Даниядағы «Жасыл сол» партиясы (SF) 1959 ж. Аскель Ларсен құрған. Кеңес Одағының Мажарстанға араласуына сын айтқан ол бұрынғы коммунист болған. Социализм мен демократияны біріктіруді көздеген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Даниядағы сол қанатты саяси партия «Жасыл солшылдар»
Left wing political party in Denmark
The Green Left
1959-1969 жылдар
SF 1959 жылғы 15 ақпанда Дания Коммунистік партиясының (DKP) бұрынғы жетекшісі Аксель Ларсен құрды. Ларсен 1956 жылғы Венгрия төңкерісіне КСРО-ның араласуын сынағандықтан ДКП-дан шығарылды. Ларсен мен жаңа SF Данияның АҚШ-қа бағытталған социал-демократиясы мен КСРО-ға бағытталған коммунизмнің арасында үшінші жол құруға тырысты, бұл демократияны социализммен біріктіруді көздеді. Оған ДКП мүшелерінің көп бөлігі қосылды. Олардың барлығы КСРО-дан тәуелсіздік идеясын қолдады. 1960 жылғы сайлауда партия Фолкетингке он бір орынмен өтті. ДКП барлық алты орынынан айырылды. 1964 жылғы сайлауда партия бір орын жоғалтты. 1960 жылдары SF бейбітшілік қозғалысына, сондай-ақ ядролық қаруға және ядролық энергияға қарсы қозғалыстарға қатысты. Парламенттік жұмысты халық қозғалыстарына қатысумен үйлестіре отырып, "екі аяқпен жүруді" көздеді. 1966 жылғы сайлауда Социал-демократтар мен SF парламентте бірігіп көпшілікке ие болды, нәтижесінде SF өзінің орын санын 10-нан 20-ға дейін екі есеге арттырды. Социал-демократтар азшылық үкіметін құрды, оған SF қолдау көрсетті. Ынтымақтастық бір жыл ғана сақталды, бірақ SF ішінде үлкен дау-жанжалға әкелді: 1967 жылы Солшыл социалистер (VS) SF-тен бөлініп шықты. 1968 жылғы сайлауда SF тоғыз орын жоғалтты, ал VS парламентке төрт орынмен өтті. 1969 жылы партия төрағасы Ларсен қызметтен кетті, оның орнына Сигурд Оманн келді.
The SF was founded on 15 February 1959 by Aksel Larsen, a former leader of the Communist Party of Denmark (DKP). Larsen was removed from the ranks of the DKP for his criticism over the Soviet intervention in the Hungarian Revolution of 1956. Larsen and the new SF sought to form a third way between Denmark's United States oriented social democracy and Soviet Union–oriented communism, which sought to combine democracy with socialism. He was joined by a large share of the members of the DKP. They all supported the idea of independence from the Soviet Union. In the 1960 elections, the party entered the Folketing with eleven seats. The DKP lost all six of its seats. In the 1964 elections, the party lost one seat. During the 1960s the SF became involved in the peace movement and the movements which opposed nuclear weapons and nuclear power. It sought to "walk on two legs", by combining its parliamentary work with involvement in grass roots movements. In the 1966 elections, the Social Democrats and the SF won a combined majority in parliament, in which the SF doubled its number of seats from 10 to 20. A Social Democrat minority government was formed, which was supported by the SF. The cooperation lasted only one year, but led to considerable conflict within the SF: in 1967 the Left Socialists (VS) broke away from the SF. In the subsequent 1968 elections, the SF lost nine seats and the VS entered parliament with four. In 1969 the party chairperson Larsen stood down, he was replaced by Sigurd Ømann.
