Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Су спортының түрі – тау өзенінде каякпен жүзу.
Type of water sport
whitewater rafting
Тау өзенінде каякпен жүзу – бұл палубасы бар каякпен өзенді бағындыру арқылы жүзеге асырылатын шытырман оқиғаларға толы спорт түрі. Тау өзенінде каякпен жүзуде бірнеше стиль бар. Өзенмен жүзу – қайықтанушы өзен бойымен қарай жүзіп, кедергілерді еңсере отырып саяхаттайды. Кректер көбінесе кішкентай, тік және күрделі су жолдарынан тұрады. Кректерге арналған каяктар көлемді болғасын маневрлеуге және судың үстінде тұрақтап қалуға мүмкіндік береді. Слаломда қайықтанушылар өзен үстінен аспақтап тұрған түрлі-түсті есіктерден өтуі керек. Слалом – Олимпиада бағдарламасына енген жалғыз тау өзеніндегі спорт түрі. Каякпен ойын ойнау – өзеннің бір бөлігінде қалып, көркем әрекеттер жасауды білдіреді. Скирт-каякпен жүзуде тау өзенінде әртүрлі қимылдар орындау үшін көлемі кішкентай каяктар (әдетте, қайықтанушының өлшемдеріне қарай жасалған) қолданылады.
Whitewater kayaking is an adventure sport where a river is navigated in a decked kayak. Whitewater kayaking includes several styles. River running; where the paddler follows a river and paddles rapids as they travel. Creeking usually involving smaller, steeper, and more technical waterways. Creek boats tend to be short but high volume to allow for manoeuvrability while maintaining buoyancy. Slalom requires paddlers to navigate through "gates" (coloured poles hanging above the river). Slalom is the only whitewater event to be in the Olympics. Play boating involves staying on one feature of the river and is more artistic than the others. Squirt boating uses low volume boats (usually made specifically for the paddler) to perform special moves in whitewater features.
Тарих
Өзендерде, көлдерде және мұхиттарда жүзу тас дәуірінен бергі оқиға. Жағажай, катамаран, каноэ және каяк әлемнің әртүрлі аймандарындағы жергілікті халықтардың қажеттіліктері мен ортасына байланысты дамыды. Қазіргі заманғы каяк шамамен 8000 жыл бұрын Сібірдің жағалауында юпиктер арасында пайда болды, содан кейін алеуттар мен инуиттер арқылы ашық каноэден жабық каякқа айналды. Алғашқы қайықтар батпайтын болды, себебі олардың ішінде үрленген етеқ қуысы болды, бұл оларды таулы өзендерде жүзуге өте қолайлы етті. Грек Геродот б.з.д. 484-425 жылдары өзінің саяхат күнделіктерінде Армениядан Вавилонға тауар жеткізген қайықтар туралы жазған. Кемелердің ағаш қаңқасы жануар терісімен жабылған. Арменияға құнды терілерді қаптармен тасыған. Ресейлік Григорий Иванович Лангсдорф өзінің әлемді аралау сапарынан (1803-07) эскимо (инуит) каяктарын/каноэларын оңай және әдемі түрде жағалайтынын баяндады. Шотландиялық Джон Макгрегор Солтүстік Америка сапарынан қайтып келгенде каноэге қызығушылық танытып, 1860 жылы инуит каноэларына/каяктарына ұқсас алты қайық жасады, олардың салмағы шамамен 1866 жылы "Роб Рой каноэсімен мың миль" атты кітабын жариялады. Кітап уақтылы жарық көрді және үлкен жетістікке ие болды. Өнеркәсіптік революция XIX ғасырдың ортасында бос уақытты көбейтіп, еуропалықтар өзендерде әртүрлі құрылғылармен жүзіп, бұрын тек таңдалған адамдарға ғана қол жетімді табиғаттан ләззат ала бастады. 1905 жылы Германияның Лейпциг қаласынан келген сәулет студенті Альфред Хьюрих "Faltboot" – жұқаланатын каяк ойлап тапты, ол АҚШ-та Folboat деп аталды. Хьюрих өзендер мен көлдерде жүзіп жүрді. 