Кіріспе

Шпрей орманы (немісше: Spreewald, ; төменгі сорб тілінде: Błota, яғни 'Батпақтар') – Шпрей өзенінің ірі ішкі дельтасы және (Төменгі) Лузатия аймағында орналасқан тарихи-мәдени ландшафт, Германияның Бранденбург штатында, Берлиннен оңтүстік-шығысқа қарай 100 шақырымдай және Коттбус қаласына жақын (Л. С. Chóśebuz). Шпрей орманы (Төменгі) сорбтардың қоныс аумағында орналасқан, ал аймақ ресми түрде екі тілді – неміс және төменгі сорб тілінде. Ауқымды су тасқынына ұшырайтын жазық және батпақ ландшафты ретінде Шпрей орманы 1991 жылы ЮНЕСКО-ның биосфералық қорығы деп жарияланды (Biosphärenreservat Spreewald (biosferowy rezerwat Błota)). Ол 200-ден астам шағын каналдардан (Fließe деп аталады; жалпы ұзындығы:) тұратын дәстүрлі суару жүйесімен, бірегей флорасы мен фаунасымен және дәстүрлі жазық түбі бар Spreewaldkähne қайықтарымен әйгілі. Ландшафт соңғы мұз дәуірінде қалыптасқан. Аймақтың ең халқы көп қалалары – Лёббенеу/Спреевальд (Л. С. Lubnjow/Błota), ол Лехде (Lědy) және Лейпе (Lipje) ауылдарымен, көшелердің орнына каналдары бар ауылдармен және Люббен (Спреевальд) (Lubin (Błota)) қалаларымен танымал. Басқа да маңызды қалалар – Ветшау/Спреевальд (Wětošow/Błota) өзінің қайта жаңартылған көне славян бекінісімен (горд) – Славенбург Радуш (Radušańske słowjańske groźišćo) және Бург (Спреевальд) (Bórkowy (Błota)) қалалары.

Бейнелеу және табиғат

Шпрей орманы аймағына батпақты жерлердегі қарағайлы ормандар және құмды құрғақ жерлердегі сосны ормандары тән. Сонымен қатар, шабындықтар мен егістік алқаптары да кездеседі. Шамамен 18 000 түрге жуық флора мен фауна анықталған. 1991 жылы Шпрей орманы ЮНЕСКО-ның «Биосфералық резерват» (Адам және биосфера бағдарламасы) деп жарияланды.

Экономика

Шпрей орманы туристік мақсатқа қолданылатын аймақ және табиғи органикалық өнімдерді өндіру орталығы болып табылады. Сондықтан, Шпрей орманының туризм және экономикалық шекарасын анықтау, оның географиялық аумағын анықтаудан гөрі қиын. Оның танымалдылығы мен осыған байланысты артықшылықтарының арқасында, Шпрей орманының туризм және бизнес аймағының шекаралары бастапқы Шпрей орманының шекарасынан асып кетті. Бұл әсіресе аймақтық тамақ өнеркәсібіне қатысты, себебі осы өнеркәсіп үшін құрылған Шпрей орманының экономикалық аймағы (Германияда Шпреевальд тұршысы және басқа да тұздалған өнімдерімен танымал) экологиялық Шпрей орманынан әлдеқайда кең. Бұл экономикалық аймақ Еуроодақтың қорғалған географиялық көрсеткіштер жүйесімен қорғалады. Аумақ заңдық түрде қорғалудан бұрын, тамақ өнімдерінің қаптамасындағы "Spree Forest" деген атауға қатысты бірнеше сот даулары болған.