Кіріспе

Құс түрі

Шығыс зәйтүнді торғай (Iduna pallida) – Ескі әлемде табиғи ортада өсетін, көңілге қоймайтын түсті қауырсыны бар кішкентай торғай құс. Көбінесе ол Оңтүстік-Шығыс Еуропа, Таяу Шығыс және оған іргелес Батыс Азияда көбейеді, ал қыста солтүстік Афротропикада қыстайды.

Таксономия

Шығыс зәйтүнді жапырақты құс (Iduna pallida) – бұрын Ескі әлемнің жапырақты құстарының қатарына жатқызылған "жапырақты құс", олар парафилетикалық, жүйесіз топтама болған. Қазір ол ақроцефалидтер тұқымдасы, Iduna туысына жататын құстардың бір түрі саналады. Бұрын ол кең таралған "зәйтүнді жапырақты құс" түрінің бір бөлігі деп есептелген, бірақ қазіргі таксономиялық зерттеулер нәтижесінде бұл түр батыс зәйтүнді жапырақты құсынан (Iduna opaca) ерекшеленеді.

Этимология

Кейсерлинг пен Бласиус Iduna туысының атауын түсіндірмеді. "pallida" сөзі латын тілінен алынған және "ақшыл" дегенді білдіреді.

Әдет-ғұрыптар

Бұл кішкентай сайрақ құс құрғақ, ашық жерлерде, оның ішінде егістіктерде, бұталар немесе ағаштардың жанында кездеседі. Көптеген сайрақтар сияқты, ол да жәндіктермен қоректенеді.

Ауқым

Бұл көшпенді, қыстарын Сахара төңірегіндегі Африка немесе Арабияда өткізеді. Солтүстік Еуропаға кездейсоқ, сирек келмейтін құс.

Өсіру

Шығыс зәйтүнді сойқышы Оңтүстік-Шығыс Еуропа мен Таяу Шығыстан Батыс Азияға дейін көбейеді, ал reiseri түршесі Марокконың оңтүстік-шығысында жергілікті түр ретінде кең таралғаны айтылады. Бұтаның төменгі бөлігіне немесе қалың өсімдіктердің арасына салынған ұяға екі-үш жұмыртқа салынады.

Сипаттама

Бұл орташа мөлшердегі сайрақ, туысы – моңды сайрақ емес, көбірек ақшыл қамыс сайрағына ұқсайды. Ересегінің арқасы қарапайым, ақшыл қоңыр, ал төсі ақшыл. Мұнығы мықты, сүйір, аяқтары сұр. Әдеттегідей, осы сайрақтардағы жыныстары бірдей, бірақ жас құстардың қарны сарғыш түсті болады. Оның ерекшелігі – құйрығын жиі төмен қарай шабытуы. Батыс зәйтүнді сайрақ бұл түрден ірілеу келеді және жоғарғы жағында қоңыр реңі бар, сондай-ақ мұнығы да ұзын. Шығыс зәйтүнді сайрақтың жоғарғы жағында кейде жасыл түс кездеседі, оны Сайкс сайрағынан, Идуна рамадан ажырату қиынға соғуы мүмкін. Әні – жылдам, мұрынды шуыл.