1907 жылы Розенхайм қаласынан келген шебер тігінші Альфред Клеппер патентті сатып алып, рычаг жүйесімен беріктігін арттырып, өндірісті бастады. Батыс мәдениетінің ойлап тапқан кемесі дүниеге келді. Бұл кеме адамзат тарихында алғаш рет өзеннің жабайы бөліктері мен каньондарды көруге батыл энтузиасттарға мүмкіндік берді. Оның дизайны оны тек таулы өзендерге ғана емес, сонымен қатар тасымалдауға да ыңғайлы және қолжетімді етті. Бірінші дүниежүзілік соғыс кез келген прогреске тосқауыл қойды. 1920 жылдары Folboats-пен таулы өзендерде қайықпен жүзу дамыды. Қайықпен жүретін адамдар пойызбен немесе автобустармен өзендер мен көлдерге жиналатын. Сол кезде австриялық Эди Ханс Паулата эскимолық оралуды қайта ойлап тапты. 1927 жылы Франц фон Альбер, содан кейін Клаус және Арндт фон Раутенфельд өздерінің теңіз каяктарымен тәуелсіз түрде оралуды жасады деп мәлімдеді. 1930 жылдардың басында Уолтер Френц, Герберт Риттлингер және тағы бірнеше адам таулы өзендегі каяктың пионері және жақтаушысы болды. 1933 жылы Адольф Гитлер каяк клубтарын таратуды бастады. Олар оның жоспарына сай келмеді және спортқа тигізген әсері өте ауыр болды. Екінші дүниежүзілік соғыс палуандық спортын толығымен тоқтатты. 1946-1948 жылдары кейбір аймақтарда одақтастар Германиядағы өзендегі саяхатқа тыйым салуды біртіндеп алып тастады. Палуандық клубтар қайтадан құрыла алатын болды. 1952 жылы Уолтер Френц "In den Schluchten Europas" ("Еуропаның шатқалында") атты шабыттандыратын кітап жариялады, ол үлкен танымаллыққа ие болды. Кітап оның Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрынғы өзен саяхаттарына негізделген. Сол кездегі жариялымдарда алғашқы суға түсудің керемет суреттерімен, бірақ өзен жағдайы туралы аз ақпаратпен керемет оқиғалар айтылған. Соғыстан кейінгі қиын кезеңдер аяқталды және адамдар Folboats және каноэмен оқиғалар іздеп қайтадан шетелге сапар шекті. 1955 жылы Штутгартта Герберт Башин алғашқы полиэстер/талшықты каяк жасады. Маневрлік қабілеті мен материалы жақсарғанына қарамастан, Башиннің қатты қабығын палуандық спорттың жақтаушылары күмәнмен қабылдады, олар өздерінің жұқаланатын каяктарына ғашық болды және қоғамдық көлікке сенді. Автомобиль сатып алудың бағасы арзандаған кезде жағдай өзгерді. Қатты қабырғалы каяктарды бұрын қолжетімсіз болған өзендерге және шалғай жерлерге оңай тасымалдауға болды. 1960 жылдардың соңында таулы өзендегі спорт Еуропадан әлемге тарала бастады және оқиғалы сапарлардан хардкор спортқа айналды. Бұл қауіпсіздік пен қорғаныш жабдықтарына назар аударуға әкелді. 1973 жылы Калифорния штатының Кернвилл қаласынан келген жарыскер және жаттықтырушы Том Джонсон Hollowform-ді жобалап, нарыққа шығарды: алғашқы рото-құйылған полиэтилен қайықты. Ол қоқыс контейнерін өндіретін компаниямен жаппай өндірілді. Бұл қайықтар спорт түріне жаңашылдық енгізді және Калифорнияда тез таралды. Қайықпен жүретін адамдар енді сапарлар кезінде және одан кейін қайықтарын үнемі жөндеуге мәжбүр болмады. Олар қиын бұрқасындыларды көтеру стратегиясының бір бөлігі ретінде тастарды пайдалана бастады. Қиын жүгірулер аз тәжірибелі қайықтанушыларға қолжетімді болды. 1978 жылы Билл Мастерс, Либерти, Оңтүстік Каролинадағы каякер және өнертапқыш, өз компаниясы Perception Kayaks арқылы каяктарды ротациялық құюды жетілдірді. Билл өндіріс пен дизайн саласындағы тұрақты инновациялар арқылы таулы өзендегі каяктың спортын барлық алдыңғыларынан асырып өтті. Оның патенттелген процестері бүгінге дейін қолданылуда. 1980 жылы Розенхаймдағы Prijon өндірушісі Еуропаға полиэтиленді енгізді, бұл таулы өзендегі қайықпен жүзуді бастаған Faltboot-қа қарағанда күшті контраст жасады. 1980 жылы Холгер Мачатшек, Landsberg, Германиядағы ESKIMO каяк компаниясымен бірге алғашқы playboat – Topolino-ны жасады, ол каякты экстремалды спорттың көптеген жаңа және қызықты түрлеріне жетеледі.
