Кіріспе

Британдық саясаткер, Сингапурлық футболшы.

Тимоти Стивен Кеннет Йё (20 наурыз 1945 жылы туған) – британдық саясаткер. Консервативтік партия мүшесі, ол 1983 жылғы Ұлыбританияның жалпы сайлауынан бастап 2015 жылғы сайлауға дейін Оңтүстік Саффолк сайлау округінің парламент депутаты болды, содан кейін округтік партиясы оны қайта сайлауға ұсынбады. Йё 1993-1994 жылдары премьер-министр Джон Мейджор үкіметінде Қоршаған орта және ауылдық жерлер министрі қызметін атқарды. Сондай-ақ ол 1998-2005 жылдар аралығында Консервативтік партияның лидерлері Уильям Хейг, Иэн Дункан Смит және Майкл Говардтың көлеңке кабинетінде қызмет етті.

Ерте өмір

Ео Charterhouse мектебінде білім алды, содан кейін Кембридждегі Эммануэль колледжіне оқуға түсті, онда тарихты оқып 1968 жылы бітірді. Университетте ол "ешқандай жұмыс істемеді, нашар баға алды, бірақ оны өте ұнатып өтті". 1970 жылдан 1973 жылға дейін Ео Bankers Trust Company компаниясының қазынашысының көмекшісі болды. Содан кейін, 1975 жылдан 1986 жылға дейін, ол Worcester Engineering Company компаниясының директоры болды. 1980 жылдан 1983 жылға дейін ол Spastics Society (қазір Scope деп белгілі) қоғамының бас атқарушы директоры қызметін атқарды. Тадворт Корт балалар ауруханасы 1984 жылы оның төрағалығымен құрылды, себебі 1982 жылы Great Ormond Street ауруханасы ғимараттан бас тарту туралы шешім қабылдаған болатын. Ол тоқсан жылдардың басында парламенттік жұмысының көптігіне байланысты отставкаға кетті, ал оның орнына Арчи Норман келді.

Саяси мансап

Ео 1974 жылдың ақпан айында Бедвелти округінен парламентке сайлауға түсті, ал 1983 жылы Оңтүстік Саффолк округінің депутаты болып сайланды. Ол Садбери және Вудбридж округінің депутаты Кит Стейнтонды Оңтүстік Саффолк округі үшін іріктеу сайысында жеңіп, оның орнын басты. 1989 жылдың 28 қарашасында ол Маргарет Тэтчерге телеарнада көрсетілген алғашқы премьер-министрлік сауалды қойды.

Үкіметте

1988 жылы ол Ішкі істер министрі Дуглас Хёрдтің Парламенттік жеке хатшысы болды, ал 1990 жылы Тұрғын үй және жоспарлау жөніндегі Парламенттік мемлекеттік хатшы болып тағайындалды. 1992 жылғы жалпы сайлаудан кейін Ео Денсаулық сақтау жөніндегі Парламенттік мемлекеттік хатшы болды. 1993 жылы Джон Мейджор үкіметінде Ео Қоршаған орта және ауылдық жерлер министрі болып тағайындалды, бірақ 1993 жылдың 8 шілдесінде туған консерватор кеңесшісі Джулия Стентпен болған «баласы» деп аталатын даулы жағдайға байланысты отставкаға кетуге мәжбүр болды. Үш жыл бұрын Ео өзінің сайлау округіндегі «Relate» ұйымына: «Баршаның мүддесі – отбасының таралуын және жалғыз ата-аналардың санын азайту. Мен өз округімде неке бұзылудың салдарынан не боларын көрдім» деген еді. Оқиға Рождестводан кейінгі күні, жаңалықтар тыныш болған кезде жарияланды және жанжалға кеңінен орын берілді. Ео 1994 жылдың 5 қаңтарында отставкаға кетті; ол Джон Мейджордың «Негіздерге оралу» науқанына БАҚ реакциясының құрбаны болған алғашқы министр болды.

Қарсылық

1997 жылғы жалпы сайлауда консерваторлардың жеңілісінен кейін партияның жаңа басшысы Уильям Хейг Йеоны қоршаған орта, көлік және аймақтар жөніндегі өкілі етіп тағайындады. 1998 жылы ол көлеңкелі кабинетте ауыл шаруашылығы министрінің көлеңкелі орынбасары болып тағайындалды. 2001 жылы үкіметтің ауыз-аяқ ауруы эпидемиясын дұрыс басқармағанын ашық көрсетуде жетекші рөл атқарды. Йео Иэн Дункан Смиттің көлеңкелі кабинетіне сауда және өнеркәсіп министрінің көлеңкелі хатшысы ретінде кірді. 2003 жылы партияның жаңа басшысы Майкл Ховард Йеоны білім және денсаулық сақтау салалары бойынша көлеңкелі хатшы етіп тағайындады, оған мектептер мен ауруханалар саясатында жауапкершілік жүктелді. 2004 жылы Ховард Йеоны қоршаған орта және көлік істері жөніндегі көлеңкелі хатшы етіп тағайындады. 2005 жылғы жалпы сайлаудан кейін Йео көлеңкелі кабинеттен кетіп, консервативтік партияның болашағын қайта қарастыруға қатысуға еркін болуды қалайтынын мәлімдеді. 27 тамызда ол Ховардтың отставкасынан кейін партия басшылығына өтініш бермейтінін және бұрынғы қаржы министрі Кеннет Кларкқа қолдау білдіретінін хабарлады. Бәйгеде сол кездегі білім және дағдылар министрі Дэвид Кэмерон жеңіске жетті.

