Кіріспе

Оундл – Англияның Нортгемптоншир графтығының солтүстігінде, Нене өзенінің сол жағалауында орналасқан нарықтық қала және азаматтық приход. 2021 жылғы халық санауы бойынша, қаланың халқы 6 254 адамды құрады. Ол Лондоннан солтүстікке қарай және Питерборо қаласынан 19 шақырым оңтүстік-батысқа қарай жатыр. Оундл қаласында Оундл мектебі орналасқан.

Тарих

Қаланың атауының шығу тегі белгісіз. Бұл, әлдебір ежелгі аудан атауы болуы мүмкін, «Ундала» тайпалық атын білдіретін грамматикалық формада. Тарихқа дейінгі, қола дәуірінің, темір дәуірінің және римдік заттардың табылуы Оундлдің бірнеше мың жылдан бері мекендеген жер екенін көрсетеді. Табылған заттардың ішінде темір дәуірінің монеталары, римдік қола шұңғырлар, монеталар және қаңқалар бар. Римдіктерден маңызды табыс – 19 ғасырдың басында Әулие Петр шіркеуінің ауласында табылған римдік кесе бөлігі. Осы жердегі қазба жұмыстарының нәтижесінде көптеген римдік монеталар табылды, олардың кейбіреулері император Клавдийдің билік кезеңіне жатады. Оундлдің Аштон жолының жанында қызыл кірпіштер мен құрылыс тастарының табылуы римдік вилла болған болуы мүмкін екенін көрсетеді; жақын жердегі археологиялық зерттеулерде рим-британдық керамикасының сынықтары бар арық табылды. Бұл 709 жылы қайтыс болған Әулие Уилфридтің қаза болған жері, ол осы жерде шіркеу салып, сонымен қатар өз монастырьларының бірін құрған. Қазіргі Әулие Петр шіркеуі Әулие Уилфридтің алғашқы шіркеуі орналасқан жерде салынған. Оундл туралы ең алғашқы нақты мәліметтер 715 жылғы Эддидің жазбаларында кездеседі, ол Әулие Уилфридтің шіркеушісі болған. Беде оны Инундалум және Ундулана мœгð деп атаған. VII ғасырдың қасиеттісі Оундлдің қасиетті қамқоршысы. Ол туралы көп мәлімет жоқ, бірақ англосаксондық Секган қолжазбасына сәйкес, ол шамамен 1000 жылы Нене өзенінің жанындағы Оундл монастырында жерленген, ал 11 ғасырда Сент-Оситс-Лейннің соңындағы кішкентай төбеде оған арналған шағын шіркеу салынған. Бұл және 972 жылы берілген базар жарғысы Оундлдің 12 ғасырда дамуын түсіндіреді. 1086 жылғы «Domesday Book» кітабында Оундл Полебрук жүзінде 36 шаруашылық, диірмен және 1066 жылы £0.3 құндылығымен тіркелген, ол 1086 жылға қарай £11-ге дейін өсті. Оундлде кем дегенде 1465 жылдан бері грамматикалық мектеп бар, ал 16 ғасырға жататын бұрынғы ғимаратты алмастырған Ескі қалалық зал 1830 жылы аяқталды.

Басқару

Оундл Корби парламенттік сайлау округінің құрамына кіреді. Корби округіндегі қазіргі Парламент мүшесі – Консервативтік партия өкілі Том Пурсглов, ол 2015 жылдың мамыр айында сайланды. Бұрын ол жергілікті кеңес мүшесі болған және елдегі ең жас кеңесші атанған. 2020 жылғы Brexit-ке дейін Оундл Еуропалық парламенттегі Шығыс Мидлендс сайлау округінің бөлігі болды. Жергілікті деңгейде қала әр төрт жыл сайын Оундл қалалық кеңесіне 12 адам сайлайды. Кеңес – Оундлдың әлеуметтік және экономикалық мүдделерін ілгерілетуге жұмыс жасайтын саяси байланысы жоқ ұйым. Кеңес мүшелері әр мамыр айында қала әкімі мен оның орынбасарын сайлайды. Оундл приходінің аумағы шамамен 900 гектарды құрайды, ол қалалық құрылыстарды және ашық далаларды қамтиды. Шекарасы қаланың шығысы мен оңтүстігінен Нене өзені бойымен өтеді, ал батысқа қарай Оундл Вудқа, солтүстікке қарай Парк Вудқа дейін созылады. Бұл шекара 2013 жылы Шығыс Нортантс округінің шекарасын қайта қарау барысында белгіленді.

Геология

Аймақ өзінің ішінде Юра кезеңінің берік құрылымдарында орналасқан, ал Оундл қаласы шөгінді тау жынысы – оолиттің үстіне салынған.

