Кіріспе

Ұшақ операторлары қолданатын баламалы атау

Авиаторлық шақыру белгісі – әскери ұшқыштарға, ұшу офицерлеріне және тіпті кейбір әскери авиаторларға берілетін шақыру белгісі. Шақыру белгісі – авиатордың нақты атына орнына қолданылатын ерекше лақап. Ол ұшқыштардың киімдері мен күрткелеріндегі таңбашаларда, ұшақ корпусында немесе кабина рельстерінде офицердің немесе әскери ұшқыштың атының астында жазылады және радио сөйлесулерде қолданылады. Тактикалық реактивтік ұшақтарда (яғни, күрес, бомбалау, шабуыл) басқа ұшақтарға қарағанда (мысалы, әуе көлігі, жылдамдылық, теңіздік патрульдеу) олар жиірек қолданылады, бірақ бұл тек соларға ғана тән емес. Әскери авиаторлық тәжірибесі бар көптеген NASA ғарышкерлері ғарышқа ұшу кезінде есімдерінің орнына шақыру белгілерімен аталады. Авиаторлық шақыру белгілерінің пайда болуы әртүрлі. Көптеген шақыру белгілері авиатордың аты-жөніне немесе оның өзгерулеріне сілтеме жасайды. Шақыру белгілеріне шабыттандыратын басқа да факторлар: мінез-құлық ерекшеліктері, есімнің ортаңғы бөлігі, тарихи тұлғаларға сілтемелер немесе ұшқыштың мансабындағы бұрынғы жетістіктері. Авиатордың шақыру белгісі оның эскадрильясының, оқу тобының немесе басқа да ұжымының мүшесінен немесе мүшелерінен шығуы керек. Өзіне шақыру белгісін беруге тырысу дұрыс емес саналады, сондай-ақ авиаторларға көбінесе қорлауға ұқсайтын шақыру белгісі беріледі, және олар оған қаншалықты наразылық білдірсе, ол соғұрлым жабысып қалады. Кейбір авиаторлар өмірі бойы бір шақыру белгісін пайдаланады, ал кейбіреулерінің бірнеше шақыру белгісі болуы мүмкін. Мысалы, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің лейтенанты Кара Халтгринге бастапқыда 200 фунттық салмақты көтере алу қабілеті үшін "Халк" деген шақыру белгісі берілген. Кейіннен телеарнада макияжбен көзге түскеннен кейін ол "Revlon" деген шақыру белгісін алды.

Фильм

1986 жылы түсірілген «Top Gun» фильмінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің ұрыс қаруларын жетілдіру мектебінде бірнеше авиаторлар шақыру белгілерімен суреттелген, олардың ішінде Пит Митчелл (Том Круз): «Маверик»; Том Касански (Вал Килмер): «Айсмен»; және Ник Брэдшоу (Энтони Эдвардс): «Гусс». Рей Секингер («Top Gun» нұсқаушысы және МиГ ұшқышы): «Секс»; Ли Адама (Джейми Бамбер) – «Аполлон» болды. 2010 жылғы «My Little Pony: Friendship Is Magic» анимациялық телесериалының «Newbie Dash» эпизоды «The Wonderbolts» аэробатикалық командасына қосылғанда берілген ұятты лақап атынан («Crash») құтылуға тырысқан Rainbow Dash-тің оқиғасын баяндайды. Соңында ол барлық команда мүшелерінің де осыған ұқсас ұятты лақап аттары бар екенін біледі және оны серияның соңына дейін шақыру белгісі ретінде қабылдайды.

Басып шығару

1959 жылы таныстырылған DC Comics кейіпкері Green Lantern-нің Хэл Джордан нұсқасы "Highball" шақыру белгісімен АҚШ Әуе күштері ұшқышы және сынақ ұшқышы болды. Marvel Comics кейіпкері Корсар, X-Men кейіпкерлері Скотт Саммерс пен Алекс Саммерстің ғарышқа саяхаттайтын әкесі, өзінің лақап атын АҚШ Әуе күштері ұшқышы болған кезіндегі шақыру белгісінен алды. Том Клэнсидің 1993 жылғы "Өкінішсіз" романындағы ойдан шығарылған вице-адмирал Уинслоу Холланд Максвелл Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде "Винни" шақыру белгісін алған, ол оны ұнатпады; үш жапон ұшағын атып түсірген миссиядан кейін (барлығы пулемет камераларымен расталды), ол камбузда "Dutch" шақыру белгісі жазылған жаңа кофе кружкасын тапты. Кейін адмирал болған соң, ол бұл кружканы – енді кофе немесе қаламсаптарға қолданылмайтын – өзінің үстелінде құрметті орынға қойды. Уорд "Муч" Кэрроллдың 2001-2004 жылдары жарық көрген "Пунк соғысы", "Пунк қанаты" және "Пунк күресі" романдарынан тұратын трилогиясында Рик Райхерт, F-14 ұшқышы, "Пунк" шақыру белгісімен ұшқан, себебі оны командирі (басқарушы офицері) ұшаққа дайындалып жатқанда (жабдықталып жатқанда) панк-рок музыкасын тыңдап отырғаны үшін осылай атаған.

Нағыз өмірде

Астронавт Дуэйн Кэри А-10 ұшқышы ретінде "Spider" шақыру белгісін пайдаланды; ол F-16 ұшақтарына ауысқанда, оның шақыру белгісі "Digger" деп өзгертілді, себебі осы шақыру белгісі бар басқа ұшқыш жақында топтан кеткен еді, және топ оны қолдануды жалғастыруды қалады. Әскери-теңіз күштерінен зейнетке шыққаннан кейін ол 2021 жылдың ортасында қайтыс болғанға дейін әлемдегі әуешоуларда түрлі соғыс машиналарымен ұшты.