Кіріспе

Эдвард Хантер (сонымен қатар Билли Банжо деп танылған) 2 маусым 1885 – 6 желтоқсан 1959 – Шотландияда және Жаңа Зеландияда белсенді болған шотланд социалисі. Ол кәсіподақ ұйымдастырушысы, саясаткер және жазушы болды және Жаңа Зеландияда социализмнің дамуына маңызды үлес қосты. Ланаркширде дүниеге келген ол кеншінің ұлы еді, кейіннен 12 жасында, формальды білім алғаннан кейін өзі де кенші болды. 1906 жылы ол Жаңа Зеландияның Батыс жағалауына эмиграциялады, ол бұрыннан-ақ Шотландияның солшыл ойшылдары, оның ішінде Кейр Харди мен Боб Смиллидің (екі еуі де Тәуелсіз Еңбек партиясының мүшелері) ықпалында болған, өзін-өзі ұстаған социалист еді. Кеншілердің басшысы ретінде Хантер Жаңа Зеландияның Еңбек федерациясының жетекші мүшесіне айналды. Хантер Билли Банжо атты қаламды қолданып, социалистік жазушы ретінде шахтерлердің алаңдаушылықтарын өлең мен прозада жеткізді. Хантер шахтерлердің жұмысшы табын социалистік азаттыққа жеткізуге дайын деңгейге дейін саяси білім алуына сенімді болды. Ол осы және басқа да идеяларын өзінің жазбаларында үнемі білдіретін. 1909 жылы Веллингтонда Мэри Уордс Каттқа үйленді, олардың төрт баласы болды. Жаңа Зеландия Социалистік партиясының мүшесі ретінде 1911 жылы партияның жергілікті бөлімшесінің хатшысы болды. Осы кезеңде Жаңа Зеландияда кәсіподақ белсенділігінің күшеуі байқалды, және осы уақытта Хантер саяси тұрғыдан белсендірек болды. "Азаттық әнінде" Хантер шахтерлерді "тұрып, күресуге" шақырды, ал 1912 жылдың қараша айында Фред Эванстың полиция мен ереуілдегі шахтерлер арасындағы қақтығыста қаза тапқаннан кейін ол жалпы ереуілді жариялауға шақырды, ол 1913 жылы жарияланды. Хантер бұл ереуілді "халықтың көтерілісі" деп қарсы алды және оны ұйымдастыруға белсенді қатысты. Оның әрекеттері тұтқындалуына әкеп соқты және оған бүлік қоздыру айыбы тағылды. Билік оны үкіметтің зорлық әрекетіне жауап ретінде төңкеріс жасауға итермеледі деп айыптады. Хантер мерзімінен бұрын босатылды. 1913 жылы жұмысшы қозғалысының әртүрлі топтарын біріктіру мақсатында Жаңа Зеландияның Социал-демократиялық партиясы құрылғаннан кейін Хантер партияның атқару комитетінде шахтерлерді өкілдік етті. Кәсіподақтарды ұйымдастыру қызметі мен социалистік нанымы үшін Хантер көмір шахталарында қара тізімге енгізілді, сондықтан ол шекіршілер одағы мен Веллингтон ауылдық жұмысшылар одағының ұйымдастырушысы және басқа да түрлі жұмыстарда жұмыс істеді. Оның ауылдық жұмысшылар арасында өндірістік синдикализмді ілгерілету әрекеттері шахтерлер арасында болғандай сәтті болмады, өйткені оның идеялары олар үшін жақсы қабылданыс таппады. Осы кезеңде Хантер жазуға көбірек назар аударды және белсенді саяси ұйымнан алыстады. Ол көптеген социалистік өлеңдер мен басқа да шығармалар жазды, олардың көпшілігі жарияланды. Оның жазуларында қарындасы Джеймс Уэлштің шығармаларымен ұқсастықтар бар. 1915 жылдың наурыз айында әйелі Мэри қайтыс болды, оны төрт кішкентай баласын жалғыз өзі тәрбиелеуге мәжбүр етті. Хантер 1919 жылы отбасымен Шотландияға оралды, сол кезде Глазго қаласының маңындағы еңбек белсенділігі күшті болды, бұл аймақ "Қызыл Клайдсайд" деп аталды. Ол бірден Клайдсайдтағы социалистік агитацияға қатысты. Хантер "Жұмсалғандар" атты пьеса жазды, оны Ланаркширдегі Дуглас Уотер кеншілер қауымынан шақырылған адамдар орындады. Содан кейін Хантер еңбек газеттерінде журналист болып жұмыс істеді. 1937 жылы ол Лейбористік партиядан Глазго қалалық кеңесіне сайланды. Ол 22 жыл бойы Cowcaddens округін өкілдік етті және кеңестің төрағасының орынбасары болды, сондай-ақ қаланың полиция комиссары қызметін атқарды. Ол белсенді саяси қызметтен зейнетке шыққаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды.