1918 жылғы ғылым мен технология: Жаңа жұлдыз Aquila, астероидтар тобы (Hirayama отбасысы), галактикалар құрылымы және M87 галактикасынан материя ағыны жайлы жаңалықтар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1918 жылы ғылым және техника саласында маңызды оқиғалар болды, олар төменде тізілген.
The year 1918 in science and technology involved some significant events, listed below.
Астрономия
8 маусым – 1604 жылдан бері байқалған ең жарқын жаңа жұлдыз – Nova Aquila ашылды. Киёцугу Хираяма негізгі белдеудегі астероидтардың бірнеше тобын анықтады, бұл топтар қазір Хираяма отбасылары деп белгілі. Харлоу Шапли шар тәрізді жұлдыздық шоғырлардың Жердің емес, галактиканың орталығында орналасқан сфера немесе гало түрінде екенін көрсетті. Хебер Кертис эллипстік M87 галактикасынан шығатын релятивистік материя ағынын (jet) ашты.
June 8 – Nova Aquila, the brightest observed since 1604, is discovered. Kiyotsugu Hirayama identifies several groups of main belt asteroids, now known as Hirayama families. Harlow Shapley demonstrates that globular clusters are arranged in a spheroid or halo whose center is not the Earth, but the center of the galaxy. Heber Curtis discovers a relativistic jet of matter emerging from Elliptical galaxy M87.
Биология
21 ақпан – Соңғы белгілі Каролиналық попугай (Шығыс АҚШ-қа тән жалғыз попугай түрі) Цинциннати зообағында өлді. Чатем аралдарында шамамен 1000 балықшы кит жағаға шықты. Р. А. Фишер "Мендельдік мұрагерлік негізінде туыстар арасындағы корреляция" атты мақаласында үздіксіз өзгерістің Мендельдік мұрагерліктің нәтижесі болу мүмкіндігін көрсететін генетикалық модельді ұсынады. Ж. Анри Фабрдің "Қасиетті қоңыз" және басқа да еңбектері ағылшын тілінде жарық көрді. Жак Лоебтің "Күшпен жасалған қозғалыстар, тропизмдер және жануарлардың мінез-құлқы" кітабы АҚШ-та жарияланды.
February 21 – The last known Carolina parakeet (the only parrot species native to the eastern United States) dies in Cincinnati Zoo. Around 1000 pilot whales strand in the Chatham Islands. R. A. Fisher puts forward a genetic model that shows that continuous variation could be the result of Mendelian inheritance in his paper "The Correlation Between Relatives on the Supposition of Mendelian Inheritance". J. Henri Fabre's The Sacred Beetle, and others published in English. Jacques Loeb's Forced Movements, Tropisms, and Animal Conduct published in the United States.
Криптография
23 ақпан – Артур Шербиус Энигма машинасына патент беру үшін өтініш жасайды. Эдвард Хью Хеберн Хеберн ротор машинасына патент алады.
February 23 – Arthur Scherbius applies to patent the Enigma machine. Edward Hugh Hebern patents the Hebern rotor machine.
Felix Hausdorff introduces the concept of the fractional Hausdorff dimension. Gaston Julia describes the iteration of a rational function.
Физика
26 шілде – Эмма Ноэтер Германияның Геттинген қаласында бұрыштық момент, сызықтық момент және энергия симметриялары үшін сақталу заңдарын тудыратын, кейіннен Нётер теоремасы деп аталатын жаңалықты ұсынады. Йозеф Ленсе мен Ханс Тиринг жалпы салыстырмалылық теориясының теңдеулерінде гироскоптардың гравитомагниттік прецессиясын анықтайды. Ханс Райснер мен Гуннар Нордстрем зарядталған сфералық симметриялы, айналмайтын жүйелер үшін Эйнштейн мен Максвеллдің өріс теңдеулерін шешеді. Фридрих Коттлер Эйнштейннің вакуумдық өріс теңдеулерін қолданбастан Шварцшильд шешімін алады.
July 26 – Emmy Noether introduces what becomes known as Noether's theorem, from which conservation laws are deduced for symmetries of angular momentum, linear momentum and energy, at Göttingen, Germany. Josef Lense and Hans Thirring find the gravitomagnetic precession of gyroscopes in the equations of general relativity. Hans Reissner and Gunnar Nordström solve the Einstein and Maxwell field equations for charged spherically symmetric non rotating systems. Friedrich Kottler gets a Schwarzschild solution without Einstein vacuum field equations.