1969-1991 жылдар
1971 жылғы сайлауда партия ВС-тан басым түсіп, алты орын қосып алды, ал ВС Фолкетингтен шықты. 1972 жылы партия Данияның Еуропалық экономикалық қауымдастыққа (ЕЭҚ) қосылуына қарсы референдумда қатысты. Даниялық сайлаушылар еуропалық интеграцияны аз айырмамен қолдады. Бірақ, ЕЭҚ-қа қарсылығы SF-тің қатарын кеңейтіп, қолдауын арттырды. 1973 жылғы «күшті дауыс» сайлауында SF алты орыннан айырылды (партияның үлесі 11-ге дейін төмендеді), ал ДКП алты орынмен Фолкетингке қайта оралды. 1974 жылы Өман партия төрағасы лауазымынан Герт Петерсеннің пайдасына бас тартты. 1975 жылғы сайлауда SF екі орын жоғалтты, сондай-ақ VS та Фолкетингке қайта кірді. 1977 жылы партия жеті орынмен тарихи төмен деңгейге жетті. 1970 жылдары SF өзінің бағдарламасын және сайлау науқанын өзгерте бастады. Бұрын ерлер басымды жұмысшы партиясы болған ол, жаңа сайлаушылар мен жаңа әлеуметтік қозғалыстарға бағытталған, кең солшыл саяси партияға айналды. Ол қоршаған орта және гендерлік саясатқа көбірек назар аударды. 1979 жылы партия төрт орын жеңіп алды, ал ДКП алты орынынан айырылды. 1981 жылғы сайлауда партияның өкілдерінің саны он бірден жиырма бірге дейін екі есеге артты. 1984 жылғы сайлауда партияның көрсеткіштері өзгеріссіз қалды. 1986 жылғы Бірыңғай Еуропалық актісі бойынша референдумда SF Социал-демократтар мен Социал-либералдық партиямен бірге Еуропалық қауымдастыққа қарсы науқан жүргізді. БАЕ аз дауыспен қабылданды. Содан кейін 1987 жылы партия 27 орынмен тарихи ең жоғары көрсеткішке жетті. 1988 жылы үш орын, ал 1990 жылы тағы тоғыз орын жоғалтып, бар болғаны он бес орын қалды. 1991 жылы партия төрағасы Петерсен Холгер К. Нильсеннің пайдасына лауазымынан кетті. 1982-1993 жылдар аралығында консерваторлар, либералдар және одақтастарынан құралған Пуль Шлютер басқаратын оңшыл үкімет билікте болды, тіпті социал-демократтар, SF және социал-либералдар парламентте көпшілікті құрағанына қарамастан. Бұл, бейбітшілік және экологиялық қозғалыстармен байланысымен бірге, SF-ке балама қауіпсіздік және экологиялық саясатты жүзеге асыруға мүмкіндік берді.
In the 1971 elections, the party regained ground on the VS, gaining six seats, while the VS left the Folketing. In 1972, the party participated in the referendum campaign against Denmark's entry into the European Economic Community. The Danish voters voted in favour of the European by a narrow margin. Because of its opposition to the EEC however boosted the SF's membership and support. In the subsequent 1973 "landslide" elections, the SF lost six seats (reducing the party's share to 11), and the DKP re entered the Folketing with six seats. In 1974, Ømann stood down as party chairperson in favour of Gert Petersen. In the 1975 elections, the SF lost two seats and the VS re entered the Folketing as well. In 1977 the party reached an all time low with only seven seats. During the 1970s, the SF began to change its program and electoral appeal. Where it had been a male domined workers' party it became broader left wing political party that was oriented towards new voters and new social movements. It became more focused on the environment and gender politics. In 1979, the party won four seats as the DKP lost its six seats. In the 1981 elections, the party almost doubled from eleven to twenty one. In the 1984 elections it remained stable. In the 1986 referendum on the Single European Act, the SF campaigned together with the Social Democrats and the Social Liberal Party against the European Community. The SEA was adopted by a narrow margin. In the subsequent 1987, it reached its all time peak with twenty seven seats. In 1988, it lost three seats, and in 1990, it lost another nine, leaving only fifteen. In 1991, the party chairman Petersen stood down in favour of Holger K. Nielsen. Between 1982 and 1993, a centre right government led by Poul Schlüter formed by the Conservatives, the Liberals, and allies was in power, even though the Social Democrats, SF, and the Social Liberals formed a majority in parliament. This, combined with its links with the peace and environmental movement, gave the SF the power to force alternative security and environmental policies.
