Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гватемала департаменті
Department of Guatemala
География
Кише облысының топографиялық құрамын орталық жоталар мен Сьерра-де-лос-Кучуматан, Сьерра-де-Чуакус таулары және департаменттің оңтүстік-батыс шекарасындағы Чимальтенанго облысымен шектесетін вулканикалық таулардың етегі құрайды. Бұл құрылымдар департамент аумағының 79% бөлігін алып жатыр. Департаменттің солтүстік бөлігін тропикалық жазықтар құрайды, олар департамент аумағының 21% -ын құрайды. Эль-Кишедегі маңызды су жинау алаптары – Салинас, Мотагуа, Хакльбал және Икскан өзендерінің алаптары. Салинас алабы (3668 км²) Салинас және Усумасинта өзендеріне құятын Чиксой өзенін қамтиды. Мотагуа алабы (1042 км²) Мотагуа өзенінің ірі саласы – Рио-Гранде өзенін қамтиды. Шағын Хакльбал (779 км²) және Икскан (187 км²) алаптары Эль-Кише облысының солтүстік-шығысында орналасқан. Эль-Кишеде бірнеше шағын көлдер ("лагуналар") бар: Санта-Крус-дель-Кишеде орналасқан Лемоа және Ла Эстансия лагуналары, сондай-ақ Сан-Антонио Илотенангодағы Сан-Антонио лагунасы.
The topographical composition of Quiché is dominated by the central highlands and the mountain ranges of the Sierra de los Cuchumatanes, Sierra de Chuacús, and the foothills of the volcanic mountain range on the department's South Western border with Chimaltenango, which together make up for 79% of the department's territory. The northern part of the department is formed by tropical lowlands which cover 21% of the department's territory. The principal drainage basins in El Quiché are the Salinas, Motagua, Xaclbal and Ixcán river basins. The Salinas river basin (3668 km2), includes the Chixoy River which is a tributary of the Río Salinas and Río Usumacinta. The Motagua basin (1042 km2) includes the Río Grande which is an important tributary of the Río Motagua. The smaller Xaclbal (779 km2) and Ixcán basins (187 km2) are situated in the North East of El Quiché. El Quiché has a small number of shallow lakes ("lagunas"): laguna de Lemoa and the laguna de La Estancia, both in Santa Cruz del Quiché, and the laguna de San Antonio in San Antonio Ilotenango.
Туризм
Департаменттегі қызықты орындарға Чичикастенанго қаласы және Кумаркай қираған жерлері жатады. Департаментте колониялық кезеңге дейінгі бірнеше археологиялық орындар бар, оның ішінде Кумаркадж (Санта-Крус-дель-Кишеге жақын), Паскуаль-Абадж (Чичикастенангода), Серро-де-Сан-Андрес (Сан-Андрес-Сайкабахада), Чутикс-Окс (Сакпуласқа жақын), Лос-Серритос және Ла Лагуна (Каниллада). Бұл орындардың көпшілігі Майя дінінде салтанатты орталықтар ретінде қолданылған. Чичикастенанго мен Небайда аймақтық мұражайларды табуға болады. Чичикастенангодағы Санто-Томас шіркеуінен гөрі аз танымал болғанымен, департаменттегі көптеген басқа қалаларда отарлық дәуірден қалған католик шіркеулері бар. Висис Каба биосфералық қорығы (450 км²) – Эль-Кишедегі жалғыз қорғалатын табиғи қорық. Ол Шажульдің солтүстігінде, Иксиль қауымдастықтарының жерінде орналасқан. Чикамандағы Эль-Амай және Чиниктегі Ла-Вега-дель-Зопеде қорғалатын табиғи қорықтар құру мәселесі қарастырылуда.
Places of interest in the department include the town of Chichicastenango and the ruins of Q'umarkaj. The department has several pre colonial archeological sites, including Q'umarkaj (near Santa Cruz del Quiché), Pascual Abaj (in Chichicastenango), Cerro de San Andrés (in San Andrés Sajcabajá), Chutixtiox (near Sacapulas), Los Cerritos and La Laguna (in Canillá). Most of these sites are used as ceremonial centers in the Maya religion. A regional museum can be found in Chichicastenango and Nebaj. Though not as well known as the Santo Tomás church in Chichicastenango most other towns in the department have catholic churches dating from the colonial era. The Visis Cabá biosphere reserve (450 km2) is the only protected natural reserve in El Quiché. It is located in the North of Chajul, on the communal lands of the Ixil communities. The creation of protected natural reserves is being considered for El Amay in Chicamán and La Vega del Zope in Chinique.
Қылмыс
Киче департаментіндегі қылмыс деңгейі төмен, 100 мың адамға шаққанда 3 адамдық құлқынайтқыштық көрсеткіші Гватемаланың басқа аймақтарына қарағанда Батыс Еуропаға көбірек жақын.
Crime in the Quiché department is low, the homicide rate of 3 per 100,000 people is more akin to Western Europe than to the Guatemalan region in general.