Кіріспе

Американдық музыкант, композитор және философ Энтони Бракстон (4 маусым 1945 жылы туған) – американдық тәжірибелік композитор, педагог, музыка теориясы шебері, импровизатор және көп аспапты орындайтын музыкант. Ол ең алдымен саксофонда, әсіресе альт саксофонда ойнауымен танымал. Бракстон Иллинойс штатының Чикаго қаласының оңтүстік бөлігінде өскен және Шығармашылық Музыканттарды Дамыту Қауымдастығының алғашқы, маңызды мүшесі болды. Ол 1969 жылғы «For Alto» атты қос LP дискісі үшін үлкен мақтауға ие болды, бұл – толыққанды сольді саксофон музыкасының алғашқы альбомы. Көптеген жанрларды қамтитын шығармашылығымен белгілі, MacArthur Fellow және NEA Jazz Master атанған ол жүздеген жазба мен композиция шығарды. Arista Records компаниясымен алты жылдық келісім шарт бойынша, оның шығармашылығы AACM-нің көптеген мүшелерімен жұмысты қамтыды, соның ішінде қауымдастықтың негізін қалаушы және бірінші президенті Мухал Ричард Абрамспен дуэттер; электрондық музыкант Ричард Тейтельбауммен ынтымақтастық; Джулиус Хемфилл, Оливер Лейк және Хамиет Блуитттен саксофон квартеті; төрт оркестрге арналған композициялар; және 1977 жылы DownBeat сыншыларының «Жылдың альбомы» деп таныған Creative Orchestra Music 1976 ансамблінің аранжировкалары. Оның көптеген жобалары жалғасуда, мысалы, Бракстон SuperCollider аудио бағдарламалау тілін қолданатын Diamond Curtain Wall жұмыстары; Солтүстік Америкалық үндістердің рухты биінен шабыттанған Ghost Trance Music сериясы; және Echo Echo Mirror House Music, онда музыканттар Бракстонның барлық шығармаларын қамтитын iPod-тарды «ойнатады». Ол Trillium Opera Complex деп аталатын серияның алғашқы алты операсын жариялады. Бракстон өзін «транс-идиоматикалық» композитор деп таныстырады және импровизация мен композиция арасындағы қатаң екіұштылық идеясына қайырған жоқ. Ол өзінің шығармаларының негізін құрайтын «музыка тілі» жүйесі туралы кеңінен жазды және Tri Axium Writings еңбегінде «әлемдік шығармашылық» философиясын дамытты. Бракстон 1985 жылдан 1990 жылға дейін Миллс колледжінде оқытты. Ол 1994 жылы құрылған Tri Centric Foundation-ның көркемдік директоры, бұл коммерциялық емес ұйым Бракстон және басқа суретшілердің «транс-идиоматикалық» шығармашылықты іздеудегі» шығармаларын сақтауға және өндіруге қолдау көрсетеді.

Ерте өмір

Бракстон Чикаго қаласында, Иллинойс штатында дүниеге келді. Оның анасы – Джулия Самуэльс Бракстон, Тулса қаласынан, Оклахома штаты, әкесі – Кларенс Данбар Бракстон аға, Гринвилл қаласынан, Миссисипи штаты. Бракстонның әкесі Burlington және Quincy темір жолында жұмыс істеді. Оның ата-анасы оның кішкентай кезінде ажырасып, анасы Форд мотор компаниясының жұмысшысы Лоуренс Фучпен қайтадан үйленді. Бракстон анасы, өгей әкесі және үш ағасымен бірге өсті, бірақ әкесімен үнемі көрісіп тұрды. Ол Оңтүстік жақтағы кедей ауданда өскен, Бетси Росс бастауыш мектебінде оқыды және "Чикаго Defender" газетін жеткізуші болып жұмыс істеді. Ол шіркеу хорында ән шырқады және рок музыкасын ерте жасынан сүйді, Фрэнки Лаймон және "Жасөспірімдер" тобы, сондай-ақ Билл Хейли және оның "Кометалары" оның сүйіктілері еді. Бірақ бала кезінде оны ракеталар, теледидар және технология көбірек қызықтырды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін болғандай, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Чикагода қара нәсілді адамдарға қарсы ақ нәсілділердің зорлық-зомбылық актілері көбейді. Бракстон 1951 жылғы Цицеро қаласындағы нәсілдік тәртіпсіздіктер, үйіне жақын орналасқан White City Roller Rink-тегі наразылықтар және Бракстон 10 жасқа толғанда өлтірілген Чикаголық Эмметт Тиллдің линчелеуі туралы естіді.

