Көне Римдегі өлілер фестивалі – Лемуралия. Үйден жаман рухтарды қуу үшін рәсімдер, шақырулар мен қара бұршақтар қолданылған. Тарихы Ромул мен Ремусқа дейін жетеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ежелгі Римнің қайтыс болғандар мерекесі
Ancient Roman festival of the dead
Лемуралия немесе Лемурия – ежелгі Рим дінінде жыл сайын өткізілетін шара. Осы күні римдіктер үйлерінен тыныштық таппаған, зұлым және қорқынышты арбақтарды қуу үшін қасиетті амалдар жасаған. Бұл денсаулыққа зиян келтіретін көріністер – лемурлар немесе личинкалар – дұғалар мен қара бұршақ сыйлықтары арқылы жанышталды.
The Lemuralia or Lemuria was an annual event in the religion of ancient Rome, during which the Romans performed rites to exorcise any malevolent and fearful ghosts of the restless dead from their homes. These unwholesome spectres, the lemures or larvae were propitiated with chants and offerings of black beans.
Еске алу
Юлиан күнтізбесі бойынша фестивальдің үш күні 9, 11 және 13 мамырға сәйкес келді. Овидийдің айтуынша, Лемурияның аты мен мифологиялық түбірі Ромулдың өлтірілген інісі Ремустың ашулы рухын басып тастау үшін құрған Ремурияға байланысты. Философ Порфирий Ремустың өлімінің зорлықпен, ерте болғанын және Ромул үшін өкінішті оқиға болғанын атап көрсетеді. Тоймби лемурларды қарапайым ди Манестер деп сипаттайды, олар өлімде және одан кейін "туыссыз және ешкімге қажетсіз" қалғандықтан тірілерге зиянды және қатыгез болады, олардың ешқандай рәсімдері мен естеліктері болмайды, өлген денесінен еркін шыға алады, бірақ әлем астына немесе өмірден кейінгі өмірге кіре алмайды. Аз таралған, бірақ "әлдеқайда жаман және қауіпті" түрдегі жын, larva, лемурлармен бірге үйде шарлап жүрді деп есептелді; larva атауы кез келген деректе сирек кездеседі және театр маскасының қорқынышты түрі үшін де қолданылған сияқты. Доланский Лемуралияның өмірден кейінгі өмірге кіруіне кедергі келтірген немесе кешіктірген жағдайларда қайтыс болған отбасы мүшелеріне көмектесу мақсатында болғанын санайды; олар "өз уақытынан бұрын", балалық шақта немесе жастық кезеңде, ауру, соғыс, шабуыл немесе жазатайым оқиғалар салдарынан немесе тиісті жерлеу немесе жобалау рәсімдерін өткізуге мүмкіндік болмаған жағдайларда қайтыс болғандар. Овидий Лемурия туралы ең толық мәліметтерді келтіреді. Үй иесі, мүмкін басқалармен бірге, түн ортасында жалаңаяқ үйдің ішін кезіп өтеді. Ол қолын бұлақ суымен жуады, арбақтардан қорғану үшін бармағын қолдарының арасына тығады, содан кейін аузын қара бұршақпен толтырып, оны артқа түкіреді немесе иығынан лақтырады, аштықтан зардап шеккен лемурлар жинап алуы үшін. Ол тоғыз рет "Мен оларды жіберемін; осы бұршақтармен мен өзімді және менікіні құтқарамын" (Haec ego mitto; his redimo meque meosque fabis) деп айтады; содан кейін үйдің қалған тұрғындары қола ыдыстарды соқтығыстырып, "Аталарым мен ата-бабаларымның арбақтары, кетіңдер!" (Manes exite paterni!) деп қайталап айтады. Үй иесі қолын үш рет бұлақ суымен жуады. Ол құрбандық немесе жын-перілерді қуудың нәтижесін көру үшін бұрылғанда, ешқандай лемурлар көрінбейді. Овидий лемур және Манес сөздерін бірдей жындыларды білдіру үшін қолданады, бір фестивальде әртүрлі атаулармен, бірақ ешқандай жекеленбеусіз, тек түрлі деңдейдегі қастықтық немесе мейірімділікпен. Олардың сәйкес келетін жақтары болуы мүмкін. Ал larva, керісінше, мүлдем кешірімсіз, тіпті зұлым деп есептелді. Кейбір әдебиеттерде олар тірілерді қудалап, жаман жандарды Аидта азаптайды деп айтылады. Лемуралия кезінде барлық храмдар жабылып, некеге тұруға рұқсат берілмеді. Лемуралияның үш күні және сол айда аргей рәсімінің орындалуы, бұрынғы адам құрбандықтарының орнына, мамыр айының бүкіл айын неке үшін бақытсыз етті. Бұл Овидийдің Fasti 6.219-234-те келтірген "Mense Maio malae nubunt" деген сөзінің бір түсіндірмесі, Эразмның "Adagia" еңбегінде 1.4.9 келтірілген; ағылшын тілінде шамамен "Мамыр айында үйленгендер жаман үйленеді".
