Шешімді эпизодтардағы телебағдарламалар

Кіріспе

Аз эпизодты телебағдарлама – эпизодтарының саны алдын ала белгіленген телешоу немесе телесериал. Минисериал немесе мини-сериал – алдын ала белгіленген, шектеулі эпизодтар санымен бір оқиғаны баяндайтын телешоу немесе телесериал. Көптеген минисериалдар телефильм ретінде де көрсетілуі мүмкін. "Шектелген сериал" – АҚШ-та қолданылатын жаңа термин, ол кейде мағынасы ауысатын түрде қолданылады. 2021 жылдан бастап минисериал форматының танымалдығы стриминг сервистерінде де, эфирлік теледидарда да артты. Ұлыбританияда және басқа да Ұлттар Достастығы елдерінде "сериал" термині үздіксіз сюжеттік желісі бар шоуды сипаттау үшін қолданылады, ал "сериал" термині эпизодтар жиынтығын білдіреді, Солтүстік Америкадағы "маусым" терминіне ұқсас қолданылады.

Анықтамалар

Мини-сериалдар теледидарлық сериалдардан ерекшеленеді; соңғысы әдетте алдын ала белгіленген эпизодтар саны болмайды және бірнеше жыл бойы жалғасуы мүмкін. 1970 жылдардың басында АҚШ-та бұл термин пайда болғанға дейін, үздіксіз эпизодтар түрінде шығатын туынды әрқашан «сериал» деп аталатын, дәл сол сияқты журналдар мен газеттерде эпизодтармен жарияланатын роман да «сериал» деп аталатын. Ұлыбританияда мини-сериалдарды әлі де «сериалдар» немесе «туындылар» деп атайды. Бірнеше сарапшы осы терминнің нақты анықтамаларын ұсынды. Halliwell's Television Companion (1987) кітабында Лесли Холливелл мен Филип Пурсер мини-сериалдар «әртүрлі ұзындықтағы төрттен алты эпизодтан тұрады» деген пікірді келтіреді, ал Стюарт Каннингэм «Австралиялық тарихи мини-сериалдардағы мәтіндік жаңарулар» (1989) еңбегінде мини-сериалды «сериалдық немесе туындылық бағдарламалаумен байланысты 13 бөлімдік немесе жарты маусымдық блоктан кем емес, екі эпизодтан артық шектеулі бағдарлама» деп анықтады. 1980 және 90-шы жылдарда осы форматтың кеңінен таралуымен АҚШ-та тіпті екі немесе үш күнге созылған телефильмдер де мини-сериалдар деп аталды. «Теледидар: Тарих» (1985) кітабында Фрэнсис Уийн екі түрдің кейіпкерлерді дамытудағы айырмашылығына назар салады: «Жабыр-жабыр опералар да, прайм-тайм сериалдары да басты кейіпкерлерінің дамуына мүмкіндік бере алмайды, өйткені олар шексіз жалғасу ниетімен жасалады. Ал мини-сериалдарда (дәстүрлі пьеса немесе роман сияқты) нақты бастамасы, ортасы және соңы болады, бұл кейіпкерлердің өзгеруіне, жетілуіне немесе оқиға барысында қайтыс болуына мүмкіндік береді». 2015 жылы Телевизия өнері мен ғылымы академиясы «Эмми» жүлдесіне ие болу талапкерлерін жіктеу ережелерін өзгертті, соның салдарынан шектеулі сериялы туындылардың барлығы «мини-сериалдар» емес, «шешікті сериялар» деп аталды. Бұл 1974 жылғы жағдайға оралу болды, ол кезде бұл номинация «үздік шешікті серия» деп аталатын. 1986 жылы ол «үздік мини-сериал» деп өзгертілді. 2011-2014 жылдар аралығында мини-сериалдар телефильмдермен бірге бір категорияға біріктірілді, бірақ кейіннен қайтадан жеке категорияларға бөлінді.

A miniseries is distinguished from an ongoing television series; the latter does not usually have a predetermined number of episodes and may continue for several years. Before the term was coined in the US in the early 1970s, the ongoing episodic form was always called a "serial", just as a novel appearing in episodes in successive editions of magazines or newspapers is called a serial. In Britain, miniseries are often still referred to as serials or series. Several commentators have offered more precise definitions of the term. In Halliwell's Television Companion (1987), Leslie Halliwell and Philip Purser suggest that miniseries tend to "appear in four to six episodes of various lengths", while Stuart Cunningham in Textual Innovation in the Australian Historical Mini series (1989) defined a miniseries as "a limited run program of more than two and less than the 13 part season or half season block associated with serial or series programming". With the proliferation of the format in the 1980s and 90s, television films broadcast over even two or three nights were commonly referred to as miniseries in the US. In Television: A History (1985), Francis Wheen points out a difference in character development between the two: "Both soap operas and primetime series cannot afford to allow their leading characters to develop, since the shows are made with the intention of running indefinitely. In a miniseries on the other hand, there is a clearly defined beginning, middle, and end (as in a conventional play or novel), enabling characters to change, mature, or die as the serial proceeds". In 2015, the Academy of Television Arts & Sciences changed its guidelines on how Emmy nominees are classified, with shows with a limited run all referred to as "limited series" instead of "miniseries". This was a reversion to 1974, when the category was named "outstanding limited series". It had been changed to "outstanding miniseries" in 1986. Miniseries were put in the same category as made for television films from 2011 to 2014 before being given separate categories again.