1991-2001 жылдар
1991 жылы Петерсен партия төрағасы қызметінен бас тартты; оның орнына Холгер К. Нильсен келді, ол басқа кандидат Стин Гадке қарағанда партияның социалистік тарихына жақын болды. 1992 жылы Маастрихт шарты бойынша өткен референдумда SF «жоқ» деп дауыс беруге шақырып үгіт жүргізді. Дания халқы референдумға қарсы дауыс берді. 1993 жылы SF Фолкетингтегі басқа партиялармен тарихи келісім жасады. Ол Эдинбург келісімінде Данияға, ал Ұлттық келісімде SF-қа жасалған жеңілдіктерді қабылдады. Сондықтан ол екінші референдумда «иә» деп дауыс беруге шақырып үгіт жүргізді. 1991 жылғы референдум алдында партияның съезі «Mod Nye Tider (Жаңа заманға қарай)» атты жаңа әрекет бағдарламасы мен қағидаларын қабылдады, ол бұрынғы ЕО-ға қарсы ұстанымнан бас тарды. SF-тің бір тобы ЕО-ға оңтайлы көзқарас таныта бастағанда, партия бұл мәселеде бөлініп кетті. 1994 жылы партия тағы екі орыннан айырылды, ал Қызыл-жасыл альянс – ДКП және ВС-ты қамтитын альянс парламентке алты орынмен өтті. 1998 жылғы сайлауда партия өз орнын сақтап қалды. 1998 жылы Амстердам шарты бойынша өткен референдумда ол тағы да «жоқ» лагеріне жетекшілік етті, бірақ сәтті болмады. 1993 және 2001 жылдар аралығында SF Поул Нюруп Расмуссен басқаратын социал-демократтар/социал-либералдық азшылық үкіметін қолдады. 2000 жылы еуро туралы өткен референдумда SF сәтті «жоқ» науқанының бір бөлігі болды.
In 1991, Petersen stood down as party chairman; he was replaced by Holger K. Nielsen, who was – compared to the other candidate Steen Gade – closer to the party's socialist past. In the 1992 referendum on the treaty of Maastricht, the SF campaigned for the "no" vote. The Danish people voted against the referendum. In 1993, the SF formed a historic compromise with the other parties in the Folketing. It accepted the concessions made to the Danes in the Edinburgh Agreement and to the SF in the National Compromise. Therefore, it campaigned to vote "yes" in the second referendum. Just before the referendum in 1991, the SF's party congress had adopted a new program of action and principles, "Mod Nye Tider (Towards New Times)", which departed from the old anti EU line. As a group in the SF became more positive of the EU, the SF became increasingly divided on the issue. In 1994, it lost another two seats and the Red Green Alliance an alliance which included the DKP and the VS entered parliament with six seats. In the 1998 elections the party remained stable. During the 1998 referendum on the Treaty of Amsterdam, it led the No camp again, unsuccessfully. Between 1993 and 2001, the SF supported a Social Democrat/Social Liberal minority government led by Poul Nyrup Rasmussen. In the 2000 referendum on the euro, the SF was part of the successful "no" campaign.
Оппозицияда, 20012011
2001 жылғы сайлауда партия бір орынды жоғалтты, ал Либералдық партия, Консервативтік халық партиясы және Дания халық партиясы көпшілікке ие болғаннан кейін, СФ парламенттегі саяси ықпалын күрт азайтты. Вейле, Тем, Наксков, Калундборг және Марибо қалаларындағы харизматикалық кандидаттардың арқасында СФ мэрлеріне көрсетілген зор қолдау сияқты жергілікті табыстар болды. 2004 жылы партияның жалғыз Еуропарламент депутаты Еуропалық Біріккен Сол/Солтүстік Жасыл Сол тобының орнына «Жасылдар – Еуропалық еркін альянс» тобымен бірігуге шешім қабылдады, бұл партия ішінде үлкен жанжалға әкелді. Партия содан бері оның пікіріне келісіп, 2008 жылы болашақ СФ Еуропарламент депутаттары «Жасылдар» тобында отыруы керек деп шешті, бірақ сол кезде СФ әлі де Еуропалық Жасылдар партиясының толық мүшесі емес, тек бақылаушысы ғана болды. 2005 жылғы сайлауда СФ 1979 жылдан бергі ең нашар нәтижені көрсетті және парламентте тағы бір орынды жоғалтты. Сайлау түні Холгер К. Нильсен жаңа төраға пайдасына партия төрағасы лауазымынан бас тартты. Холгер К. Нильсен төрағалықтан кететінін жариялағанда, бұл лауазымға үш кандидат түсті: Пиа Олсен Дьр, Мета Фуглсанг және Вилли Сёvndal. Партиялық съезде болған кейде хаотикалық процестің нәтижесінде төрағаны анықтау үшін партия мүшелері арасында дауыс беру өткізу туралы шешім қабылданды. Партияны саяси сол қанатқа жылжыту платформасымен сайысқан Сёvndal дауыстардың 60% -ын алып жеңіске жетті. Сёvndalдың сайлануы партияға маңызды өзгерістер әкелді. Кәсібилікке, фокус-топтарды пайдалануға және сайлау стратегиясын өзгертуге көбірек мән берілді. Аз ұрандармен бұқаралық ақпарат құралдарында жақсырақ тарату үшін басты мәселелердің саны үшке дейін азайтылды. 2006 жылғы ішкі референдумда СФ мүшелерінің 66% партияның Еуропалық Конституция бойынша референдумда «жақтаушылар» лагеріне қатысуы керек деп мәлімдеді, бұл оның еуроскептикалық тарихынан үзіліс болды. 