Адам-компьютер өзара әрекеттесуіндегі «мәлімдеме» ұғымы: жүйе өзгерістерін интерфейсте сақтап, ішкі өзгерістерді жасыру. SEO үшін маңызды түйін сөздер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Адам-компьютерлік өзара әрекеттесу термині
Term in human–computer interaction
Есептеу жүйесіндегі кез келген өзгеріс, мысалы жаңа мүмкіндік немесе жаңа компонент, егер жүйе өзгергеннен кейін ішкі әрекетін өзгерте отырып, бұрынғы сыртқы интерфейсіне мүмкіндігінше сәйкес болса, түсікті (transparent) болады. Мақсаты – интерфейстің екінші жағындағы барлық жүйелерді (немесе пайдаланушыларды) өзгерістен қорғау. Шатастыратыны, бұл термин компоненттің толық көрінбеуін білдіреді, компоненттің ішкі құрылымын көрсетпейді (ақ қорап немесе ашық жүйедегідей). "Түсікті" термині компьютерлік маркетингте "көрінбейтін" терминін алмастыру үшін кеңінен қолданылады, себебі "көрінбейтін" термині теріс мағынаға ие (әдетте пайдаланушы көре алмайтын және басқара алмайтын нәрсе ретінде қарастырылады), ал "түсікті" термині оң мағынаға ие (әдетте ештеңе жасырмаумен байланысты). Көп жағдайда "түсікті" термині адастыратын түрде есептеу процесінің нақты көрінбеуін білдіру үшін қолданылады, бұл "жасырын" (opaque) терминімен де сипатталады, әсіресе дерек құрылымдарына қатысты. Осы бұрмалаушы және интуицияға қарсы анықтамадан туындап, қазіргі заманғы компьютерлік әдебиет "агностикалық" терминін "түсікті" терминінен артық көреді. Бұл термин әсіресе жоғарғы немесе төменгі қабаттан көрінбейтін абстракция қабатына қатысты жиі қолданылады. Сондай-ақ, 1969 жылғы IBM және Honeywell бағдарламалау нұсқаулықтарында уақытша қолданылған бұл термин белгілі бір компьютерлік бағдарламалау әдісіне қатысты. Қолданба коді төменгі деңгейдегі егжей-тегжейлерден (мысалы, құрылғыға тән басқарудан) тазаланғанда және тек негізгі мәселені шешу логикасын қамтығанда түсікті болып саналды. Бұл кодты ішкі бөлшектерді жасыратын модульдерге біріктіру арқылы жүзеге асырылды, осылайша оларды негізгі қолданба үшін көрінбейтін етіп жасады.
Any change in a computing system, such as a new feature or new component, is transparent if the system after change adheres to previous external interface as much as possible while changing its internal behaviour. The purpose is to shield from change all systems (or human users) on the other end of the interface. Confusingly, the term refers to overall invisibility of the component, it does not refer to visibility of component's internals (as in white box or open system). The term transparent is widely used in computing marketing in substitution of the term invisible, since the term invisible has a bad connotation (usually seen as something that the user can't see and has no control over) while the term transparent has a good connotation (usually associated with not hiding anything). The vast majority of the times, the term transparent is used in a misleading way to refer to the actual invisibility of a computing process, which is also described by the term opaque, especially with regards to data structures. Because of this misleading and counter intuitive definition, modern computer literature tends to prefer use of "agnostic" over "transparent". The term is used particularly often with regard to an abstraction layer that is invisible either from its upper or lower neighbouring layer. Also temporarily used later around 1969 in IBM and Honeywell programming manuals the term referred to a certain computer programming technique. An application code was transparent when it was clear of the low level detail (such as device specific management) and contained only the logic solving a main problem. It was achieved through encapsulation – putting the code into modules that hid internal details, making them invisible for the main application.
Мысалдар
Мысалы, желілік файл жүйесі мөлдір, себебі ол желіде қашықтан сақталған файлдарға қол жеткізуді бұрынғы жергілікті файл жүйесіне қол жеткізумен үйлесімді түрде ұсынады, сондықтан пайдаланушы қалта иерархиясын пайдаланғанда оны тіпті байқамай қалуы мүмкін. Файлдарды беру протоколының (FTP) алғашқы нұсқалары айтарлықтай азырақ мөлдір, себебі ол әрбір пайдаланушыдан файлдарға FTP клиенті арқылы қалай қол жеткізуді үйренуді талап етеді. Сол сияқты, кейбір файл жүйелері деректерді мөлдір сығу және сығудан босатуға мүмкіндік береді, бұл пайдаланушыларға ешқандай арнайы білімсіз бір құралда көбірек файлдарды сақтауға мүмкіндік береді; кейбір файл жүйелері файлдарды мөлдір түрде шифрлайды. Бұл тәсіл сығу немесе шифрлау бағдарламасын қолмен іске қосу қажеттілігін жояды. Бағдарламалық инженерияда деректер қорына қол жеткізу үшін абстракция қабаттарын жасау немесе пайдалану да жақсы тәжірибе саналады, соның арқасында бір қолданба әртүрлі деректер қорымен жұмыс істей алады; мұнда абстракция қабаты бағдарламаның басқа бөліктеріне деректер қорына мөлдір түрде қол жеткізуге мүмкіндік береді (мысалы, Деректерге қол жеткізу объектісін қараңыз). Объектіге бағытталған бағдарламалауда мөлдірлік әртүрлі негізгі сыныптармен іске асырылған нақты іске асыруларды жасыратын интерфейстерді пайдалану арқылы қамтамасыз етіледі.
For example, the Network File System is transparent, because it introduces the access to files stored remotely on the network in a way uniform with previous local access to a file system, so the user might even not notice it while using the folder hierarchy. The early File Transfer Protocol (FTP) is considerably less transparent, because it requires each user to learn how to access files through an ftp client. Similarly, some file systems allow transparent compression and decompression of data, enabling users to store more files on a medium without any special knowledge; some file systems encrypt files transparently. This approach does not require running a compression or encryption utility manually. In software engineering, it is also considered good practice to develop or use abstraction layers for database access, so that the same application will work with different databases; here, the abstraction layer allows other parts of the program to access the database transparently (see Data Access Object, for example). In object oriented programming, transparency is facilitated through the use of interfaces that hide actual implementations done with different underlying classes.