Кіріспе

Құс түрі

Батыс Бонелли сойқышы (Phylloscopus bonelli) – Phylloscopus туысына жататын сойқыш. Бұрын ол кең таралған "Бонэлли сойқышы" түрінің батыс тармағы деп есептелген, бірақ қазіргі таксономиялық зерттеулердің нәтижесінде олар екі түр болып қарастырылады:

Батыс Бонелли сойқышы, Phylloscopus bonelli, Оңтүстік-Батыс Еуропа мен Солтүстік Африкада көбейеді.
Шығыс Бонелли сойқышы, Phylloscopus orientalis, Оңтүстік-Шығыс Еуропа мен Кіші Азияда көбейеді.

Екі түрдің көбею ареалдары үстіртпейді; олардың сыртқы түрі мен әндері өте ұқсас болғанымен, дауыстары мүлдем бөлек (төменде қараңыз). Сондай-ақ, олардың мтДНК тізбегінде де айқын айырмашылықтар бар. Бұл түр көшпенді, Сахара астындағы Африкада қыстайды. Солтүстік Еуропада кездейсоқ кездеседі. Phylloscopus туысының атауы көне грек тіліндегі phullon, "жапырақ", және skopos, "іздейтін" (skopeo, "қадағалау") сөздерінен шыққан. Ағылшын тіліндегі атауы мен bonelli деген сөз итальяндық орнитолог Франко Андреа Бонеллидің құрметіне берілген.

Сипаттама

Батыс Бонеллидің сойқышы – орман және бұталы жерлерде кездесетін кішкентай сайрақ құс. Жердегі ұясында төрттен алтыға дейін жұмыртқа салады. Жұмыртқалары ақ түсті, қызғылт қоңыр дақтармен белгіленген және 3-5 жұмыртқадан тұратын топтамаларға бөлінеді. Инкубация кезеңі шамамен 14 күнге созылады, ал балапандар 10-14 күннен кейін ұшып кетеді. Батыс Бонеллидің сойқышының көбеюіне құс ұяларының жыртқыштарға жем болуы және ұя паразиттері үлкен қауіп төндіреді. Көптеген сойқыштар сияқты, батыс Бонеллидің сойқышы да жәндіктермен қоректенеді. Ересегінің арқасы қарапайым сұр-жасыл, құйрығы мен қанаттары жасыл реңді, ал төсі ақшыл. Мұнығы ұсақ, сүйкімді, аяқтары қоңыр. Көптеген сойқыштардағыдай, екі жыныс та бірдей. Батыс Бонеллидің сойқышының жоғарғы жағы шығыс Бонеллидің сойқышына қарағанда қоңыр түсті, ал соңғысы кейде оның орнына жасыл түсті болады. Әні жылдам, монотонды діріл, шығыс Бонеллидің сойқышынан аздап ғана ерекшеленеді, сондай-ақ ағаш сойқышына да ұқсас. Батыс Бонеллидің сойқышының шақыруы екі буынды «ху-ит» дыбысы, ал шығыс Бонеллидің сойқышының шақыруы қатаң «шұбырт» дыбысы, ол арқанша немесе үй құсынды еске түсіреді.