2007 жылғы сайлауда СФ парламенттегі орындарын екі еседен астам арттырып, ел бойынша қолдауы өсіп, төртінші ірі партияға айналды. Бұл өзіндігінен саяси ықпалда үлкен өзгеріс әкелмеді, себебі оңшыл орталық көпшілігін сақтап қалды. Дегенмен, дауыс санының және парламенттік депутаттардың өсуі партияға оптимизм мен жаңа ресурстар сыйлады. Бұқаралық ақпарат құралдары да Сёvndalдың әсер ету қабілетін байқап, оған оны көптеген жағдайларда пайдалануға мүмкіндік берді. Осы кезеңде партия мүшелерінің саны да едәуір өсті. 2006 жылғы партиялық съезде Сёvndal, негізінен Хизб ут-Тахрир сияқты демократияға қарсы топтарға қатысты, әдеттен тыс қатал тіл қолданып, наразылық білдірді. Ол бұл мәлімдемелерін 2008 жылы блогында қайталады, бұл партияға үлкен назар аудартуға және ішкі сынға ұшыратуға әкелді. Оңшыл саясатшылар Сёvndalдың мәлімдемелерін және риторикасын мақтады, бұл партияның кейбір бөліктерінде белгісіздік тудырды, олар оңшыл саяси қарсыластарының бірінің құшағына алынғандай сезінді. Осы айлардағы сауалнамалар партияға қолдаудың тұрақты өсуін көрсетті, бұл әлеуметтік демократтарға қолдаудың төмендеуімен бірге екі партияға да шамамен бірдей қолдау көрсетті. Бірінші рет кейбір сауалнамалар СФ-ті әлеуметтік демократтардан гөрі көп қолдайтынын көрсетті. Алайда 2008 жылдың көктемінде жағдай өзгерді, нәтижесінде сауалнамаларда СФ 16% дауыс алды, ал әлеуметтік демократтар 23%. 2008 жылы СФ 2009 жылға арналған ұлттық бюджетке қолдау көрсетті. Бұл Фох кабинетінің ұлттық бюджетіне СФ-тің алғашқы қолдауы болды. Бұл СФ-тің «экономикалық жауапкершілігінен» айырылған деген жиі айтылатын айыптауларды жоққа шығаруға жасалған әрекет деп кеңінен қарастырылды.
In the 2001 elections, the party lost one seat and after Liberal Party, the Conservative People's Party and the Danish People's Party gained a majority SF lost almost all political influence in parliament. There were some local bright spots with great support to SF mayors in Vejle, Them, Nakskov, Kalundborg, and Maribo caused by charismatic candidates. In 2004, the party's sole MEP again decided to sit with The Greens–European Free Alliance group, instead of the European United Left/Nordic Green Left, leading to considerable internal conflict. The party has since then come around to her point of view, and in 2008, it was decided that future SF MEPs should sit in the Green Group, although at the time SF was still only an observer in the European Green Party and not a full member. In the 2005 elections, SF gained the worst election result since 1979, and lost yet another seat in parliament. On election night Holger K. Nielsen stepped down as party chairman in favour of a new chair. When Holger K. Nielsen announced that he would step down as chairman, three candidates for the post came forth: Pia Olsen Dyhr, Meta Fuglsang, and Villy Søvndal. At an at times chaotic process on the party congress resulted in the decision to hold a ballot among the party members to decide who should be chairman. Søvndal, running on a platform of moving the party further to the political left won the ballot with 60% of the vote. The election of Søvndal brought major changes to the party. Greater emphasis was placed on professionalism, the use of focus groups and a change in electoral strategy. The number of key issues was reduced to three to better penetrate in the media with fewer slogans. In a 2006 internal referendum, 66% of the SF members declared that the party should participate in the "yes" camp in a referendum on the European Constitution, a historic break from its Eurosceptic past. In the 2007 election, SF more than doubled its seats in parliament and became the fourth largest party with increased support across the country. In itself this did not bring about any major change in political influence since the centre right was able to maintain its majority. However the increase in votes and members of parliament brought optimism and new resources to the party. The media had also discovered Søvndal's ability to make an impact and gave him the opportunity to use that in many cases. The number of party members also greatly increased during this period. At the 2006 party congress, Søvndal took exception to anti democratic groups, mostly Hizb ut Tahrir using unusually harsh language. He repeated these statements on his blog in 2008 which led to great attention to the party and some internal criticism. Right wing politicians praised Søvndal's statements and rhetoric which caused insecurity in some parts of the party who felt they were being embraced by some of SF's main political opponents on the right wing. The polls during these months showed a constant rise in support for the party which combined with a decline in support for the Social Democrats showed an almost equal support to the two parties. For the first time ever some polls showed greater support for SF than for the Social Democrats. In the spring of 2008 this however changed so that SF got 16% in the polls and the Social Democrats 23%. In 2008, SF voted in favour for the national budget for 2009. This was the first time the SF had voted in favour of a national budget by the Fogh cabinet. This was widely regarded as an attempt to disprove the frequent accusations of SF not being "economically responsible".
