Ішкі істер министрінің қызметі және функциялары

Кіріспе

Ішкі істер министрі (кейде ішкі істер министрі немесе үй істері министрі деп аталады) – қоғамдық қауіпсіздік, азаматтық тіркеу және сәйкестендіру, төтенше жағдайларды басқару, өңірлік және жергілікті басқару органдарын қадағалау, сайлауларды өткізу, мемлекеттік басқару және көші-қон (соның ішінде паспорттар беру) сияқты ішкі істер саласына жататын министрлік лауазым. Бұл лауазым көбінесе ішкі істер министрлігі, ішкі істер министрлігі немесе үй істері министрлігі деп аталатын ведомствоның басшысы болып табылады. Кейбір елдерде «ішкі істер министрлігі» деп аталатын жеке ведомство болмайды, бірақ оған қатысты функциялар басқа ведомстволарға жүктеледі.

Өкілеттігі мен рөлі

Кейбір елдерде қоғамдық қауіпсіздік саласы жеке министрлікке қарастырылады ("қоғамдық тәртіп министрлігі" немесе "қауіпсіздік министрлігі" сияқты атаумен), ал ішкі істер министрлігі жергілікті басқару органдарын, мемлекеттік басқаруды, сайлауларды және осы сияқты мәселелерді бақылаумен шектеледі. Грекия (Азаматтарды қорғау министрлігі) және Израиль (Халық қауіпсіздігі министрлігі) осыған нақты мысалдар. Кейбір заң жүйелерінде заң мен тәртіпті сақтау және әділеттілік жүйесін басқару мәселелері жеке әділет министрлігінің құзыретіне жатады. Федеративтік конституциясы бар елдерде ішкі істер министрлері федеративтік және аймақтық деңгейлерде кездеседі. Сонымен қатар, автономиялы аймақтар мен тәуелді аумақтарда да ішкі істер министрлері болуы мүмкін.

Ел бойынша

Ұлыбританияда, әдетте "Ішкі істер министрі" деп аталатын Ішкі істер министрлігінің мемлекеттік хатшысы лауазымы 1782 жылғы британдық үкіметтік қайта ұйымдастыруда құрылды. АҚШ Ішкі істер департаменті басқа елдердегі осыған ұқсас аталатын ведомстволардан өзгеше міндеттерді атқарады, олар, ең алдымен, табиғи ресурстарды басқару және сақтау, сондай-ақ жергілікті халықтармен жұмыс істейтін бағдарламалар мен саясаттар. Көптеген елдерде "ішкі істер министрлігі" деп аталатын функциялар басқа мемлекеттік ведомстволардың құзыретіне жатады – негізінен, 2002 жылы құрылған Ішкі қауіпсіздік департаменті (иммиграциялық басқару, қоғамдық қауіпсіздік және төтенше жағдайларда көмек көрсету сияқты функциялармен), ал қалғандары Әділет департаментіне (ұлттық полицияны басқару және түрмелерді ұстау сияқты функциялармен) және жеке штаттар үкіметтеріне (мысалы, сайлауды ұйымдастыру) қарастырылады. Канадада Ішкі істер министрі лауазымы 1873 жылдан 1936 жылға дейін болды, ол провинциялар жөніндегі мемлекеттік хатшының бұрынғы лауазымын алмастырды; ол АҚШ Ішкі істер департаментіне ұқсас функцияларды қамтыды. 1936 жылдан кейін лауазым жойылды, оның функциялары басқа ведомстволарға берілді. Гонконгта Ішкі істер министрі қауымдастықтар, мәдениет, спорт және жергілікті басқару мәселелеріне жауапты. Полиция қызметі және оған байланысты мәселелер қауіпсіздік жөніндегі хатшының құзыретіне жатады. Үндістанның Ішкі істер министрлігі (ІІМ) ішкі қауіпсіздік пен демографиялық жағдайға жауапты, сондай-ақ ресми тілдерді қолдауды жүзеге асырады. Ол өз департаменттері арқылы, атап айтқанда, Шекараны басқару департаменті, Ішкі қауіпсіздік департаменті, Джамму және Кашмир істері департаменті, Ішкі істер департаменті, Ресми тіл департаменті және Штаттар департаменті арқылы мамандандырылған функцияларды орындайды. Осылайша, ол ішкі барлау қызметін, полицияны және Үндістанның мемлекеттік қызметін басқарады, сонымен қатар хаттамалық шараларды ұйымдастырумен, еңбек ардагерлеріне зейнетақы төлеумен және соттардың жұмысын ұйымдастырумен айналысады. Жапонияда құқық қорғау жүйесі орталықтандырылмаған, Ұлттық қоғамдық қауіпсіздік комиссиясы Ұлттық полиция агенттігі мен үкімет арасында үйлестіру жұмыстарын жүзеге асырады, оның төрағасы кабинет мүшесі болып табылады. Ұлттық қауіпсіздік және иммиграциялық мәселелер Әділет министрлігінің құзыретіне жатады, ал Ішкі істер және коммуникация министрлігі әкімшілік жүйе, жергілікті басқару, сайлау, телекоммуникация және почта мәселелерін қарастырады. Вьетнамда Қоғамдық қауіпсіздік министрлігі полиция, ұлттық қауіпсіздік және иммиграциялық мәселелерге жауапты.

In the United Kingdom, the position of Secretary of State for the Home Department, normally referred to as the "Home Secretary", was created in the British governmental reorganisation of 1782. The United States Department of the Interior has responsibilities different from similarly named departments elsewhere, primarily the management and conservation of natural resources, and programs and policies dealing with indigenous peoples. The functions that fall under what most other countries call an "interior ministry" come under other government departments—mostly the Department of Homeland Security (established in 2002 with functions such as immigration management, public safety and disaster relief), with some others falling under the Department of Justice (with functions such as handling the national police and the management of prisons) and individual state governments (e. g. election management). In Canada, the post of Minister of the Interior existed from 1873 to 1936, replacing the previous role of the Secretary of State for the Provinces; it included functions similar to the US Department of the Interior. After 1936 the post was abolished, its responsibilities being transferred to other departments. In Hong Kong, the Secretary for Home Affairs is responsible for matters relating to communities, culture, sports and local governance. Policing and related matters are the responsibilities of the Secretary for Security. The Ministry of Home Affairs in India (MHA) is responsible for internal security and demographics, promoting the official languages. It carries out specialized functions through its departments, namely the Department of Border Management, the Department of Internal Security, the Department of Jammu & Kashmir Affairs, the Department of Home, the Department of Official Language and the Department of States. As such it heads such functions as the internal intelligence, and police and Civil Services of India, also handling protocol, freedom fighter pensions and manning of the courts. In Japan, law enforcement is decentralised with the National Public Safety Commission coordinating between the National Police Agency and the government through its chairman, who is a cabinet member. National security and immigration matters fall under the Ministry of Justice, whilst the Ministry of Internal Affairs and Communications handles the administrative system, local government, elections, telecommunication and post matters. In Vietnam, the Ministry of Public Security is responsible for policing, national security, and immigration matters.