Білім және әскери қызмет

Жасөспірім шағында Бракстон технология мен электрониканы үйде зерттеуді Чикаго кәсіптік орта мектебіне жеткізді, онда жобалау курстары мен сымдардың схемаларын зерттейтін шеберханада өткізген уақыт оның болашақ композициялық схемаларының жолын белгіледі. Орта мектепті бітіргеннен кейін Бракстон бір семестр бойы Уилсон кіші колледжінде оқыды, бірақ қаржылық қиындықтарға байланысты оқуын жалғастыра алмады; оның орнына 1963 жылы АҚШ-тың Бесінші армиясының әскери оркестріне өтініш беріп, қабылданды. Алғашқыда ол Иллинойс штатының Хайленд Парк қаласына орналасты, онда Чикаго музыка мектебінде Джек Геллмен оқуын жалғастыра алды, бірақ кейіннен Оңтүстік Кореяға Сегізінші армия оркестрімен сапар шекті. Оңтүстік Кореяда ол көптеген импровизациялық музыканттармен танысып, тіпті өзінің тобын құрып, басқарды, бірақ казармадағылардың көпшілігі оның жинағындағы эзотерикалық туындыларын бағаламады, сондықтан ол тыңдау уақытын шектеу ережелеріне байланысты құлаққап сатып алды. Бірнеше жылдан кейін Бракстон әскерден босап, Чикагоға қайтып келді; кейіннен ол Рузвельт университетінде философия мен музыка композициясын оқыды, бірақ білімін аяқтаған жоқ.

