Кіріспе

Мұрайн – малға, әсіресе ірі қара мен қойға қауіпті түрлі жұқпалы аурулардың жалпылама атауы. Бұл сөз орта ғасырлық ағылшын тілінен – "moreine" немесе "moryne" сөздерінен, латын тіліндегі "mori" ("өлу") сөзінен туындаған. "Мұрайн" сөзі, "індет" сияқты, нақты бір ауруды емес, керісінше, қазір жоғары аурушаңдық пен өлім-жітімге алып келетін бірнеше ауруды білдіретін жалпы термин ретінде қолданылған, мысалы, ірі қара малдың обасы, эризипела, ауыз-аяқ ауруы, сибір жарасы және стрептококк инфекциялары. Осы аурулардың кейбіреуі адамдарға да жұғуы мүмкін. "Мұрайн" термині сондай-ақ мұндай аурудың эпидемиясын да білдіреді. 14 ғасырда Еуропада ірі қара мен қойдың мұрайнға шалдығуы, Кіші мұз дәуірімен бірге 1315-1317 жылдардағы Ұлы ашаршылыққа алып келді, бұл 1348 жылы Қара өлімнің басталуына дейін Еуропа халқының әлсіреуіне себеп болды.

Өнертану

Шотландияның кейбір аймақтарында күшпен отпен емдеуге сенген. Англияның Камбрия және Мэн аралының шалғайдағы аймақтарында "мурарин" сөзі әлі де қарғыс мағынасында қолданылады, әсіресе жерге немесе малға тигізілген қарғыс ретінде. Орта ғасырлық термин синкретизм арқылы сиқырмен теңескен деп саналады. Осы қолданыс Манксман Найджел Книл жазған "Мурарин" атты ATV телеспектакліне шабыт берді, ол 1975 жылғы 27 шілдеде арнаның "Against the Crowd" драмалық жобасының аясында көрсетілді.

Англиядағы ірі қара малының арасында 17451757

Сол жылдары Ұлыбритания Парламенті "осы мемлекеттегі мүйізді мал арасында қазір азабын тартып жатқан аурудың таралуын тиімдірек болдырмау" мақсатында заңдар қабылдады.