Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
абыройлы tlacochcalcatl дәрежесіндегі адам
the noble with the rank of tlacochcalcatl
Какаматзин (немесе Какама) (1483–1520) – Ацтек империясының екінші маңызды қаласы Тескоконың tlatoani (әміршісі) болды. Какаматзин бұрынғы патша Незауальпиллидің бір сүйіктісінен туған ұлы еді. Дәстүр бойынша, Тескоко патшаларын ақсүйектер патшалық отбасының ең қабілетті мүшелерінен сайлаған. Какаматзиннің 1515 жылы таққа сайлануы Теночтитланның иегері Моктесума II-нің қысымымен болды дегенді айтады. Моктесума II Тескоконың күшін азайтып, Теночтитланның орталықтандырылуын күшейтуді қалаған. Какаматзин «Какаматзин Икуик» («Какаматзин әні») атты шығарма жазды, онда әкесі мен атасын шақырып, Токскатл мерекесінде Педро де Альварадоның шабуылына қарсылық білдіргендей көрінеді. Моктесума II Кортестің бұйрығымен Какаматцинді «соғысқа дайындық талқылап отырғанда» «өз сарайында» тұтқындатты. Койоакан, Иштапалапа және Такюба касиктері де тұтқындалды.
Cacamatzin (or Cacama) (1483–1520) was the tlatoani (ruler) of Texcoco, the second most important city of the Aztec Empire. Cacamatzin was a son of the previous king Nezahualpilli by one of his mistresses. Traditionally, the Texcocan kings were elected by the nobility from the most able of the royal family. Cacamatzin's election to the throne in 1515 was said to have been made under considerable pressure from Moctezuma II, lord of Tenochtitlán. Moctezuma II wished to lessen Texcoco's power in favor of greater centralization in Tenochtitlán. Cacamatzin wrote Cacamatzin Icuic ("Song of Cacamatzin"), invoking his father and grandfather; he seems to protest against Pedro de Alvarado's attack during the festival of Tóxcatl. Moctezuma II, under orders from Cortés, had Cacamatzin arrested "in his own palace while discussing war preparations". The Caciques of Coyoacan, Iztapalapa, and Tacuba were also arrested.
Көтеріліс
Аксаякатль сарайында болған испандықтар Моктесуманың әкесінің қазынасы табылған бөлмені ашты. Кортес хуей-тлатоаниден алтынның қайдан алынғанын сұрады. Жауаптан соң, Zacatula, Pánuco және Coatzacoalcos аймақтарына экспедициялар ұйымдастырылды; Кортес Моктесумадан барлық қарастырылымдарына қолда бар алтынды дереу беруді талап етті. Тетлахуэзквитицин мен Нецзахуалькентцин, екеуі де Какаматциннің бауырлары, Тетцкукода испандықтарға алтынды жеткізуге жауапты болды. Түсініксіздік салдарынан, Нецзахуалькентциннің сатқындық жасауы мүмкін деген күдік туды, ол тұтқындалып Кортес алдына жеткізілді, ол оны дарға асуға үкім шығарды, бірақ Моктесума араласып, үкім тоқтатылды, алайда Нецзахуалькентцинге жаза ретінде сауат аяқталды.
While staying in the Axayácatl palace, the Spaniards discovered the room where the treasures of Moctezuma's grandfather were found. Cortés asked the huey tlatoani about the places where the gold came from. After the answer, expeditions were organized to the regions of Zacatula, Pánuco and Coatzacoalcos; Cortés also demanded that Moctezuma ask all his vassals to immediately pay all available gold. Tetlahuehuezquititzin and Netzahualquentzin, both Cacamatzin's brothers, were responsible in Tetzcuco for delivering the gold to the Spanish. Due to a misunderstanding, a probable treason on the part of Netzahualquentzin was suspected, he was arrested and taken in front of Cortés who sentenced him to hang, but Moctezuma interceded and the sentence was suspended, however Netzahualquentzin had been flogged.