Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Соңғы толыққанды Мориори, осы есіммен басқалар
Last full blooded Moriori
others of this name
Таме Хоромона Рехе, сонымен қатар ағылшынша атаумен Томми Соломон (7 мамыр 1884 – 19 наурыз 1933) көпшілік пікір бойынша, араласқан жоқ Мориоридің соңғы өкілі болған. Мориори – Чатем аралдарының түпкілікті халқы.
Tame Horomona Rehe, also known by the anglicised name Tommy Solomon, (7 May 1884 – 19 March 1933) is believed by most to have been the last Moriori of unmixed ancestry. Moriori are the indigenous people of the Chatham Islands.
Ерте өмір
Соломон Чатем аралдарындағы Вайкарипиде дүниеге келді және Манукау мүйісіне жақын Мориори қорығында өсті. Оның анасы 1903 жылы қайтыс болды, бірақ оның жас кезіндегі бейжауаптылығы салдарынан оның жеріне деген мүдделілік әкесінің өмірі бойына тиесілі болды.
Solomon was born at Waikaripi in the Chatham Islands and raised on the Moriori Reserve near Manukau Point. His mother died in 1903 but because of his youthful irresponsibility the interest in her land was vested in his father during his lifetime.
Шаруашылық қызметі
1903 жылы Соломон Каи Таху ивисінен Ада Фаулерге үйленді және қой шаруашылығын алдымен жалға алынған жерде, кейін басқа Мориори халқының қаза болуына байланысты біртіндеп кеңейген отбасылық шаруашылықта үйренуге кірісті. 1915 жылы әкесі мен әйелі қайтыс болғанда Соломон отбасылық шаруашылықта 7000 қой және ірі қара мал өсіріп отырды. 1916 жылы ол алғашқы әйелінің қызы Укараваға үйленді және бес баласы болды. 1920 жылдары Соломон Чатем аралдарындағы ең сәтті фермерлердің бірі ретінде танымал болды. Ол Чатем аралдарының қоғамдық және саяси өміріне белсенді қатысып, жомарттығы мен келісімшіл мінезі үшін кең құрметке ие болды; алайда, ол "соңғы тазақан Мориори" ретінде ең жақсы танылды.
Solomon was married in 1903 to Ada Fowler of the Kāi Tahu iwi and began learning the trade of sheep farmer first on leased land and then on the family holding which gradually increased in size as the other Moriori people died off. When his father and his wife died in 1915 Solomon was running 7000 sheep and a herd of cattle on the family farm. He remarried in 1916 to Whakarawa, the niece of his first wife and subsequently had five children. During the 1920s Solomon became known as one of the most successful farmers in the Chatham Islands. He took an active part in the social and political life of the Chatham Islands and was widely respected for his generosity and his conciliatory nature; it was as the "last full blooded Moriori" however that he was best known.
Отбасы
Кей Тау Мориори емес, Оңтүстік аралдың маори тайпасы болғандықтан, Соломонның балалары аралас текті деп есептелді. Дегенмен, қазіргі ғалымдар филогенетикалық тұрғыдан айтарлықтай ерекше Мориори тұжырымын жоққа шығарып, оларды Оңтүстік аралдың ерте (Кей Таудан бұрынғы) маори тобының мәдени ерекшеліктері бар тармағы деп санайды. Бұған Мориори тілі мен оңтүстік маори тілінің k диалектісі арасындағы ұқсастықтар куә. Чатем аралдарында да, Жаңа Зеландияның негізгі бөлігінде де Мориори тегі бар көптеген адамдар бар, ал Мориори қазіргі таңда нәсілдік емес, ерекше мәдени бірлік ретінде қарастырылады.
As the Kāi Tahu are a South Island Māori tribe rather than Moriori, Solomon's children were considered of mixed descent. Modern scholars, however, reject the concept of a phylogenetically much distinct Moriori, and instead consider them a culturally distinct offshoot of an early (pre Kāi Tahu) South Island Māori group, as evidenced by similarities between the Moriori language and the k dialect of southern Māori. There are still many people of partial Moriori descent both in the Chatham Islands and in mainland New Zealand, and the Moriori are today generally considered a distinct cultural rather than racial entity.
Өлім және мұра
1933 жылы Соломон пневмония және жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Оның табытын досы Джордж Тутаның ұлы Вати Тута жасады. 1986 жылы оны еске алу үшін мүсін орнатылды; оны оның шаруашылығына жақын Манукау қаласынан табуға болады.
Solomon died of pneumonia and heart failure in 1933. Whati Tuuta, the son of his friend George Tuuta, built his coffin. In 1986, a statue was made to commemorate him; it can be found at Manukau close to his farm.