Үкіметте, 20112014
2011 жылғы сайлау алдында SF өзінің мақсаты SF, Социал-демократтар және Социал-либералдық партиядан тұратын кабинеттің құрамына кіру екенін жариялады. Социал-демократтар бұл идеяны қолдаса, социал-либералдар экономикалық саясаттағы ерекшеліктерге байланысты бастапқыда күмәнданды. Бұл Хелле Торнинг Шмидт басқаратын үкімет құрылғанда іске асты: SF алғаш рет алты министрден тұратын кабинетке кірді. 2012 жылдың қыркүйегінде Вилли Сёвндал партия төрағасы лауазымынан кететінін хабарлады. Ұзаққа созылған сайлаудан кейін Аннет Вильгельмсен сайлау округінің 66% дауысымен, қарсыласы Астрид Крагтың 34% дауысына қарсы төраға болып сайланды. Краг партия жетекшілігінің көп бөлігінің қолдауын алғандықтан, Вильгельмсеннің сайлануы үкіметке қатысудағы жетекшіліктің тәсіліне наразылықтың белгісі ретінде кеңінен түсіндірілді. Алайда Вильгельмсен партияны тұрақты басқара алмады. 2014 жылдың қаңтар айында партия мемлекеттік энергетикалық компания DONG Energy акцияларын Goldman Sachs компаниясына сату мәселесіне байланысты коалициялық үкіметтен шығып, оның орнына үкіметке қолдау көрсетуге уағдаланды. Вильгельмсен және партия жетекшілігінің көп бөлігі осыдан кейін отставкаға кетті. Содан кейін Пиа Олсен Дьр партияның жаңа төрағасы болып сайланды.
Before the 2011 election, SF announced that its goal was to be part of a cabinet consisting of SF, the Social Democrats, and the Social Liberal Party. While the Social Democrats were positive to the idea the Social Liberals were initially more sceptical, due to differences in economic policies. This became a reality with the formation cabinet of Helle Thorning Schmidt: For the first time, SF was part of a cabinet, with six cabinet ministers. In September 2012 Villy Søvndal announced that he was stepping down as chairman of the party. After a protracted election for the party chair Annette Vilhelmsen was elected chairwoman with 66% of the constituency, against the 34% achieved by her competitor Astrid Krag. Since Krag had the backing of most of the party leadership, Vilhelmsen's election was widely interpreted as a display of dissatisfaction with the leadership's approach to participating in government. Vilhelmsen never managed to provide stable leadership for the party however. In January 2014, the party left the coalition government over a dispute involving the sale of shares in the state owned energy company DONG Energy to Goldman Sachs, stating that they would instead provide confidence and supply. Vilhelmsen and a considerable part of the party leadership subsequently resigned. Pia Olsen Dyhr was subsequently elected new chairman of the party.
Үкіметке қолдау көрсету, 2019-2022
2019 жылғы жалпы сайлауда «қызыл блок» жеңіске жетті. Бұл блокқа Социал-демократтар, Социал-либералдар, SF, Қызыл-жасыл альянсы, Фарер аралдарының Социал-демократиялық партиясы және Сиумут партиясы кірді. SF сайлаушылардың 7,7% дауысын алды, бұл 2015 жылғы көрсеткіштен 3,5% жоғары, нәтижесінде олар 14 мандатқа ие болды. Сайлау қорытындысы бойынша вице-президент Сигне Мунк Folketing-те жұмыс істеу үшін қызметінен бас тарды, ал Мунктің орнына Сердал Бенли сайланды. Сайлауға дейін SF Социал-демократтардың лидері Метте Фредериксенмен келіссөздер жүргізіп, саяси талаптар тізімін ұсынды. Олардың қатарында қатаң климаттық шаралар мен ақшалай жәрдемақы төлемінің лимитін жою мәселелері болды, бірақ соңғы талап келіссөздер кезінде қабылданбады. Қорытынды шешім бойынша Социал-демократтар SF және «қызыл блоктың» қалған бөлігінің қолдауымен бір партиялық азшылық үкіметін құрды.
