Американдық минималист композитор Том Джонсон

Кіріспе

Американдық композитор Том Джонсон (18 қараша 1939 жылы туған) – американдық минималистік композитор.

Ерте өмір және мансап

Том Джонсон Грилиде (Колорадо штаты) дүниеге келді, онда методист шіркеуінде діни білім алды, бұл оның шығармашылығына әсер етті. Ол Йель университетінде екі мамандық бітірді: А.А. (1961) және М.Мус. (1967), содан кейін Нью-Йоркте Мортон Фельдманмен жеке сабақтарда оқыды. 1971 жылдан 1983 жылға дейін ол The Village Voice газетінде музыка туралы сыншы болды, жаңа музыка жайында жазды, ал осы мақалалардың антологиясы 1989 жылы Het Apollohuis басылымында «Жаңа Музыканың Ұны» деген атпен жарық көрді. Осы кезеңде ол өзінің ең танымал төрт туындысын жазды: «Пианиноға арналған сағат» (1971), «Төрт ноталық опера» (1972), «Сәтсіздік» (1975) және «Тоғыз қоңырау» (1979). Нью-Йоркте 15 жыл тұрғаннан кейін ол Парижге көшіп, суретші әйелі Эстер Феррермен бірге тұрады. Джонсон өзін минималистік композитор санайды және «The Slow Motion Minimal Approach» мақаласында бұл терминді алғаш рет музыкаға қатысты қолданды. Оның минимализмі формалистік сипатта, көбінесе логикалық тізбектерге негізделген, мысалы, «21 Рационалды мелодия» (1982) шығармасында, онда ол жинақтау, санау және изоритм сияқты процедураларды зерттейді. Рационалды мелодиялардан кейін ол математикалық ұғымдарды қолдана отырып, күрделірек техникаларды дамытты. Бұл «88-ге арналған музыка» жинағымен (1988) басталды, онда ол Эратосфен, Эйлер, Мерсен және Блез Паскаль идеяларын пайдаланды. Кейін ол тірі математиктермен, атап айтқанда Жан-Поль Алуш, Эммануэль Амиот, Джефф Диниц және Франк Джеджеевскимен бірлесіп жұмыс істеді. Олармен бірге ол өзіне ұқсас мелодияларды (оркестрге арналған «Loops», 1998), плиткалық үлгілерді («Tilework», 2003) және блок дизайндарын («Пианиноға арналған блок дизайны», 2005), сондай-ақ гомометриялық жұптарды («Интервалдар», 2013) зерттеді. Джонсон сонымен қатар, театрлық атмосфераны тудыру үшін мәтін мен бейнелерді де пайдаланады, бұл перформанс өнеріне жақын. Оның операларының либреттоларын, ол көбінесе өзі жазады, музыкадағы оқиғаларды объективті түрде сипаттайды, бұл Пиранделло еске түсіреді. Мысалы, «Төрт ноталық опера» операсында хор жариялайды: «Бұл операда үш хор бар. Бұл біріншісі. Екіншісі осыған ұқсас болады, бірақ сәл қысқа [ ]». Оның көптеген шығармаларында сөздер кездеседі, әдетте, баяндаушы арқылы, ол музыканың қалай жасалғанын педагогикалық тұрғыдан түсіндіреді, мысалы, «Жұмыртқалар мен себеттер» (1987) және «Нараянаның сиырлары» (1989). 1988 жылдан 1992 жылға дейін Джонсон неміс пасторы және теологы Дитрих Бонхоффердің (1906–1945) мәтіндерін ғана қолдана отырып, екі хор, солистер және оркестр үшін «Бонхоффер ораториясы» жөнінде жұмыс істеді. Мәтін мен музыканың байланысы Джонсонды көптеген радио туындыларын жазуға итермеледі, көбінесе Рене Фарабет (France Culture) және Клаус Шёнинг (WDR) үшін. Бұл туындылардағы музыка кейде музыка курсын оқығандай болып, абсурдтылықтың жеңіл сезімін тудырады. «Тоғыз қоңырау» (1979) шығармасында визуалдық элементтер де маңызды рөл атқарады, ол үш қатарға орналасқан тоғыз қоңырау үшін жазылған, олардың ортасында бір қоңырау бар. Ойыншы бұл алаңның айналасында жүріп, жол бойында қоңырау шалып, әр түрлі, бірақ әрқашан жүйелі жолмен қозғалады. «Галилео» (1999–2005) шығармасында қоңыраулар маятниктер сияқты тербеледі, олардың ырғақтары ұзындығына байланысты белгіленеді, бұл композиторға 17 ғасырда Галилео Галилей айтқан маятник заңдарына сәйкес музыка жасауға мүмкіндік береді. 2000 жылдан бастап Джонсонның шығармашылығы театрлық элементтерге аз көңіл бөлді және музыкалық форма мен математикаға көбірек назар аударды. 2004 жылдан 2010 жылға дейін ол «рационалды гармониялар» деп атаған туындыларында жұмыс істеді. Ритм «Вермонт ырғақтары» (2008), «Мюнхен ырғақтары» (2010), «Тик-Так ырғақтары» (2013) және «Голланд ырғақтары» (2018) сияқты шығармаларда маңызды рөл атқарады. Джонсон жонглерлерге арналған шығармалар да жазды («Үш жонглерге арналған үш нота», 2011; «Түсіп бара жатқан доптар», 2011) және тағы бірнеше амбициялық жобалар («Жеті септет», 2007–2017; «Жетіге дейін санау», 2013; «Жұлу», 2015).