Paddling on rivers, lakes and oceans is as old as the Stone Age. The raft, the catamaran, the canoe and the kayak evolved depending on the needs and environment of the indigenous peoples in different parts of the world. The modern day kayak most likely originated about 8,000 years ago along the Siberian coast line by the Yupik and then transformed from the open canoe, via the Aleut and Inuit, into an enclosed kayak. The first boats made were hard to sink because they contained inflated seal bladders, which made them ideal for navigating whitewater. The Greek, Herodotus, 484 425 BC, wrote in his travel diaries about boats with which merchandise was brought from Armenia to Babylon. The boats were made of a wooden framework that was covered with animal skins. Mules hauled the precious skins back to Armenia. The Russian, Grigori Ivanovitch Langsdorff, reported from his trip around the world (1803–07) on the ease and elegance of paddling Eskimo (Inuit) kayaks/canoes. The Scot, John MacGregor, came back from his North American trip full of excitement about the kayak/canoe and in 1860 started building six boats that closely resembled Inuit canoes/kayaks, weighing approximately In 1866 he published the book A Thousand Miles in the Rob Roy Canoe. The timing was right and the book became a resounding success. With the Industrial Revolution leading to more leisure time in the middle of the 19th century, people in Europe started to enjoy floating down rivers in various contraptions taking in nature previously only available to a selected few. 1905, Alfred Heurich, an architectural student from Leipzig, Germany, invented the "Faltboot", a folding kayak called Folboat in the US. Heurich went on to paddle over on rivers and lakes. 1907, Alfred Klepper, a master seamster from Rosenheim, bought the patent, improved the rigidity with a lever system and started production. Born was the Western culture's invention of a paddle craft that for the first time in human history that allowed hardy enthusiasts to see wild river sections and canyons never before seen by the human eye. The design not only made it suitable for whitewater (WW); it was also easy to travel with and was affordable. World War I stopped any progress. 1920s, boating on WW with Folboats developed. Boaters flocked to rivers and lakes by train or bus. During that time, the Austrian, Edi Hans Pawlata reinvented the Eskimo roll. 1927, Franz von Alber, and then Klaus and Arndt von Rautenfeld, claimed to have independently developed a roll with their sea kayaks. In the early 1930s, Walter Frentz, Herbert Rittlinger and a handful of others became pioneers and advocates of WW kayaking with documentaries and books. 1933, Adolf Hitler started to dissolve kayak clubs. They did not serve his plan and the impact on the sport was devastating. World War II brought the paddle sport to a total halt. 1946–48, In some regions, the Allies gradually lifted the ban on river travel in Germany. Paddle clubs were again allowed to form. 1952, Walter Frentz, published an inspiring book In den Schluchten Europas (In the Canyons of Europe) that gained popularity. The book was based on his river trips prior to World War II. Publications in those days told great stories with awesome pictures of first descents but with little information regarding river conditions. The tough times of the post war era had come to an end and people traveled abroad again looking for adventures with Folboats and canoes. 1955, Herbert Baschin in Stuttgart built the first polyester/fiber kayak. Despite the much improved manoeuvrability and material, Baschin's hard shell was received with skepticism by paddle sport enthusiasts who were in love with their folboats and depended on public transportation. The ice broke when owning an automobile became affordable. The hard shell kayak was easily hauled to rivers and remote put ins that were not accessible before. In the late 60s the WW sport started to spread from Europe around the world and transformed from adventure trips into a hardcore sport. With it came safety consciousness and protective gear. 1973, Tom Johnson, a racer and trainer from Kernville, California designs and markets the Hollowform: the first roto moulded polyethylene boat. It was mass produced by a garbage can manufacturing company. These virtually indestructible boats revolutionized the sport and quickly took off in California. Paddlers no longer had to constantly repair their boats during and after trips. They began to be able to use rocks as part of the strategy of negotiating difficult rapids. Hard runs became more accessible to less skilled paddlers. In 1978, Bill Masters, a kayaker and inventor in Liberty, South Carolina further perfected rotational moulding for kayaks with his company Perception Kayaks. Bill advanced the sport of whitewater kayaking beyond any of his predecessors through consistent innovations in manufacturing and design. His patented processes are still used to this day. In 1980 the manufacturer Prijon in Rosenheim introduced polyethylene to Europe which made WW boating virtually maintenance and repair free in giant contrast to the Faltboot which had started it all. 1980 Holger Machatschek, together with ESKIMO kayak company in Landsberg, Germany, developed the first playboat called Topolino which galvanized kayaking into many new and exciting forms of extreme sports.
Өзен ағысы
Өзенде жүзу (практикамен айналысатындар бір сөз қолданады) – каяк спортының ең маңызды және кейбірлердің пікірінше, ең шебер түрі. Оның туынды түрлері (төменде Крик, Слалом, Плейбоатинг және Сквидт тақырыптарында сипатталған) өзенде жүзуден туындаған қиындықтарға жауап ретінде дамыды, мысалы, қиындық деңгейін арттыру және/немесе жарысу. Бірақ өзенде жүзу өзінің мәнінде, ескек есу дағдыларын және навигациялық шеберлікті өзендердің қозғалысы мен ортасымен үйлестіру туралы. Өзенде жүзуші үшін өзеннің үздіксіздігі мен оның көркемдігі маңызды, мысалы, тұрақтанған толқындар, ойын алаптары және сарқырамалар сияқты "тік" ерекшеліктерге құштарлық емес. Каяк дизайнына келгенде, "таза" өзенде жүзуге арналған каяк "басқару қабілетімен" сипатталады – бұл ескекшіге өзен ағынындағы күштерді тиімді пайдалануға мүмкіндік беретін қасиеттердің үйлесімі. Мысалы, каяк бағытын өзгерту үшін айналдырудың орнына, өзенде жүзуші каякты өзен бетінің ерекшеліктерін (мысалы, толқындар, ойықтар және бұрқасындарды) пайдаланып басқарады, осылайша каяк жылдамдығы мен инерциясын сақтайды (бұл әсіресе слалом жарыстарынан өзгеше, онда слалом қақпаларын өтуге тырысқанда каяк бағытын өзгерту үшін айналдырылады, соның салдарынан каяк жылдамдығы мен инерциясы төмендейді). Өзенде жүзуге арналған каяктардың (сондай-ақ оларға ең жақын слалом каягының) ерекше дизайны – салыстырмалы түрде ұзын және тар (әдетте ұзындығы кемінде 285 см, ені ең көп 63 см). Судағы ұзындығы жылдамдықты сақтауға ғана көмеспейді, сонымен қатар, мұңдық пен корма арасындағы ұзын доғалар ескекшіге бұрқасын мен басқа да ағымдарға тиімді және әдемі түрде енуге, олар арқылы өтуге және олардан шығуға мүмкіндік береді.
