Кіріспе

Псевдоним

Ванда Тинаски, сырттай көрінетіндей, Солтүстік Калифорнияның Мендосино округіндегі көпір астында тұратын кедей әйел, 1983 және 1988 жылдар аралығында «Мендосино Комментарий» және «Андерсон Вэлли Адвертайзер» газеттеріне жіберілген ойыншыл, комикалық және білімді хаттардың сериясын жазған псевдоним автор болды. Бұл хаттар кейін «Ванда Тинаскидің хаттары» деген атпен жиналып, жарияланды. Онда Тинаски түрлі тақырыптар бойынша пікір білдіреді – ең бастысы жергілікті суретшілер, жазушылар, ақындар және саясаткерлер туралы, оны қоршаған ортаға деген құрметсіз әзілмен және сауатты тілмен жеткізеді. Комментарий газеті шабуылдардың қаталдығын ерте кезеңде шамадан тыс деп санады, нәтижесінде қалған хаттардың көп бөлігі AVA газетінде жарияланды. Сол кезде Тинаскинің кім екені толығымен белгісіз болды және бұл орайда көптеген жергілікті болжамдар жасалды. Көптеген адамдар Тинаскиді романшы Томас Пинчон деп ойлады, бірақ Тинаскидің Том Хокинс есімді белгісіз Бит буынының ақыны болғаны анықталды.

Томас Пиншон

1990 жылы AVA газетінің редакторы Брюс Андерсон Томас Пинчонның "Винеландия" романын оқыды, ол Солтүстік Калифорнияда өтеді. Пинчонның стилі Андерсонға Тинскийді еске түсірді, ал Пинчонның жасырындығы 1980 жылдары оның осы аймақта болғаны туралы әңгімелерге себеп болды. Андерсонға Пинчонның өзі Тинский болуы мүмкін деген ой келді. Шындығында, Тинский Мендосино округындағы оқиғаларға негізделген роман жазып жатқанын айтқан болатын. Ұқсастықтарды (мысалы, Тинский мен Пинчон екеуі де Boeing компаниясында жұмыс істеген) көрсету оңай болды, ал қарама-қайшылықтарды (мысалы, Тинский Пиншоннан он жыл бұрын Boeing-те жұмыс істеген) жасыру да оңай болды. Пинчон мен Тинский арасындағы маңызды сәйкестіктерді табу, көзге көрінетін қайшылықтарды назарға алмау үлгісі келесі зерттеулерде де жалғасты. Андерсон өз болжамдарын Пинчонның жанкүйерлерімен бөлісті және Пинчонның Тинский екендігі туралы AVA-да жариялауға жеткілікті қолдау алды. Бұл жарияланым сыртқы тараптан көп назар аудармады.

Ванда Тинаскидің хаттары

1994 жылы Фред Гарднер "Best of AVA" жобасын бастады, Тинаскидің хаттарына кез болып, Андерсоннан Пинчон оларды жазды деген ойды естіді. Гарднер толығымен Тинаскидің хаттары жобасына көшті. АВА-да "C. O. Jones" деген атпен шыққан бұрынғы Дайан Керни, яғни ТР Фактордың, шын мәнінде Тинаски болуы мүмкін деген ақпарат алған Гарднер, Фактормен байланысып, оны көмекшісі ретінде жұмысқа алды. 1995 жылы Гарднер Пинчонның агенті Мелани Джексонға (сол кезде Пинчонның әйелі) Тинаскидің хаттарын жариялау туралы хат жолдады. Джексон Пинчонның бұл хаттарды жазбағанын және оның есімін жобамен байланыстырудың қажеті жоқ екенін жауап ретінде хабарлады. Андерсон өзін және AVA-ны жарнамалау мақсатында мұны жасады деген болжам айтылды. Осыдан кейін Гарднер Фактор сияқты ынталы болмады және жобадан бас тартты. 1996 жылы Фактор "Ванда Тинаскидің хаттары" кітабын шығарды, онда әдеби сыншы Стивен Мур Пинчонның Тинаски екенін аң-жай айтпаса да, сақтықпен қолдады. Заңдық қысымның нәтижесінде кітапта авторлық туралы тікелей мәлімдеме жасалмады және Пинчонның есімі мұқабаға жазылмады. Пинчон қауымдастығы көбінесе жауап бере алмады, екі тараптан да қатаң пікірлер қалыптасты, бірақ бұл мәселе көбінесе назардан тыс қалды. "Pynchon Notes" атты ғылыми журнал Тинаскидің хаттарын қарастырмады.