Tom Johnson was born in Greeley, Colorado, where he received a religious education at a Methodist church, which has influenced his work. He received two degrees from Yale, a B. A. (1961) and the M. Mus. (1967), after which he studied privately with Morton Feldman in New York. From 1971 to 1983 he was a music critic for The Village Voice, writing about new music, and an anthology of these articles was published in 1989 by Het Apollohuis under the title The Voice of New Music. During this period he also composed four of his best known works: An Hour for Piano (1971), The Four Note Opera (1972), Failing (1975) and Nine Bells (1979). After 15 years in New York, he moved to Paris where he lives with his wife, the artist Esther Ferrer. Johnson considers himself a minimalist composer, and was the first to apply this term to music in his article "The Slow Motion Minimal Approach”, written for The Village Voice in 1972. His minimalism is of a formalist type, depending mostly on logical sequences, as in the 21 Rational Melodies (1982), where he explores procedures such as accumulation, counting, and isorhythm. After the Rational Melodies, he developed more complex techniques using mathematical notions. This began with the collection of Music for 88 (1988), where he applied ideas of Eratosthenes, Euler, Mersenne and Blaise Pascal. Later he collaborated with living mathematicians, particularly Jean Paul Allouche, Emmanuel Amiot, Jeff Dinitz and Franck Jedrzejewski. With them he explored the notions of self similar melodies (Loops for orchestra, 1998), tiling patterns (Tilework, 2003), and block designs (Block Design for Piano, 2005), along with homometric pairs (Intervals, 2013). Johnson also introduces text and visual images to produce a theatrical atmosphere close to performance art. The librettos for his operas, which he almost always writes himself, describe what takes place in the music in an objective manner, somewhat reminiscent of Pirandello. For example, in The Four Note Opera, the chorus proclaims “There are three choruses in this opera. This is the first one. The second one will be almost like this one, but somewhat shorter [ ]”. Words intervene in many of his works, generally via a narrator, who explains pedagogically how the music is made, as is the case in Eggs and Baskets (1987) and Narayana’s Cows (1989). From 1988 to 1992, Johnson worked on the Bonhoeffer Oratorio for two choruses, soloists and orchestra, using exclusively texts of the German pastor and theologian Dietrich Bonhoeffer (1906–1945). The association of text and music led Johnson to write numerous radio pieces, most often for René Farabet (France Culture) and for Klaus Schöning (WDR). Some humor often emerges in these pieces, due to a light touch of absurdity, as the music presents itself as if giving a course in music. The visual also plays an important role in Nine Bells (1979), a piece written for nine bells suspended in a three by three square, with one bell in the center. The player moves around this square, hitting bells along the way, following paths that are quite varied but always systematic. In Galileo (1999 2005), bells swing like pendulums in tempos determined by the length of their strings, permitting the composer to make music following the laws of the pendulum, as formulated by Galileo Galilei in the 17th century. Since 2000 the work of Johnson has been less concerned with theatricality and turns more toward musical form and mathematics. From about 2004 to 2010 he worked with what he calls “rational harmonies” in pieces like 360 Chords for orchestra (2005) and Twelve (2008) for piano. Rhythm plays an important role in pieces such as Vermont Rhythms (2008), Munich Rhythms (2010), Tick Tock Rhythms (2013), and Dutch Rhythms (2018). Johnson also wrote pieces for jugglers (Three Notes for Three Jugglers, 2011; Dropping Balls, 2011), and several more ambitious projects (Seven Septets, 2007–2017 ; Counting to Seven, 2013 ; Plucking, 2015).