Экономика

Оундл қаласында Fairline Yachts Ltd компаниясы үшін сәнді моторлы яхталар шығаратын екі зауыттың бірі орналасқан. Бұрын Оундлде орналасқан Fairline Boats бастапқы компаниясы 2015 жылы банкротқа ұшырап, 2016 жылдың қаңтар айында ресейлік инвесторларға сатылды.

Қоғамдық үйлер

Ең көне ғимараттардың бірі – Талбот қонақ үйі. Бұл бастапқыда ағаштан салынған, бірақ 1626 жылы жақын орналасқан Фотэрингхей қамалының қираған қалдықтарынан таспен қайта жаңартылған. Қонақ үй Шотландия королевасы Мэридің 1587 жылы Фотэрингхейде өлім жазасына кесілгеннен кейін оның рухы қонақ үйде қыдырып жүреді деген әңгімеге ие. Қонақ үйде Мэри өлім жазасына аттанғанда басқан Фотэрингхей қамалының қираған қалдықтарынан әкелінген еменнен жасалған баспалдақ бар делінеді. Сондай-ақ, қонақ үйде "Драмбинг Уэлл" деп аталатын бөлме бар, ол ауладағы құдықтан алған аты, және бұл құдық жаман хабар немесе жақын арада болатын өлім туралы ескерту ретінде барабан қағу сияқты дыбыс шығарады деп есептелген. Басқа да қонақ үйлерге 17 ғасырдағы "The Rose & Crown", 14 ғасырдағы "The Ship Inn", "The George" және уақыт өте келе құлай бастаған "The Riverside" кіреді.

Шіркеулер

Бірнеше шіркеу бар. Ең көрнектісі – 210 фут биіктігімен Нортгемптонширдегі ең биік мұнараға ие Сент-Питер шіркеуі, ол негізгі қорымға да ие. Методист, баптист және рим-католик шіркеулері де бар. Баптист шіркеуі Сент-Осит-Лейнде ғимаратқа ие, бірақ қызметтерді жексенбі күні таңертең Оундл Англия шіркеуінің бастауыш мектебінде өткізеді.

Шталь театры

Stahl театры – Оундл мектебіне тиесілі 264 орындық театр ғимараты. Бұл ғимарат бұрын Батыс көшесіндегі қолданыстан шыққан қауымдық шіркеудің ғимараты болған. Оундл мектебі, сол кездегі үй жетекшісі Джон Харрисонның тапсырмасымен, 1970-ші жылдардың аяғында ғимаратты сатып алып, оны 1980 жылы қойылымдар үшін есігін ашқан театрға айналдырды. Харрисон ғимараттың директоры болып тағайындалды және 1993 жылы зейнетке шыққанға дейін көптеген қойылымдарды сахналады. 2012 жылы ол қайтыс болғанға дейін, өзінің 100-ші Stahl театры қойылымы – «Love's Labour's Lost» спектаклін қою үшін қайта оралды. Ғимарат 1900 жылы Оундлде тұрған американдық азамат Рональд Штальдың құрметіне аталған. Бүгінде театр Оундл мектебі, Оундл Англия шіркеуінің бастауыш мектебі және жергілікті «Oundle Gilbert & Sullivan Players» тобы сияқты түрлі жергілікті ұйымдар тарапынан пайдаланылуда.

Соғыс ескерткіші

Соғыс мемориалы, ресми түрде Оундл және Эштон соғыс мемориалы деп аталады, Нью-стрит пен Вест-стриттің қиылысында орналасқан. 1920 жылы 600 фунт стерлинг сомасына салынған, ол 1920 жылдың 14 қарашасында Ф. В. Сандерсон ашты және сол жоралымда Оундлдың викарийі, канон Смолли Лоу арнады. Бастапқыда Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан жергілікті азаматтарды еске алу үшін орнатылған, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқандарға арналған жазбалар да бар. Мемориал бес сатылы сегізбұрышты негізден, оның үстінде екі шаршы тұғырдан және сәл конус тәріздес тіктөртбұрышты бағанадан тұрады. Одан әрі, бағананың үстіне кішкентай крест орнатылған. Мемориал 1974 жылдың 7 маусымында Historic England (Англия тарихи мұражайы) тарапынан II санатты қорғалатын мүлік ретінде тіркелді, бұл оны "ерекше қызығушылық тудыратын аса маңызды ғимарат" деп сипаттайды. Мемориалда екі соғыста қаза тапқан 95 адамның есімдері жазылған, оның ішінде Бірінші дүниежүзілік соғыста 68 және Екінші дүниежүзілік соғыста 27 адам. Бұрынғы Оундл орта мектебі мемориалдағы төрт қаза тапқанның есімін – Д. Ф. Барбер, Дж. Л. Марлоу, Дж. Х. Мейсон және П. Ричардсон – мектеп үйлерінің атаулары ретінде пайдаланды. Төрт еуі де Екінші дүниежүзілік соғыста Корольдік әуе күштерінде қызмет еткен.