The 2019 general election saw a victory for the 'red bloc' consisting of the Social Democrats, Social Liberals, SF, the Red Green Alliance, the Faroese Social Democratic Party, and Siumut. SF received 7.7% of the vote, a 3.5% increase from 2015, netting them 14 seats. Following the results, Vice President Signe Munk stepped down to serve in the Folketing and Serdal Benli was elected to take Munk's place. Prior to the election, SF spoke with leader of the Social Democrats Mette Frederiksen and brought a list of policy demands. These included strong climate action and the abolishment of the cash assistance ceiling, though the latter was abandoned during negotiations. Ultimately it was decided that the Social Democrats would form a one party minority government supported by SF and the rest of the red bloc.
Оппозицияға қайта оралу, 2022 қазіргі уақытқа дейін
Қызыл блоктың қазіргі үкіметі 2022 жылғы жалпы сайлауда шамалы артықшылыққа ие болды. Дегенмен, сайлауға дейін де, сайлаудан кейін де премьер-министр Фредериксен оңшыл Либералдық партиямен және жаңадан құрылған орталықшыл Модераторлармен бірігіп, әмбебап үкімет құруға шақырды. Осы кең коалиция құрылса, СФ 15 мандатпен оппозициядағы ең ірі партияға айналады, бұл 2019 жылғы сайлаумен салыстырғанда бір мандатқа артық. 2022 жылы партияның съезі партияның ресми ағылшын тіліндегі атауын "Жасыл Сол" деп бекітті.
The incumbent red bloc government won a narrow majority in the 2022 general election. However, both before and after the election, Prime Minister Frederiksen instead called for the formation of a unity government with the centre right Liberal Party as well as the newly formed centrist Moderates. The formation of this grand coalition would make SF the largest party in the opposition with 15 seats, an increase of one compared to the 2019 election. In 2022, the congress of the party voted for the official English name of the party to be "Green Left".
Идеология және мәселелер
SF-нің идеологиялық негізі – жасыл саясат пен демократиялық социализмнен шабыт алған социализм. Партия саясатының соңғы мақсаты ретінде демократиялық социалистік Данияны көреді. Партия феминизмді, адам құқықтарын, азшылықтардың құқықтарын және демократияны ынталы түрде қолдайды. SF үшін маңызды тағы бір мәселе – ынтымаққа негізделген жаһандану. Осы мақсатта партия Дүниежүзілік сауда ұйымын реформалауға, қоршаған ортаны қорғауға және феминизмді қолдауға ұмтылады. Партия капитализмді де сынға алады, оның 2012 жылы қабылданған бағдарламасы былай демелі:
SF's ideological base is socialism, inspired by green politics and democratic socialism. The party sees a democratic socialist Denmark as the end goal of its politics. The party is a strong supporter of feminism, human rights, the rights of minorities, and democracy. Other important issues for the SF are a globalization based on solidarity. To that extent, it seeks to reform the World Trade Organization, as well as environmental protection, and support feminism. The party is also critical of capitalism, with its principle program (adopted in 2012) arguing that
"Дания қоғамы капиталистік құрылыммен сипатталады. Капитализм өркендеу мен өнімділікті арттырды, бірақ сонымен қатар зор теңсіздік пен әлеуметтік әділетсіздікті де тудырды. Мұнда бай азшылық экономика мен өндірістің бағытын анықтайды, ал көптеген адамдар шеттетіліп, өз өміріне әсер ете алмайды. Капиталистік қоғамдағы басты қозғаушы күш – жеке пайда табуға ұмтылыс, ол үнемі дағдарыс қаупін тудырады және қоғамның әлеуметтік бірлігі мен табиғи негіздеріне тұрақты қысым түсіреді. Дағдарыстарды одан әрі ушықтыратын – өндірістік секторға кедергі келтіретін, өзін-өзінен алшақтанған қаржы секторының өркендеуі. Жаһандануда зор мүмкіндіктер бар, бірақ сонымен қатар, ірі банктер мен қаржы үйлері қаржылық тұрақсыздық тудыратын реттелмеген капитализм де бар. SF халықаралық капитал ағыны мен көпұлтты компанияларды реттеу үшін жұмыс істейді."
