Кіріспе
Дельфиндердің қанаты жоқ түрі
Индо-Тынық мұхитының қанаты жоқ дельфині (Neophocaena phocaenoides) – дельфиндердің сегіз түрінің бірі. Бұл түр Үнді мұхитының көп бөлігінде, сондай-ақ Индонезиядан Тайвань бұғазына дейін тропикалық және субтропикалық Тынық мұхитында кездеседі. Тайвань бұғазында осы түрмен өте жақын орналасқан және солтүстікке қарай оны ығыстыратын Шығыс Азияның қанаты жоқ дельфині (N. sunameri) болып табылады.
Тарату
Индо-Тынық мұхитының қанаты жоқ дельфиндері Азияның жағалау суларында, әсіресе Индонезия, Малайзия, Үндістан және Бангладеш маңында тіршілік етеді. Батыс жағынан олардың ареалы Үндістанның батыс жағалауының бойын қамтиды және Парсы шығанағына дейін созылады. Ареалдың шығыс шекарасында олар Индонезия архипелагының барлық аймақтарында кездеседі және Тайвань бұғазына дейін солтүстікке қарай тарайды. Қанаты жоқ дельфиндер Сундарбан ұлттық саябағында қорғалатын түрлердің бірі болып табылады.
Сипаттама
Қанатсыз дельфиндердің ұзындығы 1,9 метрге дейін, ал салмағы 80 килограмға дейін жетеді, бірақ көпшілігі одан да кішідірек болады. Жүзбе қанаттары орташа үлкен, жалпы дене ұзындығының 20%-на дейін жетеді. Ересектер әдетте біркелкі, ашық сұр түсті болады, бірақ кейбіреулері ауыз айналасында немесе жүзбе қанаттарының алдында ақшыл немесе қара дақтарға ие болуы мүмкін. Орталық және шығыс түршелерінің жаңа туған балалары көбінесе қара түсті, арқалық қырқа аймағы сұр түсті болады, төрт-алты айдан кейін толық сұр түске ие болады. Дегенмен, батыс түршелерінің жаңа туған балалары ашық кремі түсті сұр болып туады және өскен сайын қараңғырады. Мұрын жолында күрделі құрылымды тоғыз немесе он ауа қапшығы бар, олар жолдағы барлық ауаны жаба алады. Бұлардың артында қосымша иіс-дәм сезу қапшықтары орналасқан. Бірақ трахея қысқа, тек төрт хрящ сақинасынан тұрады.
Диета
Қанатсыз дельфиндер - өздерінің тіршілік ортасында қол жетімді әр түрлі азықтарды, соның ішінде балық, қабықтылылар және басқаяқтыларды пайдаланатын мүмкіндікті пайдаланушы жануарлар. Олар Пакистан жағалауында балық, шағы және кальмар жейтіні хабарланған. Олардың диетасындағы маусымдық өзгерістер зерттелмеген. Бұған қоса, олар өзен сағаларында, мангр тоғайларында және өзендерде тіршілік еткенде жапырақ, күріш және өсімдіктерге жұмыртқа сияқты кейбір өсімдік материалдарын да қоректендіреді.
Мінез-құлық
Соңғы деректерге сәйкес, қанаттары жоқ порпоизалардың (немесе дельфиндердің) тобының негізгі бірлігі анасы мен баласының жұбы немесе екі ересек порпоиза болып табылады, ал үш немесе одан көп жеке тұлғадан тұратын топтар осы бірліктердің немесе жалғыз порпоизалардың бірігуінен құралады. Бұл түрлерде әлеуметтік құрылым жеткілікті дамымаған сияқты, және анасы мен баласының жұбы, ең тұрақты әлеуметтік бірлік болып саналады. Басқа порпоизалар сияқты, олардың мінез-құлқы дельфиндерге қарағанда осыншалықты белсенді және әсерлі емес. Олар кемелердің алдындағы толқындарға мініп жүрмейді, және кейбір аймақтарда қайықтардан қашқандай көрінеді. Олардың шығаратын дыбыстары тар жолақты, жиілігі 100 кГц-ден аспайды. Вудс-Холл мұхитты зерттеу институтының (ВОЗИ) жаңа зерттеуі, "Эксперименталды биология журналында" жарияланды, және ол "дельфиндердің түрлеріне қарай есту қабілеттерінің айырмашылықтарын көрсетеді, соның салдарынан, кеталықтардың есту қабілетіне қатысты бұрынғы 'бір өлшемнің барлығына сәйкес келеді' деген көзқарасты өзгертеді".
Жүзу стилі
Суда акробатикалық қимылдар жасамайтындықтан, қанаты жоқ дельфиндердің өте жақсы жүзуге қабілетті екеніне сенімді. Олар көбінесе су бетінің астында жүзеді және тыныс алу үшін бетке шыққанда бір жаққа бұрылады. Бұл бұрылу қозғалысы су бетіндегі толқындарды аз ғана тудырады, сондықтан олар тыныс алу үшін көтерілгенде көбінесе көзге түспейді. Су бетіне шығу әдетте бір минутқа созылады, олар үш-төрт рет жылдам, бірінен соң бірі тыныс алып, содан кейін тез суға батып кетеді. Олар көбінесе суға батқан жерден қашық жерде су бетіне шығады. Төрт минуттан асатын суға бату жағдайлары тіркелген, және олардың мінез-құлқының кең таралған үлгісі – бір ұзақ суға бату, одан кейін екі қысқа суға бату. Еркектер 4-6 жасқа келгенде, ал әйелдер 6-9 жасқа келгенде жыныстық жағынан жетіледі. Дегенмен, бұл ресми "IUCN" қорғау статусы емес.