Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Стеллерлік ейдэр (Polysticta stelleri) – Шығыс Ресей мен Аляска жағалауларында көбейетін, Арктикаға көшін жүргізетін суға батып аң аулайтын үйрек. Бұл ейдэр түрінің ең сирек, ең кішкентай және ең жылдам ұшатыны болып табылады. Көбейіп өсетін ареалының кеңінен тарылуына байланысты, Стеллерлік ейдэрдің Аляскадағы популяциясы 1997 жылы Халықаралық табиғатты қорғау одағы (IUCN) тарапынан осал түрлер тізіміне енгізілді. Бұл түр Ресей мен АҚШ-та қорғалады және Еуропалық Одақ пен АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі тарапынан қалпына келтіру жоспары іске асырылуда.
Steller's eider (Polysticta stelleri) is a migrating Arctic diving duck that breeds along the coastlines of eastern Russia and Alaska. It is the rarest, smallest, and fastest flying of the eider species. Due to the extensive contraction of its breeding range, the Alaska breeding population of Steller's eider was listed as vulnerable in 1997 by the International Union for the Conservation of Nature (IUCN). The species is protected in Russia and the U. S. and is the subject of an ongoing recovery plan by the European Union and U. S. Fish and Wildlife Service.
Тіршілік ету ортасы және таралуы
Қыс мезгілінде Steller's eiders жағалаудың шығанақтары мен лагуналарын мекендейді, олардың қоректік ресурстары жеткілікті, сонымен қатар кейде жақсы қорғалған терең суларда да тамақтанады.
During the winter, Steller’s eiders occupy coastal bays and lagoons that offer suitable forage while occasionally feeding in deeper waters that remain adequately sheltered.
Халықтың үлестірілуі
Стеллер ейдэрінің үш танымал көбейетін популяциясы бар, біреуі Аляскада, екеуі Арктикалық Ресейде. Ресейлік Атлантикалық популяциясы Батыс Сібірдегі Хатанга өзенінің батысында көбейеді және Баренц және Балтық теңіздерінде қыстайды. Ресейлік Тынық мұхиты популяциясы Хатанга өзенінің шығыс жағында ұялайды және қысын Оңтүстік Беринг теңізінде және Солтүстік Тынық мұхитында өткізеді. Олар басқа теңіз қаздарына қарағанда көбірек беттік тәсілмен қоректенеді және салыстырмалы түрде кішкентай жемді артық көреді. Бұл тамақтандырудағы айырмашылық олардың терең жерлерді пайдалану мүмкіншілігінің болмауынан туындауы мүмкін. Еркектер қыстау және көбейту орындарында лек құрып, әртүрлі мінез-құлықтармен бір әйелді ұсынуға тырысады. Аналықтары тұрақты ашық суға және қосымша шағын көлдерге қол жеткізілетін батпақты тундрада ұяларын салады. Олар көбінесе қырыққабат, елік және шөптер басым дөңестерді таңдайды. Балапандар маусымның соңы мен шілде айының соңы аралығында көздері ашық, жұмсақ қауырсындарымен дүниеге келеді. Еркектер әйелдерге үнсіз әрекет етеді. Олар шамамен үш апта ұшпайды, бірақ барлық қауырсын ауысуы шілдеден қазанға дейін созылады. Тізімге енгізілгеннен бері мұнай мен басқа да ластағыштарға ұшырау сияқты қосымша қауіптер анықталды. Климаттың өзгеруі кеміргіштер популяциясының төмендеуіне де ықпал етті, бұл хищниктерді Стеллер ейдэрінің жұмыртқалары мен балапандары сияқты балама жемді пайдалануға мәжбүр етті. Сонымен қатар, жүргізілген зерттеулер көрсеткендей, өнеркәсіптік аймақтарға жақын орналасқан жеке тұлғалардағы қорғасын концентрациясы өнеркәсіптік емес аймақтардағыдан жоғары болды.
There are three recognized breeding populations of Steller’s eiders, one in Alaska and two in Arctic Russia. The Russian Atlantic population makes its breeding ground west of the Khatanga River in western Siberia and winters in the Barents and Baltic seas. The Russian Pacific population nests on the east side of the Khatanga River and spends its winters in the southern Bering Sea and northern Pacific Ocean. They feed by surface techniques more than other sea ducks and prefer relatively small prey. This discrepancy in food preferences may be due to their inability to exploit deeper habitats. Males engage in leks on the wintering and breeding grounds, where groups of males attempt to win over an individual female with elaborate displays. Females establish their nests in marshy tundra close to permanent open water that has additional access to small ponds. They specifically select mounds or ridges dominated by mosses, lichens, and grasses. The young are precocial and hatch between late June and late July with their eyes open and sporting downy feathers. Notably, the males court the females in silence. They remain flightless for about three weeks, but the entire flight feather molt lasts from July to October. Since their listing, additional threats such as exposure to oil and other contaminants have been identified. Climate change has also been implicated in the collapse of rodent populations, forcing predators to exploit alternative prey such as the eggs and young of Steller's eider. Further studies have also shown that lead concentration was higher in individuals located close to industrialized regions than non industrialized regions.
Ұялық жыртқыш
Арктикалық түлкі, помарин жатағы, қарлы баз және қара қарғалардың ұяларын тонауы Steller's eider-дің ұялау сәттілігіне ең үлкен қауіп төндіреді. Аймақтық игеру жобалары мұнай төгілуінің ластану қаупін арттырды. Сонымен қатар, адам санының және инфрақұрылымның өсуі қолайлы ортаның жойылуына себепкер болды. Аляскадағы Steller's eider-лер арасындағы жұқпалы аурулардың жоғары деңгейі туралы көптеген соңғы зерттеулерде 0,2%-дан 5%-ға дейінгі көрсеткіштер тіркелді. Аляскадағы Steller's eider-лердің 80% құс тұмауы антиденелерін тасымалдайды деп болжануда.
Nest predation by the Arctic fox, pomarine jaeger, snowy owl, and common raven pose the greatest threat to Steller’s eider's nesting success rate. Regional exploitation projects have increased the risk of spill contamination. At the same time, an increase in human presence and infrastructure have contributed to the demise of suitable habitats. Many recent studies have reported prominent infection rates amongst Steller’s eiders in Alaska, ranging from 0.2% to 5%. It has been suggested that 80% of Steller’s eiders in Alaska are carriers of avian influenza antibodies.
Қалпына келтіру жоспары
Стеллерс ейдэрінің санын қалпына келтіру үшін екі қалпына келтіру жоспары жүзеге асырылды. 2000 жылы жарияланған Еуропалық Одақтың іс-қимыл жоспары және АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметінің 2002 жылы алғаш жарияланған іс-қимыл жоспары.
Two recovery plans have been implemented to restore healthy populations of Steller’s eiders. The European Union action plan, published in 2000 and The U. S. Fish and Wildlife Service action plan, originally published in 2002.
Ауыр қауіпті тіршілік ортаны белгілеу
2001 жылы АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі Юкон-Кускоквим дельтасындағы бес маңызды көбею ортасын және Алясканың оңтүстік-батыс жағалауындағы төрт теңіз су аймағын құйрықтау, тамақтану және қыстау үшін маңызды деп белгіледі. Бұл белгіленген аумақ шамамен 2800 шаршы мильді және 850 мильдік жағалау жолағын қамтиды.
In 2001 the U. S. Fish and Wildlife Service designated five critical breeding habitats on the Yukon Kuskokwim Delta and four marine water units along the coast of southwest Alaska that are critical for molting, feeding, and wintering. The entire designation includes approximately 2,800 square miles and 850 miles of coastline.