Riverrunning (practitioners use one word) is the essential and some would say most artful form of kayaking. Whereas its derivative forms (described below under the headings of Creeking, Slalom, Playboating and Squirt boating) have evolved in response to the challenges posed by riverrunning, such as pushing the levels of difficulty and/or competing, riverrunning, of its own right, is more about combining one's paddling abilities and navigational skills with the movements and environments of rivers themselves. Important to a riverrunner is the experience and expression of the river in its continuity rather than, say, a penchant for its punctuated "vertical" features (e. g. standing waves, play holes and waterfalls). As for kayak design, a "pure" riverrunning boat can be said to have "driving ability" a blend of qualities that enables the paddler to make the most of the differential forces in the river's currents. For example, instead of spinning or pivoting the boat to change its direction, a riverrunner will drive the boat in such a way as to make use of the river's surface features (e. g. waves, holes and eddylines) thus conserving the boat's speed and momentum (this is in particular contrast to slalom racing, where, in the attempt to negotiate certain kinds of slalom gates, the boater will pivot the boat to change its direction, and by so doing, diminish the boat's speed and momentum.) A principal design characteristic of riverrunning kayaks (as well as for their closest cousin the slalom boat) is their comparatively longer length and narrower breadth (generally minimum 285cm in length and maximum 63cm in breadth). The longer length at the waterline not only helps to carry speed but the longer arcs thus created between stem and stern allow the boater to more efficiently and gracefully carve into, through and out of eddies and other currents.
Кректік
Крикті, бәлкім, өзен су ағысының бір саласы ретінде қарастыруға болады, ол өте техникалық және қиын бұрқасынды қамтиды, әдетте IV-VI дәрежеде. Адамдар анықтамасы бойынша пікірлері әртүрлі болғанымен, крикті әдетте жоғары градиентті (мильге 100 футқа (19 м/км) жуық немесе одан да асып түсетін) қамтиды, сондай-ақ салыстырмалы түрде кішкентай және тар өзендердегі тік беткейлер, сырғанаулар мен сарқырамаларды қамтиды, бірақ кейбіреулері өте үлкен және көлемді өзендерді де өз анықтамаларына қосады. Крикті пайдаланатын каяктар көбінесе жоғары көлемді (көп галлон немесе литрлік сыйымдылық) және дөңгеленген түсті және артқы бөлікті болады, себебі бұл ерекшеліктер каяк тігіліп қалу қаупіне (механикалық құралсыз алып тастау мүмкін емес, мысалы, тастардың арасында немесе су астында) қарсы қосымша қауіпсіздік береді, сондай-ақ үлкен сарқырамалардан кейін жылдам және бақыланатын түрде қайта су бетіне шығуға мүмкіндік береді. Крикті каяктарының кокпит алды мен арт жағында көтерілу жиілігі ("каска") жоғары болады, бұл маневрлеуге көмектеседі. Экстремалды жарыс – ақсу каякшыларының осы саласының бәсекелестік түрі, онда каякшылар тік және немесе қауіпті ақсу учаскелерінен жарысады.
Creeking is perhaps best thought of as a subcategory of river running, involving very technical and difficult rapids, typically in the Grade/Class IV to VI range. While people will differ on the definition, creeking generally involves higher gradient (approaching or in excess of 100ft per mi (19 m per km)), and is likely to include running ledges, slides, and waterfalls on relatively small and tight rivers, though some will allow for very large and big volume rivers in their definition. Kayaks used for creeking usually have higher volume (more gallons or litres of displacement) and more rounded bow and stern, as these features provide an extra margin of safety against the likelihood of pinning (getting a kayak wedged in such a way that it cannot be removed without a mechanical advantage system, such as between rocks and/or underwater), and will resurface more quickly and controllably when coming off larger drops. Creek boats usually have increased "rocker," or rise, fore and aft of the cockpit for manoeuvrability. Extreme racing is a competitive form of this aspect of whitewater kayaking, in which kayakers race down steep sections and or generally dangerous sections of whitewater.