Физиология және медицина
1918 жылдың қаңтары – 1918 жылғы тұмау пандемиясы: "Испан тұмауы" (инфлюэнца) алғаш рет Канзас штатының Хаскелл округінде байқалды. 26 наурыз – доктор Мари Стопес Ұлыбританияда өзінің ықпалды "Некедегі махаббат" кітабын жариялайды, одан кейін "Ақылды ата-аналық" атты тууды реттеу туралы еңбегі жарық көреді. Маусым-тамыз – "Испан тұмауы" пандемияға айналады. 7 қыркүйек – Ж. Б. Кристоферсон антимон калий тартратының бильхарзияны емдеуде тиімді екенін ашады. Хартдог Джейкоб Хамбургер хлоридтік ығысуды сипаттайды.
January – 1918 flu pandemic: "Spanish 'flu" (influenza) first observed in Haskell County, Kansas. March 26 – Dr. Marie Stopes publishes her influential book Married Love in the U. K., following it with Wise Parenthood, a treatise on birth control. June–August – "Spanish 'flu" becomes pandemic. September 7 – J. B. Christopherson publishes his discovery that antimony potassium tartrate is an effective cure for bilharzia. Hartog Jacob Hamburger describes the chloride shift.
Технология
10 сәуір – Александр М. Николсон радиокристалл осцилляторына АҚШ патенті тіркеді. Шілде – Америкалық оператор Фрэнк Д. Уильямс "Уильямс процесі" үшін патент алды. Эдвин Говард Армстронг супергетеродин қабылдағышын жетілдірді. Георгий Константинеску тербелістер арқылы қуат беру туралы "Соника теориясы: трактат" еңбегін жариялады, осылайша үздіксіз механиканың бұл саласын зерттеуге негіз салды. Теодор фон Карман мен Асбот Оскар алғашқы коаксиалды тікұшақты жасады. Чарльз Стрит поп-ап тостерді ойлап тапты.
April 10 – Alexander M. Nicholson files a United States patent for the radio crystal oscillator. July – American cinematographer Frank D. Williams is granted a patent for the "Williams process" of travelling matte. Edwin Howard Armstrong develops the superheterodyne receiver. George Constantinescu publishes Theory of sonics: a treatise on transmission of power by vibrations, originating the study of this branch of continuum mechanics. Theodore von Karman and Asbóth Oszkár build the first co axial helicopter. Charles Strite invents the pop up toaster.
Өлімдер
6 қаңтар – Георг Кантор (1845 жылы туған), неміс математигі. 26 қаңтар – Эвальд Херинг (1834 жылы туған), неміс физиологы. 31 қаңтар – Иван Пулуж (1845 жылы туған), Австрияда туған украин физигі. 20 сәуір – Карл Фердинанд Браун (1850 жылы туған), неміс физигі, Нобель сыйлығының лауреаты. 1 мамыр – Г. К. Гилберт (1843 жылы туған), американ геологы. 31 мамыр – Александр Мицчерлих (1836 жылы туған), неміс химигі. 13 маусым – Самуэль Жан де Поцци (1846 жылы туған), француз гинекологы. 27 маусым – Джордж Мэри Сёрл (1839 жылы туған), американ астрономы. 29 маусым – Альфред Сениер (1853 жылы туған), ирланд химигі. 7 қыркүйек – Питер Людвиг Мейдделл Силоу (1832 жылы туған), норвегиялық математик. 22 тамыз – Корбинян Бродман (1868 жылы туған), неміс неврологы. 28 қазан – Улисе Дини (1845 жылы туған), итальяндық математик. 3 қараша – Александр Ляпунов (1857 жылы туған), орыс математигі және физигі. 29 қараша – Томас Аллисон (1858 жылы туған), ағылшын дәрігері және диеталық реформатор. 26 желтоқсан – Уильям Хэмптон Паттон (1853 жылы туған), американ энтомологі. 27 желтоқсан – Бирт Акс (1854 жылы туған), Америкада туған ағылшын кинематографиясының пионері.
January 6 – Georg Cantor (born 1845), German mathematician. January 26 – Ewald Hering (born 1834), German physiologist. January 31 – Ivan Puluj (born 1845), Austrian born Ukrainian physicist. April 20 – Karl Ferdinand Braun (born 1850), German physicist, Nobel laureate. May 1 – G. K. Gilbert (born 1843), American geologist. May 31 – Alexander Mitscherlich (born 1836), German chemist. June 13 – Samuel Jean de Pozzi (born 1846), French gynaecologist. June 27 – George Mary Searle (born 1839), American astronomer. June 29 – Alfred Senier (born 1853), Irish chemist. September 7 – Peter Ludwig Mejdell Sylow (born 1832), Norwegian mathematician. August 22 – Korbinian Brodmann (born 1868), German neurologist. October 28 – Ulisse Dini (born 1845), Italian mathematician. November 3 – Aleksandr Lyapunov (born 1857), Russian mathematician and physicist. November 29 – Thomas Allinson (born 1858), English physician and dietetic reformer. December 26 – William Hampton Patton (born 1853), American entomologist. December 27 – Birt Acres (born 1854), American born English pioneer of cinematography.