Мансап

Чикагоға оралғаннан кейін көп ұзамай Брэкстонның туысы оған Шығармашылық музыканттар қауымдастығы туралы айтты, ол концертке барды. Концерттен кейін ол Роско Митчеллмен танысты, ол оны топпен бірге жаттығуға шақырды, содан кейін топқа қосылды. Брэкстон 1968 жылы шыққан дебюттік альбомы "New Jazz" 3 композициясында оннан астам аспапта орындады, ал оның ықпалында Пол Десмонд, Орнетт Коулман, Эрик Долфи, Жэки Маклин, Карлхайнц Штокхаузен, Майлс Дэвис, Джеймс Браун және Чикаго көлік басқармасы болды. Альбомның триолық аранжировкасында Лерой Дженкинс пен Вадада Лео Смит болды, ал Мухал Ричард Абрамс B жағындағы жазбаларға қосылды. 1969 жылы Брэкстон "For Alto" атты қос LP альбомын жазды. Бұрынғыда жеке саксофондық жазбалар болған (әсіресе Коулман Хокинстің "Пикассосы"), бірақ "For Alto" - жеке саксофонға арналған алғашқы толық альбом болды. Альбом Стив Лейси, Джо Макфи және Эван Паркер сияқты басқа да суретшілерге әсер етті, олар өздерінің жеке альбомдарын жазды. "For Alto" альбомындағы тректер Сесил Тейлор мен Джон Кейдж сияқтыларға арналған. Брэкстон бастапқыда музыкант ретінде өмір сүруге пессимистік көзқараспен қарады және шахмат ойнап ақша табуға кірісті, бірақ 1970 жылы ол пианист Чик Кореаның триосына Дэйв Холланд (контрабас) және Барри Алтшуль (добыл) қосылып, қысқа ғұмырлы авангард квартеті Circle құрды. Кореа фьюжн тобы Return to Forever құру үшін кеткеннен кейін, Холланд пен Алтшуль 1970 жылдардың көп бөлігінде Кенни Уилер, Джордж Е. Льюис және Рэй Андерсонды қамтитын квартет құрамында Брэкстонмен бірге болды. Негізгі трио және саксофонист Сэм Риверс Холландтың "Conference of the Birds" әнін жазды. 1970 жылы Muse лейблі "Creative Construction Company" альбомын шығарды, топтың құрамында Ричард Дэвис (бас), Стив Макколл (добыл), Мухал Ричард Абрамс (пиано, виолончель), Вадада Лео Смит (труба) және Лерой Дженкинс (скрипка) болды. Бұл альбом 1970 жылдардың соңында итальяндық Vedette лейблінде "Мухал" деген атпен қайта шығарылды. "Creative Orchestra Music 1976" джаз және марш-банд дәстүрлерінен шабыт алды. Брэкстон 1970 жылдары Джордж Льюис пен Ричард Тейтельбауммен дуэттер жазды. 1980 және 1990 жылдардың басында Брэкстонның тұрақты тобы Мэрилин Криспелл (пиано), Марк Дрессер (контрабас) және Джерри Хемингуэй (добыл) бар квартет болды. 1981 жылы ол Креативті музыка студиясының он жылдығын мерекелеу үшін Вудсток джаз фестивалінде өнер көрсетті. 1994 жылы Брэкстон МакАртур стипендиясын алды. Ол көп дискілі жинақтарды шығарды, соның ішінде 2003 жылы гастрольде жазылған үш төрт дискілі жинақ. Ол бірнеше топтармен жұмыс істеді, соның ішінде басист Марио Павоне Томас Чапинмен бірге саксофонда, Дэйв Дуглас трубада және Pheeroan akLaff барабанда болды. 1995 жылдан 2006 жылға дейін ол "Ghost Trance Music" деп атаған музыкалық бағытына ден қойды, ол оның музыкасына импульс берді және орындаушылардың кез келген шығарманы бір уақытта орындауына мүмкіндік берді; Ghost Trance-тің алғашқы жазбаларының көп бөлігі оның Braxton House лейблінде шығарылды. 2005 жылы ол FIMAV фестивалінде Wolf Eyes шуар тобымен бірге өнер көрсетті. Концерттің жазбасы "Black Vomit" сыншы Франсуа Кутур тарапынан жақсы көрініс пен тиімді ынтымақтастық ретінде сипатталды: "осы суретшілер арасында шынымен бір нәрсе орын алды, және бәрі де көңілді болды". Брэкстон өте кең және әртүрлі дискографиясымен танымал, ол оның кейінгі мансабында да өсуде: 2020 жылы шыққан 13 дискілік "Quartet (Standards)" жинағын таныстыра отырып, Bandcamp Daily жазды: "Энтони Брэкстонның дискографиясы ондаған жылдар бойы үлкен болды. [ ] 2012 жылдан бері ол екі 4 дискілі опера, әртүрлі серіктестермен 12 дискілі дуэттер жинағы, Ленни Тристано мен оның ілесушілерінің музыкасының 7 дискілі жинағы, Чарли Паркердің музыкасының 11 дискілі жинағы, вокалдық музыканың 12 дискілі жинағы, Юджин Чадборнмен дуэттердің 8 дискілі жинағы, Нельс Клайн, Грег Саунир және Тейлор Хо Бинуммен бірлескен жұмыстардың 4 дискілі жинағы және секстет, септет және нонет үшін 12 композициядан тұратын аудио Blu-Ray, барлығы 11 сағаттан астам музыка шығарды. Бұл да оның барлығы емес".

Композициялық стиль және жүйелер

Брэкстон өзінің теориялары мен еңбектерін түсіндіру үшін бірнеше томдық кітаптар жазды, мысалы, үш томдық «Tri Axium Writings» және бес томдық «Composition Notes», екеуі де Frog Peak Music баспасынан шықты.

