Кіріспе

Құс түрі

Шашты тоқыл (Leuconotopicus villosus) – Солтүстік Американың кең аумағында кездесетін орташа мөлшердегі тоқыл. Оның ұзындығы шамамен алғанда, қанаттарының қанатының ені де шамамен сондай. 2020 жылы шамамен тоғыз миллион жеке құс саны есебінде, шашты тоқыл IUCN бойынша ең аз қызығушылық тудыратын түрлер тізіміне енгізілген. Кейбір номенклатуралық органдар, мысалы eBird/Clements тізімі, бұл түрді Dryobates туысына жатқызады.

Таксономия

Шашты жыртқыш ағаштан жасалған құртты ағылшын натуралисі Марк Кэйтсби 1729 және 1732 жылдар аралығында жарық көрген «Каролинаның, Флориданың және Багама аралдарының табиғи тарихы» атты еңбегінде сипаттап, қолмен боялған суретін салған. 1766 жылы швед ғалымы Карл Линней өзінің «Systema Naturae» еңбегін он екінші басылымына жаңартқанда, ол құйрықты құртты қосты, *Picus villosus* деген екілік атауды енгізді және Кэйтсбидің кітабына сілтеме жасады. *Villosus* сөзі латын тілінде «шашты» деген мағынаны білдіреді. Линней типтік орны Америка солтүстігі (Солтүстік Америка) деп көрсетті, сондай-ақ Нью-Джерси штатындағы Ракун аймағын атады. Бұрын шашты құрттар көбінесе *Dendrocopos* немесе *Picoides* туыстарына жатқызылатын, бірақ 2015 жылы жарияланған молекулалық филогенетикалық зерттеу осы туыстар монофилетикалық топтарды құрамайтынын анықтады. Жаңартылған жіктемеде шашты құрт француз орнитологы Альфред Мальгербтың 1845 жылы құрған *Leuconotopicus* туысына көшірілді. Кейбір таксономиялық органдар шашты құртты *Leuconotopicus* және *Veniliornis* туыстарындағы барлық түрлерді қамтитын кеңейтілген *Dryobates* туысына жатқызады. Жиырма жеті түрше танылған: Ол құйрықты құртқа өте ұқсас. Құйрықты құрттың басына қарағанда оның тұмсықы салыстырмалы түрде қысқа, бұл оларды далада ажыратудың ең жақсы тәсілі (дыбыстағы айырмашылықтан басқа). Алайда, бұл екі түрдің туыстық байланысы тығыз емес, сондықтан олар әртүрлі туыстарға бөлінеді. Бұл екі түрді ажыратудың тағы бір жолы – оның ақ құйрық қауырсындарында дақтардың жоқтығы (құйрықты құртта бар). Олардың сыртқы ұқсастығы – конвергенттік эволюцияның керемет мысалы. Бұл конвергенцияның себебіне қатысты әзірге тек болжамдар жасалды; дегенмен, екі түрдің арасындағы айқын мөлшерлік айырмашылықтарға байланысты экологиялық бәсекелестік шамалы.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Жылқықұйрық ағашқар Багам аралдары, Канада, Коста-Рика, Сальвадор, Гватемала, Гондурас, Мексика, Никарагуа, Панама, Сент-Пьер және Микелон және АҚШ-тағы ересек жапырақты орманды мекендейді. Ол Пуэрто-Рико және Түркс және Кайкос аралдарында кездейсоқ кездеседі.