In the Julian calendar the three days of the festival were 9, 11, and 13 May. Lemuria's name and origin myth, according to Ovid, derives from a supposed Remuria instituted by Romulus to appease the angry spirit of his murdered twin, Remus. The philosopher Porphyry points out that Remus' death was violent, premature, and a matter of regret for Romulus. Toynbee defines lemures as ordinary di Manes, made harmful and spiteful to the living because "kinless and neglected" in death and after it, having no rites or memorial, free to leave their dead body but unable to enter the underworld or afterlife. A less common but more "mischievous and dangerous" type of ghost, known as larvae was thought to wander about the house with the lemures; the name, larva, is a rarity in any source, and seems to have also been used for a frightening type of theater mask. Dolansky believes that the Lemuralia was meant to help those family members who had died in circumstances that prevented or delayed their admission to the afterlife; those who had died "before their time," in their childhood or youth, through disease, war, assault or misadventure, or in circumstances that prevented their being given proper burial or funeral rites. Ovid's is the only detailed account of Lemuria. The householder, perhaps with others, walks barefoot through the house at midnight. He washes his hands in spring water, takes his thumb between the fingers of his hand, to ward off any ghosts, then takes a mouthful of black beans and spits them out behind him or throws them behind himself, over his shoulder for the hungry lemures to gather, unseen. He chants "I send these; with these beans I redeem me and mine" (Haec ego mitto; his redimo meque meosque fabis) nine times; then the rest of the household clashes bronze pots while repeating, "Ghosts of my fathers and ancestors, be gone!" (Manes exite paterni!). The householder washes his hands in spring water, three times. When he turns to see the results of the offering, or exorcism, no lemures are to be seen. Ovid uses both lemur and Manes for what are presumably the same ghosts, at the same festival, under different names but with little or no individuation other than differing levels of malice or benevolence. Presumably there was some overlap in identity. Larvae, on the other hand, were thought to have been entirely unforgiving, even demonic. Some of the literature presents them as persecuting the living, and torturing bad souls in Hades. During the Lemuralia all temples were closed, and no marriages were allowed. The three days of the Lemuralia, and the performance of an Argei ceremony in the same month, supposedly a substitute for former human sacrifices, made the whole month of May unlucky for marriages. This is one possible explanation for Ovid's Mense Maio malae nubunt, in his Fasti 6.219 234, cited by Erasmus in his Adagia, 1.4.9; in English roughly "they marry badly who marry in May".
Мұра
Кейбір мәдениет тарихшыларының пікірінше, Лемурия христиан дініне бейімделді және барлық христиан шейіттерін еске алуға арналған мейрам күні ретінде қабылданды. IV ғасырдағы римдік Эдессадағы христиандар бұл мейрамды 13 мамырда тойлады. Кейін, 609 немесе 610 жылы 13 мамырда папа Бонифаций IV Рим пантеонын Құдіретті Марияға және барлық шейіттерге қайта бағыштады; осы dedicatio Sanctae Mariae ad Martyres мейрамы Римде содан бері тойланып келеді және Барлық Әулиелер күні мейрамын қалыптастырды.
According to some cultural historians, Lemuria was Christianized as a feast day commemorating all Christian martyrs. Christians in 4th century Roman Edessa held this feast on 13 May. Later, on 13 May in 609 or 610, Pope Boniface IV re consecrated the Pantheon of Rome to the Blessed Virgin and all the martyrs; the feast of that dedicatio Sanctae Mariae ad Martyres has been celebrated at Rome ever since and started the feast of All Saints' Day.