Дон Фостер

1998 жылы Шекспирді зерттеуші және "әдеби детектив" Дон Фостер, Джо Клейнның "Бастапқы түстер" кітабының авторы екенін дұрыс анықтап, танымал болғаннан кейін жағдай өзгерді. Ол хаттардың авторы ретінде белгісіз Beat ақыны және жазушысы Том Хокинсті атады. Фостердің бұрынғы жұмысы, сөздік қоры, қолданылуы және орфографиясы бойынша анықталмаған және анықталған мәтіндерді тікелей салыстыруға негізделген. Фостердің әдістері кейбір пікір қақтығыстарын тудырды, ал оның нәтижелері әртүрлі болды. Тинскийді анықтау көбірек детективтік жұмысқа байланысты, маңызды қадам – Тинский хаттарында аталған жазушылар туралы жазылған туындыларды компьютерлік іздеу. Хокинстің есімі табылды, содан кейін Фостер Хокинс туралы және оның жазбалары туралы толыққанды ақпарат іздеді. Нәтижесінде, көптеген ұсақ-түйек біографиялық деректер пайда болды, олар хаттармен дәл сәйкес келді: хаттарда Хокинстің қайта өңделген өлеңдері табылды, тіпті Хокинс қолданған теріскек машина да табылған. Пиншонмен болған жағдайдан өзгеше, онда ұқсастықтар мен қарама-қайшылықтар болған, Хокинс пен Тинский арасындағы айырмашылықтар тек Тинскийдің сыртқы бейнесімен және Фостердің айтуынша, бұрын жойылған аз ғана "жалған өңдеулермен" шектелді. 2000 жылы Фостер өзінің "Белгісіз автор" кітабында оқиғаны кеңінен жариялады. Бұл Тинскийдің кім екені туралы академиялық пікірлерді тоқтатты. Сонымен қатар, Фостердің кітабы жарықтанғаннан кейін бірнеше ай өткен соң, Ванда Тинскийдің хаттарына арналған бет түсініксіз бос қалды, ал хаттар көп ұзамай басылымнан түсірілді.

Том Хокинс

Томас Дональд Хокинс (11 қаңтар 1927 – 23 қыркүйек 1988) Арканзас штатының Пангерн қаласында дүниеге келген. Ол Вашингтон штатының Порт-Анджелес қаласында өсіп, 1950 жылы Вашингтон университетін ағылшын тілі мамандығы бойынша бітірген. Кэтлин Мари Галланерге үйленген ол, елуінші жылдардың басында «Boeing» компаниясында, содан кейін Техас штатының Бомонт қаласында теледидарда, KFDM стансасында және жарнама саласында жұмыс істеді. 1960 жылы Сан-Францискоға көшіп, «Beats» тобына қосылды. Оның туындылары жергілікті «Beat» басылымдарынан қабылданбағаннан кейін, «Tiger Tim» Хокинс деген атпен өзіндік басылым шығаруға кірісті. Уильям Гэддистің жанкүйері болған Хокинс, Гэддистің «jack green» атты жанкүйерлер парақшасын – газет түрінде шығарды. Ол «green» – Гаддис екеніне сенді, бұл мәлімет Тинскидің хаттарында да кездеседі. Тински сондай-ақ «Уильям Гэддис пен Томас Пиншонның романдары бір адамның қолынан туған» деп мәлімдеді. Хокинс зейнеткерлікке шыққаннан кейін Кэтлинмен бірге Форт-Брэггтің жанындағы Мендосино округіне көшіп, сексенінші жылдардың көп бөлігін кедейлікте өткізді. Хокинс ұсақ-кене алаяқтықтар мен ұрлықтар жасап, өзін жасырып жүрді. Кейін Кэтлин мұраға ие болып, өзіне көлік, күйеуіне пикап сатып алды. Ол сонымен қатар қыш пісіретін пеш алып, керамикамен айналысып, жақсы нәтижелерге қол жеткізді. Фостердің мәліметінше, соңғы Тински хаты жарық көргеннен үш апта өткен соң Хокинс Кэтлинды өлтіріп, денесін үйінде жерлеместен сақтап қалды. Бірнеше күннен кейін үйін өртеп, оның машинасымен тік жардан құлап, тас-талқан болып қайтыс болды. Ол кезде ешкім Тинскинің аяқталуын Хокинстің жасаған қылмысымен байланыстырмады. Шындығында, бұл оқиға Тинскинің жалақ сөздерінің ағынын тоқтата алмады: Фостердің айтуынша, Хокинс тірі кезінде кем дегенде бір «көшірме» хат жарияланған, ал олар оның қайтысынан кейін де қысқа мерзімге жариялануын жалғастырды.