Кіріспе
Мұрайн – малға, әсіресе ірі қара мен қойға қауіпті түрлі жұқпалы аурулардың жалпылама атауы. Бұл сөз орта ғасырлық ағылшын тілінен – "moreine" немесе "moryne" сөздерінен, латын тіліндегі "mori" ("өлу") сөзінен туындаған. "Мұрайн" сөзі, "індет" сияқты, нақты бір ауруды емес, керісінше, қазір жоғары аурушаңдық пен өлім-жітімге алып келетін бірнеше ауруды білдіретін жалпы термин ретінде қолданылған, мысалы, ірі қара малдың обасы, эризипела, ауыз-аяқ ауруы, сибір жарасы және стрептококк инфекциялары. Осы аурулардың кейбіреуі адамдарға да жұғуы мүмкін. "Мұрайн" термині сондай-ақ мұндай аурудың эпидемиясын да білдіреді. 14 ғасырда Еуропада ірі қара мен қойдың мұрайнға шалдығуы, Кіші мұз дәуірімен бірге 1315-1317 жылдардағы Ұлы ашаршылыққа алып келді, бұл 1348 жылы Қара өлімнің басталуына дейін Еуропа халқының әлсіреуіне себеп болды.
Murrain '/m//ʌr//ɪ//n/ (also known as distemper) is an antiquated term for various infectious diseases affecting cattle and sheep. The word originates from Middle English moreine or moryne, as a derivative of Latin mori "to die". The word murrain, much like the word pestilence, did not refer to a specific disease but rather served as an umbrella term for what are now recognized as a number of different diseases with high morbidity and mortality, such as rinderpest, erysipelas, foot and mouth disease, anthrax, and streptococcus infections. Some of these livestock diseases could also affect humans. The term murrain also referred to an epidemic of such a disease. There were major sheep and cattle murrains in Europe during the 14th century, which, combined with the Little Ice Age, resulted in the Great Famine of 1315–1317, weakening the population of Europe before the onset of the Black Death in 1348.
Өнертану
Шотландияның кейбір аймақтарында күшпен отпен емдеуге сенген. Англияның Камбрия және Мэн аралының шалғайдағы аймақтарында "мурарин" сөзі әлі де қарғыс мағынасында қолданылады, әсіресе жерге немесе малға тигізілген қарғыс ретінде. Орта ғасырлық термин синкретизм арқылы сиқырмен теңескен деп саналады. Осы қолданыс Манксман Найджел Книл жазған "Мурарин" атты ATV телеспектакліне шабыт берді, ол 1975 жылғы 27 шілдеде арнаның "Against the Crowd" драмалық жобасының аясында көрсетілді.
Англиядағы ірі қара малының арасында 17451757
Сол жылдары Ұлыбритания Парламенті "осы мемлекеттегі мүйізді мал арасында қазір азабын тартып жатқан аурудың таралуын тиімдірек болдырмау" мақсатында заңдар қабылдады.