Слалом
Слалом – каяк спортының техникалық бәсеке түрі және Олимпиада ойындарында өткізілетін жалғыз тасқын су спорты. Бәсекеге қатысушылар өзеннің белгіленген бөлігінің бастапқы нүктесінен соңғы нүктесіне мүмкіндігінше жылдам жетіп, қақпаларды (өзен үстінен тік орнатылған екі бағанадан тұратын тізбек) дұрыс өтуге тырысады. Жарыста әдетте 18–25 қақпа болады, оларды реттілікпен өту қажет. Жасыл қақпалар ағыс бағытында, ал қызыл қақпалар ағысқа қарсы бағытта өтілуі керек. Жарыстар көбінесе II/III және IV сыныпты суларда өткізіледі, бірақ қақпалардың орналасуы және оларды жылдам әрі "таза" (бағанаға тиместен, жалпы уақытқа 2 секунд қоспай) өтуге қажетті дәлдік, судың өзінің қиындығынан гөрі қимылдарды әлдеқайда күрделі етеді. Кәсіби деңгейдегі слалом жарыстарында қайықтардың нақты ұзындығы (каяктер үшін жаңа ережелер), ені және салмағы белгіленеді. Олар жеңіл болуы және жылдам қозғалуы үшін кевлар/шыны талшық/көміртекті композиттерден жасалады. Халықтық жарыстарда пластик тасқын су каяктарын пайдалануға болады.
Slalom is a technical competitive form of kayaking, and the only whitewater event to appear in the Olympic Games. Racers attempt to make their way from the top to the bottom of a designated section of river as fast as possible, while correctly negotiating gates (a series of double poles suspended vertically over the river). There are usually 18–25 gates in a race which must be navigated in sequential order. Green gates must be negotiated in a downstream direction, red gates in an upstream direction. The events are typically conducted on Grade/Class II to Grade/Class IV water, but the placement of the gates, and precision necessary to paddle them fast and "clean" (without touching a pole and adding 2 seconds to the total time), makes the moves much harder than the water's difficulty suggests. Pro level slalom competitions have specific length ( for kayaks – new rules), width, and weight requirements for the boats, which will be made out of kevlar/fibreglass/carbon fiber composites to be lightweight and have faster hull speed. Plastic whitewater kayaks can be used in citizen level races.
Плейбойт
Фрейстайл немесе родео деп те аталатын плейбоутинг – каяк спортының гимнастикалық және көркем түрі. Каякпен жүзудің басқа түрлері көбінесе бір нүктеден екінші нүктеге қарай жылжуды қамтиды, ал плейбоутерлер өзендегі бір орында (әдетте тесікте, құюда немесе толқында) қалады, онда олар өзеннің динамикалық күштерімен үйлесіп, оған қарсы әрекет ете отырып, түрлі маневрлер орындайды. Оларға серфинг, айналу және әртүрлі тік қозғалыстар (карт дөңгелектері, бұрандалар, блүнттер, тапанша және есек айналыстары, сондай-ақ тағы да басқалары) жатады, қайықты барлық мүмкін айналу осьтерінде бұруға болады. Соңғы кезде әуедегі трюктерге қол жеткізуге мүмкіндік туды, онда каякшілер толқынның жылдамдығы мен серпілісін пайдаланып, ауаға көтеріліп, әртүрлі трюктер орындайды. Плейбоутингке арналған каяктардың мұрын және корпусы салыстырмалы түрде кішкентай көлемді болып келеді, бұл каякшіге қайықтың ұштарын оңай суға батыруға мүмкіндік береді. Плейбоутинг немесе фристайл бойынша жарыстар АҚШ-та кейде «ақсу родеосы» деп аталады, бірақ Ұлыбритания мен Еуропада көбінесе «фристайл іс-шаралары» деп аталады.
Playboating, also known as Freestyle or Rodeo, is a more gymnastic and artistic kind of kayaking. While the other varieties of kayaking generally involve going from Point A to Point B, playboaters often stay in one spot in the river (usually in a hole, pourover or on a wave) where they work with and against the dynamic forces of the river to perform a variety of manoeuvres. These can include surfing, spinning, and various vertical moves (cartwheels, loops, blunts, pistol and donkey flips, and many others), spinning the boat on all possible axes of rotation. More recently, aerial moves have become accessible, where paddlers perform tricks having gained air from using the speed and bounce of the wave. Kayaks used for playboating generally have relatively low volume in the bow and stern, allowing the paddler to submerge the ends of the kayak with relative ease. Competitions for playboating or freestyle are sometimes called whitewater rodeo in the US, but more frequently just referred to as freestyle events in UK and Europe.
