Кіріспе

Канадалық тыңшы

Джон Кеннет Макалистер (19 шілде 1914 – 14 қыркүйек 1944) – Родс стипендиаты және Екінші дүниежүзілік соғыстағы канадалық батыр.

Өмірбаян

Канаданың Онтарио штатының Гелф қаласында туған Кен Макалистер Гелф колледждік кәсіптік институтын (GCVI) және Торонто университетін бітірді, онда заң оқыды және барлық пәндер бойынша әр жылы бірінші сыныптық диплом алды. Торонтодан ол 1937 жылы Онтарионың екі Родс стипендиатының бірі болып сайланды және 1939 жылға дейін Оксфордтың Нью-колледжінде оқыды, 200 студенттің арасында алты бірінші сыныпты дипломның бірін иеленді. 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол Париждегі Корпоративтік құқық институтында білімін жетілдіріп жатқан еді. Адвокаттық емтиханды тапсырғанда, Макалистер Британ империясындағы 150-ден астам үміткердің арасында бірінші орын алды. Макалистер жаяу әскерге қосылғысы келді, бірақ нашар көруіне байланысты қалың көзілдірік тағуға мәжбүр болды, сондықтан ол активтік қызметке жарамсыз деп танылды. Алайда, француз тілін жақсы білгендіктен, Макалистер Арнайы операциялар атқарушы (SOE) F бөліміне ерікті болып кірді, онда Францияда агент ретінде оның қалың көзілдірігі оның жасырын күйін сақтауға көмектесті. Канадалық әріптесі Фрэнк Пикерсгиллмен бірге Кен Макалистер 1943 жылдың 15 маусымында Францияға парашютпен түсірілді, Арденн аймағындағы "Archdeacon" желісі үшін радиооператор болып жұмыс істеу үшін. Екеуін де SOE агенті Ивон Руделат (кодтық аты 'Жаклин') және француз офицері Пьер Кулиоли қарсы алды. Олардың көлігі Дуйзондағы неміс бақылау-өткізу пунктінде тоқтады, ал Руделат пен Кулиоли тексеруден өткеннен кейін екі канадалықты күтуге шешім қабылдады. Бірақ бірнеше минуттан кейін канадалықтардың жасырындығы ашылып, Кулиоли қашып кетуге тырысты, бірақ ол Руделатпен бірге шамамен 10 километр қашықтықтағы тағы бір бақылау бекетінде тұтқындалды. Руделат кейіннен Берген-Белсенде қайтыс болды, ал Кулиоли соғыстан аман қалды. Канадалықтар Фреснес түрмесіне жеткізіліп, қайталап тергеліп, азапталды. Макалистер немiстерге өз қауіпсіздік шараларын ашпаудан берік бас тартты, олардың кодтары болғандықтан және SOE-нің Лондон штаб-пәтеріне қате хабарламалар жіберуге асыққандықтан. Макалистер тергеушілерге ештеңе айтпады, ал оның тұтқындаушылары хабарлама жіберуге тырысқанда, SOE оларды жалған деп таныды. Одан ешқандай құнды ақпарат ала алмағандықтан, қауіпсіздік күштері Маккалистерді, Франк Пикерсгиллді және Ромео Сабуринды 1944 жылдың 27 тамызында Бухенвальд концлагеріне жіберді. Олар Роберт Бенуа тобы деп белгілі болды және 1944 жылдың 14 қыркүйегінде Бухенвальдта атылып тасталды. Капитан Кен Макалистердің құрметіне Англияның Суррей графтығындағы Бруквудтағы ескерткіште есімдері жазылған, сондай-ақ Францияны азат ету үшін қаза тапқан SOE агенттерінің бірі ретінде Францияның Индре департаментіндегі Валенсай қаласындағы Валенсай SOE ескерткішіндегі "Құрмет кітабында" тізімделген. Ол Роморантин Лантеньдегі обелискпен еске алынған, онда ол SOE-нің тізімге енген 4 мүшесінің бірі. Гелф қаласында оның құрметіне аталған саябақ бар, онда Канададағы уақытын бейнелейтін кеспей ағашы, британдық уақытын бейнелейтін емен және Франциядағы уақытын бейнелейтін липа өседі. Торонто университеті "Әскерлер мұнарасы" монументінің батыс жағында Пикерсгилл-Макалистер бағын құрды.