Жол

Оундл A605 тас жолынан ауытқып орналасқан, ол Thrapston қаласындағы A14 тас жолын Питерборо қаласындағы A1 тас жолымен байланыстырады. Оундлдағы жол 1985 жылы күрделі жөндеуден өтті, нәтижесінде 12 желтоқсанда Глостер герцогинясы, принцесса Алиса Оундл айналма жолын ашты, бұл оқиға дөңгелек жол айнысында орнатылған тақташа және мыс тақтамен еске алынады.

Темір жол

1972 жылдың соңында Оундл теміржол станциясының толық жабылуына байланысты, қазіргі таңда Оундл қаласында теміржол қатынасы жоқ. Станция алғаш 1845 жылдың маусым айында ашылған және сол кездегі белгілі сәулетші Джон Ливоктың жобасы бойынша салынған. Алғашқы станция ғимараты бүгінгі күнге дейін жеке тұрғын үй ретінде қолданылуда.

Автобус

Оундлде негізгі автобус станциясы жоқ, бірақ қала ішінде бірнеше аялдамалармен қатар, нарық алаңында тұрақты автобус қатынасы бар. Оундл қаласына күнделікті қызмет көрсететін басты автобус маршруты – Нортгемптон мен Питербороны байланыстыратын Stagecoach компаниясының X4 маршруты.

Білім

Қаланың ең танымал мектебі – Оундл мектебі, бұл мыңға жуық оқушысы бар жеке мектеп, олардың көп бөлігі интернатта оқиды. Қаладағы тағы екі мектеп бар: Принс Уильям мектебі – жалпы білім беретін мектеп және Оундл Англия шіркеуіне қарасты бастауыш мектеп, ол 2011 жылғы Ofsted инспекциясында «Керемет» деп бағаланған.

Медиа

Жергілікті жаңалықтар мен теледидар бағдарламаларын BBC East және ITV Anglia ұсынады. Теледидар сигналдары Сэнди Хит телемұнарасынан қабылданады, сондай-ақ BBC East Midlands және ITV Central телеарналарын Waltham телемұнарасынан да қабылдауға болады. Қала BBC Radio Northampton және BBC Radio Cambridgeshire радиостанцияларының тарап ету аймағында орналасқан. Басқа радиостанциялардың ішінде Heart East, Smooth East Midlands (бұрынғы Connect FM) және OSCAR Radio бар, ол қаладағы Oundle мектебінен хабар тарататын мектептік радиостанция. Жергілікті газеттер – Peterborough Telegraph және Nene Valley News, жергілікті тәуелсіз қоғамдық газет.

Фильм түсіру орындары

2012 жылы Дэниел Рэдклиффтің "Қара киімдегі әйел" фильміне сыртқы түсірілімдер Оундл қаласының солтүстігіндегі Коттерсток залында жүзеге асты. 2022 жылдың қыркүйегінде Netflix сериалының бесінші маусымы үшін Оундлде түсірілімдер өтті. Түсірілімдер Market Place және North Street көшелерінің қиылысында болды.

Футбол

Оундл Таун Футбол Клубы – 1883 жылы құрылған және қазіргі уақытта Питерборо және округтік футбол лигасының 1-дивизионында ойнайды. Оундл Таун ФК-нің ересек командаларынан басқа, мини-футбол, жастар, оқушылар командалары, сондай-ақ жүріп ойнайтын, ветерандар, әйелдер және қыздар командалары да бар.

Регби

Оундл регби клубы 1976 жылы құрылған. Клубтың ересектер командасы «Регионалдық 1 Оңтүстік-Шығыс» дивизионында ойнайды, сонымен қатар жасөспірімдер және мини-регби командалары да бар.

Крикет

Оундл Таун Крикет Клубы – 1826 жылы құрылған. Бірінші XI ересектер командасы қазіргі уақытта Нортгемптоншир Крикет Лигасының Жоғарғы дивизионында ойнайды. Клубта әйелдер және қыздар командаларымен қатар 6 жасөспірімдер командасы да бар.

Хоккей

Оундл хоккей клубы – 2012 жылы құрылған. Клубта 1 ерлер командасы және 2 әйелдер командасы, сонымен қатар жасөспірімдер бөлімі бар. Қазіргі таңда клуб Мидлендс хоккей лигасында өнер көрсетеді. Олардың ойындары қазір Оундл мектебінде өтеді.