Сквидтпен жүзу
Скирт-қайықпен жүзу – ақ судағы ерекше қимылдарды орындау үшін кішкентай көлемді қайықтарды қолдану. Скирт-қайықпен жүзу плейботингке негіз салды және оның дамуына үлкен үлес қосты. Скирт-қайықтар көбінесе ұзын және жалпақ болып келеді, олардың дизайнында көлемі кішкентай болады. Скирт-қайықтар жүзушінің салмағына, отыру тереңдігіне және жеке қалауына қарай жасалатындықтан, пластиктен емес, композиттік материалдардан құрастырылады. Көптеген скирт-қимылдары қайық пен жүзушінің толық немесе бір бөлігін суға батыруға бағытталған, мысалы, "күңкіреу қимылы" – онда қайық пен жүзуші бірнеше секундтан жарты минутқа дейін өзен ағысына толығымен батып кетеді.
Squirt boating incorporates the use of low volume boats to perform special moves in whitewater features. Squirt boating predates, and was critical to the foundation of, playboating. Squirt boats are often fairly long and flat, with low volume throughout the design. Because squirt boats are custom built to the paddlers weight, inseam, and personal preference, they are constructed with composite materials instead of plastic. Many squirt moves are intended to submerge all or part of the craft and paddler, such as the "mystery move," in which both the boat and the paddler submerge completely into the river's flow for several seconds and up to half a minute.
Қанаттың соққылары
Қайықты бағыттау, жылдамдату және түрлі жаққа бұру үшін әртүрлі ескек соққылары қолданылады. Кейбір соққылар "S бұрылысы" сияқты маневрлерді жасау үшін біріктіріліп қолданылады.
A variety of different paddle strokes are used to guide, propel and turn the boat in various ways. Some strokes are used in combinations to perform manoeuvres such as the "S turn".
Дайындық орны
Қайықта жүзу, әсіресе тау өзендерінде, ең бастысы – ескекті әрдайым суда ұстап тұру. Дегенмен, ескекті дұрыс ұстауды әуеде үйрену тиімді. Ескекті дұрыс ұстау үшін, қолдарыңыз бен ескекпен 90 градус бұрыш жасап, қорап тәрізді пішін құруға тырысыңыз, иық және білезік бұрыштарында тік бұрыштар болуы керек. Ескек жапырақтары екі қолға да бірдей қашықтықта орналасуы керек, ал жапырақтардың күш түсетін беті немесе қақпағы, қайықтың арт жағына қарауы тиіс. Бұл қалпы қолдарыңыздың сапшада дұрыс орналасқанын қамтамасыз етеді.
Kayaking, especially in whitewater is all about always having your paddle in the water, however holding the paddle properly is best learned in the air. To properly hold a paddle you should try to make a box with your arms and paddle, shaped with 90 degree angles at your elbows and wrists. The blades on the paddle need to be equidistant from each hand, and the power face of the blade, or scoop, should be facing your stern. This position ensures your hands are in the correct location on the shaft.
Алға қарай соққы
Алға қарай соққы – каякпен жүзудегі ең интуитивті қозғалыс, алайда дұрыс техниканы меңгеру маңызды. Алға қарай соғу үшін, қалақшаны бір қолы бетке жақын, екінші қолы тізеден сыртқа созылған күйде тік ұстайды. Қалақшаны суға қалақшылағанның батырына жақын енгізіп, жоғарғы қолымен сыртқа итеріп, төменгі қолымен ішке тартады, қалақшаны тік ұстап тұрады. Қолдар мен жоғарғы арқаны ғана емес, денесін бұрып, созылып, тартып алу арқылы қалақшаның жеткізгіштігі мен күшін арттыру керек. Қалақша қалақшылағанның жамбасынан судан шығып, төменгі қол бетке көтеріліп, келесі соққыны бастау үшін бетке қарай тізеден сыртқа созылады. Ол бұл жетістікті әкесі жасаған қолмен басқарылатын қалақшалармен атқарды.
The forward stroke is the most intuitive paddle stroke in kayaking although proper technique is important to master. To do a forward stroke the paddler holds his paddle vertically, with one hand close to the face, and the other hand outstretched outside of the knee. The paddle enters the water near the toes of the paddler, and the paddle is pushed out with the upper hand and pulled in with the lower hand, keeping the paddle vertical. To incorporate more than just the arms and upper back, paddlers should twist their torsos to reach and twist back while pulling to maximize their reach and power. The blade should leave the water by the paddlers' hips, and the low hand comes up to the face, with the face hand reaching out to outside the knee on its side in order to initiate the next stroke. whitewater stretch of the Colorado River in the Grand Canyon, accomplished this feat with hand paddles crafted by her father.
Буфинг
Буфинг, ақсу каякингінде, каяк түсірілімі кезінде, жардан төмен түскенде, тастың артына тығылғанда немесе шарлауықтың үстінен өткенде каяк мұрыншасын көтеруді білдіреді. Бұл техника каяк мұрыншасы шарлауықтың түбіне тигенде жазық қалпында қонуын қамтамасыз ету арқылы суға батып кетуін болдырмау үшін қолданылады. Бұл термин – каяк корпусы шарлауықтың түбінде сумен жанасқанда шығатын дыбысты еліктейтін ономатопея. Тағы бір "rock boof" түрі бар, ол – каякшыны төменгі ағыстағы кедергінің үстінен домалату үшін жардың үстіндегі тасқа жанама соққы жасау арқылы жасалатын қозғалыс, көбінесе ауада айналыммен аяқталады. "Rock boof" кезінде тасқа соқтығу дыбысы (жардың үстінде) және суға құлау дыбысы (жардың төменінде) естіледі.
