Кіріспе

Құс түрі. Кеңқанатты қызылқұйрық (Calidris falcinellus) – кішкентай су құсы. Ғылыми атауы латын тілінен алынған. Falcinella деген түрлік атауы falx, falcis, "орақ" деген сөзден шыққан. Кейбір зерттеулер оны Филомахус туысына жатқызу қажет екенін көрсетеді.

Сипаттама

Кеңқазықты құмқұйрық – кішкентай су құсы, дунлиннен сәл кішірек, бірақ қазығы ұзын, түзу және аяқтары қысқа. Жұптасқан ересегінің үстіңгі жағы қара сұр, астыңғы жағы ақ, кеудесінде қара дақтар болады. Басында ақ жолақ және көздің үстінде ақ сызықтары бар. Солтүстік қыста олар жоғарыдан ақшыл сұр, астыңғы жағынан ақ, қысқы дунлинге ұқсас, бірақ басының пішіні сақталады. Жастардың арқасы жас дунлиндерге ұқсас, бірақ ақ қабырғалары, құрсағы және қоңыр жолақты кеудесі ерекшеленеді. Дауысы құрғақ, сыбызғы тәрізді "dree it, dree it" және "dik dik" деп тілдік қозғалыс жасаған дыбыс шығарады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Кең мүңкілді құмқұйрық қатты көшіп-қонып, көбеймейтін маусымын Африканың шығысынан бастап, Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азия арқылы Австралияға дейін өткізеді. Ол өте әлеуметтік және басқа калидридтермен, әсіресе дунлиндермен бірігіп үйір құрайды. Еуропалық көбею аймағына қарамастан, бұл түр Батыс Еуропа арқылы өтетін кезеңде сирек кездеседі, бұл оңтүстік-шығыс көші-қон бағытымен байланысты болуы мүмкін. Бұл құстың көбею ортасы Арктикалық Солтүстік Еуропа мен Сібірдегі ылғалды тайга батпақтары. Еркек құс ұсыну кезінде әуеде би кестесін орындайды. Олар жердегі ойыққа ұя салып, 4 жұмыртқа туады. Олар батпақтар мен жағалаудағы жұмсақ лайда азықтанады, көбінесе көздерімен тамақ іздейді. Олар негізінен жәндіктермен және басқа ұсақ омыртқасыздармен қоректенеді. Кең мүңкілді құмқұйрық – Африка-Еуразиялық көшпелі су құстарын сақтау жөніндегі келісімге (AEWA) қолданылатын түрлердің бірі.