"Danish society is characterized by a capitalist structure. Capitalism has created increased prosperity and productivity, but it has also created great inequality and social injustice, where a wealthy minority has the decisive control over the economy and production, and where many people are excluded and have no influence over their own lives. The main driving force in capitalist society is the private pursuit of profit, which entails a continuous risk of crises and puts constant pressure on society's social cohesion and natural foundations. The crises are further exacerbated by a wildly growing, detached financial sector, which becomes a drag on the productive sector. Globalization contains enormous opportunities, but also an unregulated capitalism that creates a casino economy where large banks and finance houses create financial instability. SF works for a regulation of international capital flows and multinational companies."
Еуропалық Одақ
Тарихи тұрғыдан алғанда, Еуропалық Одақ партияны бөліп келді. Партия жоғары дәрежеде еуроскептик болды; 1990 жылдары Жасыл солшылдар Еуропалық Одақтың төрт даниялық "бас тартуларының" негізгі жасаушысы болды. ЕС аймақтық даму, қоршаған ортаны қорғау және әлеуметтік қорғауға бағытталған саясатты іске асыра бастағанда, ҚФ Еуропалық Одаққа қатысты көзқарасын жақсартты. 2004 жылы партия Еуропаға бейімделген позицияға көшті. 2022 жылы Дания партияларының кең коалициясы Данияның Еуропалық Одақтың қорғанысына қатысудан бас тартуы бойынша референдумды қамтитын тарихи Қорғаныс келісімін жасаған кезде, бұл Еуропалық Одаққа оңтайлы көзқарасқа баса назар салды. Осы жерде Жасыл солшылдар 1990 жылдары өздері жасаған сол бас тартуды жоюды ұсынды.
Historically, the European Union has divided the party. The party was highly Eurosceptic; during the 1990s, where the Green Left was the main architect of the four Danish "opt outs" of the European Union. When the EU began to implement policies oriented at regional development, environmental protection and social protection, the SF became more positive about the EU. In 2004 the party shifted towards a more pro European stance. This EU positive stance was emphasized in 2022, where a broad coalition of Danish parties made a historic Defence agreement that included a referendum of the Danish EU defense opt out. Here, the Green Left recommended to abolish the very same opt out, they had been an architect of in the 1990s.
Халықаралық салыстыру
SF – шведтік Сол партиясы, норвегиялық Социалистік Сол партиясы, финляндиялық Сол альянсы және исландиялық Сол-Жасыл қозғалысы сияқты скандинавиялық Жасыл Сол партиясы. Бұл партияларға 1970-1980 жылдары феминизм мен жасыл саясат та ықпал еткен. Батыс Еуропадағы ұқсас партиялар – француздық Біріккен социалистік партиясы және голландтық Пацифистік социалистік партиясы.
The SF is a Nordic Green Left party like the Swedish Left Party, the Norwegian Socialist Left Party, the Finnish Left Alliance, and the Icelandic Left Green Movement. These were also influenced by feminism and green politics in the 1970s and 1980s. Similar parties in Western Europe were the French Unified Socialist Party and the Dutch Pacifist Socialist Party.
Басқа тараптармен қарым-қатынастар
SF Социал-либералдық партиямен және Социал-демократтармен жақсы қарым-қатынас орнатып отыр, олар бұрын SF-тің сыртқы қолдауымен азшылық үкімет құрған, алайда қазір партия орталық саясатты ұстанатын үкіметке оппозицияда.
The SF has good relationships with the Social Liberal Party and the Social Democrats who, in the past, have cooperated in minority governments supported from the outside by the SF, although now the party is in opposition to a centrist government.
Халықаралық ұйымдар
SF – Солтүстік жасыл солшылдар альянсы мен Еуропалық жасылдардың мүшесі. 1979-1989 жылдар аралығында оның Еуропарламент депутаттары Коммунистер және одақтастар тобында отырды. 1989-1994 жылдар аралығында оның жалғыз депутаты Еуропалық Біріккен Солшылдар парламенттік тобының мүшесі болды. 1994-1999 жылдар аралығында оның жалғыз депутаты Жасылдар тобында отырды. 1999-2004 жылдар аралығында оның жалғыз депутаты Еуропалық Біріккен Солшылдар/Солтүстік жасыл солшылдар тобында отырды. 2004 жылғы сайлаудан кейін SF-тің жалғыз депутаты Маргрете Аукен даулы түрде Жасылдар – Еуропалық еркін альянс тобына қосылды. SF 2014 жылы Global Greens тобының толық құқықты мүшесі болды.