Boofing, in whitewater kayaking, refers to the raising of the kayak's bow during freefall, while descending a ledge, ducking behind a boulder, or running a waterfall. This technique is used to avoid submerging the bow of the kayak by ensuring it lands flat when it hits the base of the waterfall. The term is an onomatopoeia which mimics the sound that is usually created when the hull of the kayak makes contact with water at the base of the waterfall. Another type of boof is the "rock boof" which is a move that uses a glancing impact with a boulder at the top of a ledge to bounce the boater over a downstream feature, often finished with a mid air eddy turn. Rock boofs result in sounds both at the top of the drop (boat impacting rock) and the bottom (boat bellyflopping into the water).
Қаяқтар
Ақсу каяктары көптеген демалыс каяктарынан өзгешелігі, олар тікелей тасқын суларда қолдану үшін жасалған. Осының салдарынан, олар осы ортада қауіпсіздігі мен беріктігін арттыратын бірнеше қасиетке ие. Тасқын су өзендерінде саялық каяктарды пайдалануға кеңес берілмейді.
Whitewater kayaks differ from many other types of recreational kayaks in that they are intended specifically to be used in rapids. As a result, they have several features that make them safer and more durable in this environment. It is not recommended to use touring kayaks in whitewater rivers.
Құрамы
Қайталанған соққыларға және тозуға төтеп бере алатын ротоформолдаудан жасалған пластик ең көп қолданылады. Көбінесе, маңызды зақымданған жағдайда оларды "жылдастыруға" болады. Ең алғашқы үлгілер әдетте шыны талшықтан жасалған, және өз қаяғыңызды қалай жасауға үйрену үшін клубқа қосылу жиі кездесетін. Бүгінде көптеген композиттік қаяқтар слагом немесе сквирт спортына арналған.
Rotomolded plastic that can withstand repeated impacts and abrasion is most common. Most have the ability to be "welded" after significant damage. Earliest models were typically fiberglass and it was common to join a club to learn how to build your own. Today most composite kayaks are reserved for slalom or squirt boating.
Басқа ерекшеліктері
Төтенше жағдайларда оңай шығу үшін кең пилот кабинасы. Спрей юбкасын бекітуге арналған пилот кабинасы жиегі. Тасқа ілігіп қалғанда құтқару үшін ұстағыштар. Орталық тіректер көбіктен жасалған, қолдау көрсетеді және қысымнан қабылдаудың алдын алады. Жамбас тіректері мен жамбас төсемдері каякпен дене байланысын сақтап, тиімді ескек есуді және оңай домалауды қамтамасыз етеді. Арқалық лента. Көбірек ойын-сауық каяктарында арқалық лента кабинадан жоғары көтеріліп, қосымша жайлылық береді. Тау өзендері каяктарының арқалық ленталары спрей юбкасын киюге ыңғайлы болу үшін төмен орналасқан. Рокер – қайықтың корпусының ерекшелігі, онда қаусырған және кормасы жоғары қарай иілген, бұл каякқа тастарға тиімді өрмелеуге және олардан өтуге, сондай-ақ су сызығының ұзындығын қысқарту арқылы маневрлеуге мүмкіндік береді.
A large cockpit for easy exit in an emergency. A cockpit rim for attaching a spray skirt. Grab loops for extraction from a rock pin. Center pillars made of foam and provide support and prevent collapse from pressure. Thigh braces and hip pads maintain body contact with the kayak for more efficient paddling and easier rolling. Back band. More recreational kayaks have a back band that rises up above the cockpit for extra comfort. Whitewater kayak back bands are lower in order to accommodate a spray skirt. Rocker, a feature of the hull of the boat where both the bow and stern are curved upward, allowing the kayak to go up and over rocks more effectively, as well as allow for more maneuverability by reducing the length of the water line.
Қанаттар
Каяк падуалы арасындағы ең басты үш айырмашылық: құрамы, аралық бұрышы / қауырсыны және сап пішіні / ұзындығы.
There are three main categories of differences between kayak paddles: composition, twist/feather, and shaft shape/length.
Құрамы
Бұрынғы ескектер көбінесе ағаштан жасалса, кейін ауыр металл сапты және полисинтетикалық жапырақшалы болды. Бүгінгі технологияның жетістіктері – жоғары сападағы көміртекті саптар, көбікті және көміртекті жапырақшалар, ал төменгі сападағылары – иілгіштігі төмен, бірақ жеңіл пластиктен жасалған, кейде резеңке тұтқалары бар.
