып, содан кейін қанаттарында су ішеді.

Мәртебе

Солтүстік қанатты шалақұйрықты шалақұйрық IUCN ұйымы қауіпсіз деп санайды. Оның саны төмендеп жатқанмен, төмендеу қарқыны жеткіліксіз, сондай-ақ оның таралған аймағы да осал деп санауға жеткілікті емес. Бұған қоса, осы түрдің шамамен 15 миллион жеке құстан тұратыны болжанып отыр, сондықтан ол популяция мөлшері критерийы бойынша осал емес. Бұл шалақұйрықтың адамдармен жақсы бейімделетіні анықталды, кейде олар адамдар жасаған жасанды қуыстарда ұялайды.