Кіріспе

Американдық философ және математик Соломон Феферман (13 желтоқсан 1928 – 26 шілде 2016) – математикалық логика саласында жұмыс істеген американдық философ және математик. Ол дәлелдемелер теориясы, есептеу теориясы және жиын теориясы салаларындағы өнімді ғылыми еңбектерімен қатар, логика тарихына қосқан үлесімен (мысалы, Курт Гёдель, Альфред Тарски және Жан ван Хейеноорт сияқты тұлғалар туралы өмірбаяндық жазбалары арқылы) және математика философиясының, атап айтқанда платонизмге қарсы тұрған предикативтік бағытының белсенді жақтаушысы ретінде танымал болды.

Өмір

Соломон Феферман Нью-Йорктегі Бронксте дүниеге келді. Оның ата-анасы жұмысшы топтан шыққан, Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Америка Құрама Штаттарына көшіп келген және Нью-Йоркте танысып, үйленген. Екеуі де жоғары білім алмаған. Отбасы Лос-Анджелеске көшіп, Феферман онда 16 жасында орта мектепті бітірді. 1948 жылы Калифорния технология институтында бакалавр, ал 1957 жылы Берклидегі Калифорния университетінен Альфред Тарскидің жетекшілігімен математика ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Бұл алдында ол 1953-1955 жылдары АҚШ армиясына шақырылып, әскери қызметтен өткен. 1956 жылы Стэнфорд университетінің математика және философия кафедраларына тағайындалды, кейін Патрик Суппес атындағы гуманитарлық және табиғат ғылымдарының профессоры болды. Карьерасының көп бөлігі Стэнфордта өткенімен, ол сонымен қатар Принстонның Жоғары оқу институтында докторантурадан кейінгі стажер, МТИ-де қонақ профессор және Оксфорд университетінде (Вульфсон және All Souls колледждерінде) қонақ ғылыми қызметкер болды. Феферман 2016 жылғы 26 шілдеде Стэнфордтағы үйінде үш айға созылған аурудан және инсульттан кейін қайтыс болды. Қайтыс болған кезде ол 37 жылдан бері Америка математикалық қауымдастығының мүшесі еді.

Үлестер

Феферман 2001-2013 жылдар аралығында Оксфорд университетінің баспасында жарық көрген Курт Гёдельдің жинақталған еңбектерінің бес томдық жинағының бас редакторы болды. 2004 жылы әйелі Анита Бурдман Феферманмен бірге Альфред Тарскидің өмірбаянын жариялады: «Альфред Тарски: Өмір және логика». Сондай-ақ, ол 2003 жылы логика және философия саласындағы Рольф Шок сыйлығына ие болды. 1997 жылы Гёдель лекциясын оқуға шақырылды, ал 2006 жылы Тарски лекцияларын оқыды. 2012 жылы Америка математикалық қоғамының мүшесі атанды.

Қағаздар

Феферман, Соломон; Воут, Роберт Л. (1959), "Алгебралық жүйелердің өнімдерінің бірінші реттік қасиеттері", Fund. Math. 47, 57–103. Феферман, Соломон (1975), "Нақты математика үшін тіл және аксиомалар", Алгебра және логика (Оныншы жазғы зерттеу институты, Австрал. Математикалық қоғам, Монаш университеті, Клейтон, 1974), 87–139 бб., Математика бойынша лекциялар жинағы, 450 том, Берлин, Springer. Феферман, Соломон (1979), "Функциялар мен класс теорияларының конструктивті әдістері", Логикалық коллоквиум '78 (Монс, 1978), 159–224 бб., Логика және математика негіздері бойынша зерттеулер, 97, Амстердам, Нью-Йорк, North Holland. Бухгольц, Вильфрид; Феферман, Соломон; Похлерс, Вольфрам; Зиг, Вильфрид (1981), "Итерацияланған индуктивті анықтамалар және талдаудың ішкі жүйелері: соңғы дәлелдеу-теориялық зерттеулер", Математика бойынша лекциялар жинағы, 897, Берлин, Нью-Йорк, Springer Verlag. Феферман, Соломон; Хеллман, Джеффри (1995), "Арифметиканың предикативті негіздері", J. Philos. Logic 24 (1), 1–17. Авигад, Джереми; Феферман, Соломон (1998), "Гёдельдің функционалдық (Диалектика) интерпретациясы", Дәлелдеу теориясының анықтамалығы, 337–405, Логика және математика негіздері бойынша зерттеулер, 137, Амстердам, North Holland.