SF is a member of the Nordic Green Left Alliance and the European Greens. Between 1979 and 1989, its MEPs sat in the Communist and Allies Group. Between 1989 and 1994, its sole MEP was member of the European United Left parliamentary group. Between 1994 and 1999, its sole MEP sat in the Green Group. Between 1999 and 2004, its sole MEP sat in the European United Left/Nordic Green Left group. After 2004 election, SF's sole MEP, Margrete Auken, controversially chose to sit in The Greens European Free Alliance group. SF became a full member of the Global Greens in 2014.
Ұйым
Жасыл солшылдардың мықты халықтық ұйымы бар: партияның съездеріне барлық мүшелері қатыса алады, бірақ дауыс беру құқығы тек делегаттарға ғана беріледі. 2010 жылдың мамыр айында партияның 17 883 мүшесі болды. Оның жастар ұйымы – Данияның Халықтық Социалистік Жастары. Байланысты Социалистік халықтық білім беру ұйымы мүшелері мен мүшелері жоқтар үшін Лывода жыл сайын саяси жазғы жиын өткізеді.
The Green Left has a strong grass roots organization: All members can participate in the party congresses, but only delegates have voting rights. In May 2010, the party had 17,883 members. It's youth organization is the Popular Socialist Youth of Denmark. The linked Socialist Popular Education Organisation organizes a yearly political summer meeting for members and non members in Livø.
ФС әрқашан Еуропалық парламентте өкілдік етіп келді. Ол 1979, 1984 (бір қосымша орын 1985 жылдың 1 қаңтарында), 1989 және 2004 жылдары бір мандатқа ие болды. 2004 жылдан бастап сайланған кандидат Маргрете Аукен болды. Партия басқармасының келісімінсіз, ол 2004 жылы Еуропалық Біріккен Солшылдар/Солтүстік Жасыл Солшылдар тобының орнына "Жасылдар – Еуропалық еркін альянс" парламенттік тобына қосылды. Содан бері партия оның пікіріне келісіп, 2008 жылғы ұлттық құрылтайда болашақ ФС Еуропарламент депутаттары Еуропалық парламенттегі "Жасылдар – Еуропалық еркін альянс" тобында қалады деп шешілді, бірақ ФС Еуропалық жасылдар партиясына мүше емес, тек бақылаушы ретінде ғана қосылады. 2009 жылғы Еуропалық сайлауда партияның дауыс үлесі 15,6%-ға дейін өсті және Эмили Туруненге қосымша мандат бұйырды, ол 2013 жылдың наурыз айында Социал-демократтар партиясына мүше болды. 2019 жылғы Еуропалық сайлауда ФС екінші мандатты жеңіп алды және қазір Еуропалық парламентке сайланған ең жас парламентарий Кира Мари Петер Хансен де өкілдік етеді.
The SF has always been represented in the European Parliament. It gained one seat in 1979, 1984 (one additional seat on 1 January 1985), 1989 and 2004. Since 2004, the elected candidate was Margrete Auken. Without the approval of the party's board, she joined The Greens–European Free Alliance parliamentary group, instead of the European United Left/Nordic Green Left in 2004. Since then, the party has come around to her point of view, and at the national congress in 2008, it was decided that future SF MEPs will stay in the Greens–EFA group in the European Parliament, but SF will only join the European Green Party as an observer, and not as a member. In the 2009 European elections, the party increased its share of votes to 15,6%, and got an additional seat which went to Emilie Turunen, who became a member of the Social Democrats in March 2013. For the 2019 European Election, SF won back the 2nd seat and is now also represented by Kira Marie Peter Hansen, who is the youngest parliamentarian ever elected for the European Parliament.
Қалалық және өңірлік мемлекеттік басқару
Қазіргі уақытта партияның жергілікті қалалық кеңестерде шамамен 236 сайланған өкілі және Данияның он төрт облыстық кеңесінде 21 өкілі бар. 1990 жылдары партия алғашқы қала әкімдерін сайлады.
Currently the party has approximately 236 elected representatives in local town councils and 21 representatives in Denmark's fourteen regional councils. During the 1990s, the party gained its first mayors.