Earlier paddles were often made of wood and then later with a heavy metal shaft and poly synthetic blades. Advances in technology today include carbon fiber shafts with foam and carbon fiber blades on the high end, and low flex but light plastic on the low end, sometimes with rubber grips.
Шахта
Құрақтары бар ескектер бұрын 200 см-ден асатын, бірақ қазір көбінесе 185-тен 205 см аралығында болады. Сондай-ақ, индустрия жүзушілердің білектеріне түсетін күшті азайту үшін эргономикалық пішіндес иілген саптарды ұсына бастады. Көптеген компаниялар жүзушілердің ұстауын жеңілдету және сапты қай жерден ұстау керектігін сезінуге мүмкіндік беру үшін арнайы резеңке тұтқаларды да ұсынады. Кішкентай және қалыпты сап қалыңдығы да қолжетімді болуы мүмкін, бұл кішкентай жүзушілерге ескекті ұстағанда қосымша жайлылық береді.
Paddles with blades included historically measured over 200 cm, but now usually measure between 185 and 205 cm. Also the industry has begun to offer bent shafts that are ergonomically shaped to relieve stress off of the paddlers wrists. Many companies also offer specialized rubber grips to ease the paddlers grip and provide a place to feel where hands should hold the shaft. Small and regular shaft thicknesses may be available as well to offer smaller paddlers more comfort while gripping the paddle.
Жарақаттар
Қайықта жүзу және рафтинг экстремалды спорт түрлері саналады. Олар аса қиын немесе ауыр болмаса да, кейде қауіпті болуы және ауыр жарақаттарға әкелуі мүмкін. Қайықта жүзу мен рафтингте жарақаттану деңгейі әртүрлі: қайықта жүзуде 100 000 қайық күніне 3-6 жарақат тіркелсе, рафтингте бұл көрсеткіш 0,26-2,1 аралығында болады. Қайықта жүзу кезінде жіті жарақаттар көбінесе судың жоғарғы аяққа, әсіресе иыққа түсіретін күшінен немесе "суға түсу" кезінде заттарға соқтығысудан туындайды. Ал рафтингте жіті жарақаттарға ең көп себеп болатыны – басқа рафтингшінің қалағына немесе жабдыққа соқтығысу, одан кейін рафтингшінің "суда жүзу" кезінде затқа соқтығысуы. Рафтингте созылмалы жарақаттар сирек кездеседі, ал қайықта жүзуде олар барлық жарақаттардың 25%-дан 40%-ын құрайды, көбінесе иық немесе білезік аурулары ретінде көрінеді.
Kayaking and Rafting are considered an extreme sport. While considered not too extreme or difficult, on occasion it can be dangerous and cause serious injuries. Kayaking and rafting exhibit distinct injury rates, with kayaking experiencing 3 to 6 injuries and rafting ranging from 0.26 to 2.1 per 100,000 boating days. In kayaking, acute injuries typically result from the force exerted by the water on the upper extremity, predominantly the shoulder, or collisions with objects during 'swimming' incidents. On the other hand, acute rafting injuries more commonly stem from contact with another rafter's paddle or equipment, followed by incidents where the rafter collides with an object while 'swimming.' Chronic injuries are relatively rare in rafting, contrasting with kayaking where they account for 25% to 40% of all injuries, primarily manifesting as shoulder or wrist complaints.
Басқа
Қайық пен ескекке қоса, ақсуда қайық жүргізу үшін тағы бірнеше қажетті жабдықтар бар. Жүзуге көмектесетін құрал (BA) немесе жеке қауіпсіздік құрылғысы (PFD), қауіпсіздік кәсірлері және шашыратқыш қақпақ (кейде шашыратқыш белдік деп те аталады) қажетті деп есептеледі, ал лақтыру қабы, пышақ және дабыл үскірігі қауіпсіздік жабдықтарының стандартты жиынтығы ретінде ұсынылады. Көптеген адамдар қайық аударылуы ақсу тәжірибесінің қалыпты бөлігі болғандықтан, мұрын қысқышын киеді. Сонымен қатар, қайық жүргізуші су температурасына қарай тиісті киім киюі керек, ол жай ылғалды костюм немесе құрғақ костюм болуы мүмкін. Қайықтың өзі, оның істеуіне кедергі келтіру мүмкіндігін азайту және оны қайтаруға көмектесу үшін жеткілікті мөлшерде жүзуге қабілетті болуы керек.
In addition to the boat and paddle there are several other pieces of gear that are necessary for whitewater paddling. A buoyancy aid (BA) or personal flotation device (PFD), helmet, and spray deck (sometimes known as a sprayskirt) are considered essential while a throwbag, knife, and safety whistle are recommended as standard pieces of safety gear. Many people also wear a nose clip since flipping the boat is a normal part of the whitewater experience. In addition the boater must be dressed appropriately for the water temperature, which might simply be a wetsuit or drysuit. The boat itself should be equipped with enough flotation to make pinning less likely and help enable its recovery.