Комитет төрағасы

Энергия және климаттық өзгерістер жөніндегі арнайы комитеттің төрағасы ретінде Йео энергетикалық саясатқа елеулі ықпал етті. Оның комитеті Ұлыбританияда гидравликалық жарылысқа (фракингке) күмәнді көзқарас білдірген баяндама жариялағанмен, Йео жеке пікірін қайта қарастырып, осы техниканы Ұлыбританияда қолдауға көшті. 2012 жылы ол Хитроу әуежайында үшінші ұшу-қону жолағын салу туралы ұсынысты қолдады және бұрынғы ұзақ жылдар бойы сақтап келген "экологиялық наразылықтарының" "жоғалып бара жатқанын" мәлімдеді. 2013 жылы ол үкіметтің ядролық энергияны кеңейту мәселесінде келісімге қол жеткізуінің "өте шұғыл мәселе" екенін айтты және келіссөздер жылдам аяқталмаса, Ұлыбритания энергия тапшылығына ұшырауы мүмкін екенін ескертті. 2013 жылдың 9 маусымында The Sunday Times газеті, депутатпен болған әңгіменің бейнежазбасын келтіре отырып, Йеоның күн энергиясы компаниясының басшысын оның парламенттік комитеті алдында сөйлеуге "дайындықтағанын" жариялады; осы компания Йеоға жалақы төлейді. Депутат өзін Парламенттік стандарттар жөніндегі комиссарға жіберіп, өзіне тағылған айыптамаларға қарсы күресу ниетін білдірді. 2015 жылдың 24 қарашасында ол газетке қарсы қорлау ісін Жоғарғы сотта ұтылып қалды, судья Уорби газеттің хабарламасының "көбінесе шындыққа сәйкес" екенін айтты және Йеоның куәліктерін "сенімсіз" және "ақиқаттан алыс" деп сипаттады, ал оның бір бөлігі "сенуге лайық емес" еді. Daily Telegraph газеті бұл мәселенің Катрин Хадсонның стандарттар жөніндегі комиссар ретіндегі жұмысына қатысты сұрақтар тудыруы керек екенін мәлімдеді, себебі ол бұрын Йео мырзаны министрлерге қаржылық сыйақы үшін лобби жасағаны және Парламенттің беделін түсіргені үшін кінәсіз деп таныған болатын. Либерал-демократ Роберт Смит оның орнына уақытша төраға болып тағайындалды.

Таңдаудан шығару

2013 жылдың 29 қарашасында Оңтүстік Саффолк консервативтік партиясының мүшелері жасырын дауыс беру арқылы Еоны 2015 жылғы жалпы сайлауға кандидат ретінде тіркемеді. Ол 2015 жылдың мамыр айындағы сайлауға дейін округтің депутаты қызметін атқарды.

Кәсіптік мүдделер

Бұған дейін ол AFC Energy, Univent plc, TMO Renewables және Eco City Vehicles plc компанияларының төрағасы болды. TMO Renewables компаниясы банкротқа ұшырады, нәтижесінде 2018 жылдың басында бұрынғы үлескерлер Йеоны оларды қателедіргені үшін сотқа берді. Ол әйелі Дианамен бірге Locana Corporation (London) Ltd., Anacol Holdings Ltd. және General Securities Register Ltd. компанияларының жалғыз директорлары болып табылады. Ол сонымен қатар ITI Energy Ltd директоры. Ол Golf Weekly және Country Life журналдарына, сондай-ақ кейде Financial Times газетіне мақалалар жазады. Йео Eurotunnel компаниясының директорлар кеңесіндегі орынға ие. 2013 жылдың маусым айында The Sunday Times газеті Йеоның GB Railfreight (Eurotunnel еншілес компаниясы) өкіліне "Энергия және климаттық өзгерістер жөніндегі комитет алдында қалай әрекет ету керектігін" айтқанын көрсететін видеоны жариялады, ол "алдын ала оған не айту керектігін білдіре алғанын" мәлімдеді. Йео бұрын комитеттен өзі жұмыс істейтін компанияның қызметкерін сұраққа тарса "әділ болмайтыны" туралы негіздермен шеттетілген еді, және бұл талаптарды жоққа шығарды.

Саяси қаржыландыру

Ео AFC Energy PLC үшін жасаған жұмысы үшін корпоративтік донорлардан £67,290 төлем алды, бұл компания өнеркәсіптік қолдануға бағытталған сілтілі отын жасушаларын әзірлейді. Басқа корпоративтік донорлардан ол TMO Renewables Limited, Groupe Eurotunnel SA және Eco City Vehicles сияқты компанияларды қоса алғанда, тағы £372,419 төлем алды.

Парламенттік мансаптан кейінгі кезең

Ео – «New Nuclear Watch Europe» ұйымының төрағасы және «Энергия 2050» жобасы бойынша Шеффилд университетінің өнеркәсіптік консультативтік кеңесінің төрағасы.

Жеке өмір

Ео 1970 жылы 30 наурызда Гринвичте Диана Хелен Пикардқа үйленді. Олардың портрет суретшісі Джонатан Йё есімді ұлы және қызы бар. Еоның некесінен тыс тағы екі қызы бар. Ол 1967 жылы Кембридж университетінде оқып жүргенде туған алғашқы қызын асырап берді. Тағы бір қызы 1993 жылы некеден тыс қарым-қатынастан дүниеге келді.