Атаулары

Бракстон өзінің композицияларына жиі диаграммалар, сандар мен әріптер арқылы атау береді. Кейбір диаграммалар, мысалы, «For Trio» шығармасындағыдай, нақты мағынаға ие, онда атау орындаушылардың физикалық орналасуын көрсетеді. Атаулардың өзі музыкалық белгілер болып табылуы мүмкін, олар орындаушыға туындыны қалай орындау керектігін көрсетеді. Кейбір әріптер Бракстонның достары мен музыкалық әріптестерінің бас әріптері ретінде танылады, бірақ көптеген атаулар сыншылар үшін түсініксіз болып қалады. 1980 жылдардың ортасынан соңына қарай Бракстонның атауларында оның төрт актілі опера циклы «Trillium R» атауындағыдай суреттер мен иллюстрациялар қолданыла бастады. Ал кейбіреулері оның «Ghost Trance Music» жүйесі пайда болғаннан кейін ең көп кездесетін пойыз вагондары сияқты жансыз заттардың нақты бейнелерін қамтуды бастады. Бракстон осы туындыларды анықтауды жеңілдету үшін опус нөмірлері жүйесін енгізді, ал ертерек туындыларға кейіннен опус нөмірлері қосылды.

Тіл музыкасы

Тілдік музыка – Брэкстонның алғашқы композициялық жүйесі, ол алғаш рет жеке импровизацияға қолданылды. Музыканы бір параметрмен шектеу арқылы (мысалы, трельдер), Брэкстон берілген параметрдің сыртқы ерекшеліктерінен тысқарыны зерттей алды. Бұл тілдік "типтер", оның Тілдік музыкасының сөздік қоры ретінде қызмет етеді және көбінесе қол сигналдары арқылы беріледі. Сәйкесінше, тілдік типтер ансамбльде параметрлер мен бастамалар ретінде жұмыс істейді, оларды импровизацияны құрылымдауға немесе басқа орындаушыларға сигнал беруге болады. Бұл коллаж құрылымдарының маңызды бөлігі – импульстік трасса құрылымдары. 19 ғасырдағы американдық үндістердің рухты билерінен шабыттанған GTM шығармалары "сакралды кеңістікке жол ашу" мақсатымен жазылған.

Графикалық ұпайлар

76-да қолданылған ноталық техникалар басқа тәжірибелі композиторлардың көптеген графикалық туындыларын еске түсіреді. Composition 76 туралы лекциясында Брэкстон Карлхайнц Стокгаузеннің Zyklus (1959) шығармасын, он үш соққы аспабында ойнайтын солист үшін, және Джон Кейдждің Imaginary Landscape сериясындағы бес туындыны (1939–1952) "шабыт көзі ретінде" атады, олардың кейбіреулері AACM-нің кішкентай аспаптарына ұқсас дәстүрден тыс соққы аспаптарын пайдаланады. Бұл туындылардың барлығы алеаторикалық – яғни, орындаушылар импровизация жасауы керек (бірақ Стокгаузен мен Кейдж "интуитивті музыка" және "белгісіздік" сияқты терминдерді қолдануға баса назар аударды). 76 композициясы Стокгаузеннің желді, соққы аспаптары мен дауысқа арналған басқа импровизациялық туындыларын да еске салады, оның ішінде Aus den sieben Tagen (1968) және Sternklang (1971). Дегенмен, Стокгаузеннің ықпалындағы музыканттардың көпшілігі Брэкстонның 76 композициясында көрсеткісі келген ондаған аспапта ойнай алмас еді. Әйгіліге орай, Брэкстон өзіне әлдеқайда жақын музыканттар қауымына жүгіне алды.

Жеке өмір

Бракстонның ұлы Тьондай Бракстон да музыкант, және бұрын американдық математикалық рок тобы Battles-тың гитаристі, клавишникасы және вокалисі болған.

Марапаттар

Бракстонның марапаттарына 1981 жылғы Гуггенхайм стипендиясы, 1994 жылғы МакАртур стипендиясы, 2014 жылғы NEA Джаз Мастер сыйлығы және 2020 жылғы АҚШ суретшілерінің стипендиясы кіреді. 2009 жылы ол Бельгиядағы Льеж университетінен құрметті докторлық дәрежесін алды; осы құрметке Арчи Шепп, Фредерик Ржевски, Роберт Уайатт және Арво Перт ие болды. 2016 жылы АҚШ-тағы Нью-Ингланд консерваториясынан музыка саласының құрметті докторы атанды.