Кіріспе

Француз-канадтық тыңшы Густав Билер DSO MBE CdeG (1904 жылғы 26 наурыз – 1944 жылғы 5 қыркүйек) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі Канаданың арнайы операциялар тобының агенты.

Ерте өмір

Густав Даниэль Альфред Билер 1904 жылдың 26 наурызында Францияның Беурлей қаласында швейцариялық ата-аналарының отбасында дүниеге келді және Швейцарияның Лозанна қаласында өсті. Жиырма жасында ол Канадаға эмиграциялап, Монреаль қаласына қоныстанды, Pointe aux Trembles қаласындағы l'Institut Français Évangélique мектебінде мұғалім болып жұмыс істеді, содан кейін Sun Life Assurance компаниясында аудармашы болып жұмыс істеді. Ол британдық азаматтыққа қабылданды.

Соғыс уақытындағы іс-шаралар

Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, екі баласы бар, отбасылы Билер Канада армиясына «Ле Режимент де Мейсоннев» құрамында қосылып, Ұлыбританиядағы базаға жіберілді. Оның әйелі Маргарита Геймонат «Радио Канада Халықаралық» арнасында Еуропадағы әскерлерге хабар таратушы болып жұмыс істеді. Франциямен жақсы таныс болғаны және француз және ағылшын тілдерін мүжілді білгендігі үшін 1942 жылы ол «Арнайы операциялар басқармасына» (SOE) қосылды. Соғыс жылдарында «Гай» немесе «Командир Гай» аттарымен танылған Билер, «Х» лагерінде арнайы дайындықтан өткеннен кейін, SOE командирі полковник Морис Бакмастер оның ісінде Билердің SOE-дегі ең үздік студент екенін жазды. Оның операцияларының сәттілігі соншалық, немістер оны және оның командасын ұстау үшін арнайы іздеу жұмыстарын ұйымдастырды. 1944 жылдың 13 қаңтарында Гестапо оны және агент Йоланде Бекманды Сент-Квентиндегі «Кафе Мулен Бруледен» тұтқындады. Гестапо штаб-пәтерінде екеуіне қайта-қайта азап көрсетілді, бірақ олар мойынсұнбады. Бірнеше айдан кейін Билер Баварияның Оберпфальц аймағындағы Флюссенбюрг концлагеріне ауыстырылды, онда қатыгездікпен азаптау жалғасты. Оның қызы Жаклин Билердің зерттеулеріне сәйкес, Флюссенбюргтегі тұтқындарды «Нахт унд Небель» (Түн мен тұман) деп атаған. «Егер сізді «NN» тұтқын деп белгілесе, сіз жоғалып кетуіңіз керек еді. Қызыл Крест сіз туралы сұрақ қойса, олар ештеңе білмеуі керек еді».

Марапаттар

Ұлыбритания: Билердің азаттыққа қосқан үлесі "Ардақты қызмет ордені" (DSO) және Британ империясының ордені мүшесі (MBE) атағымен мойындалды. Франция: Соғыс кресі Францияның Сент-Квентин қаласында ол азаматтар тарапынан халық қаһарманы ретінде қабылдалды, себебі оның батырлығы мен ерлігімен қатар, бейбіт азаматтардың зардап шегуіне жол бермеу үшін бар күшін салған еді.

Көрме

2007 жылдың 22 шілдесінде Германияның Флензенбург қаласындағы (Флензенбург, KZ, Германия) Флензенбург концлагерінде қаза тапқан және зорлық-зомбылық көргендердің құрметіне музей ашылған кезде Билерге арналған көрме таныстырылды.