Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Үлкен дақты көкек (Clamator glandarius) – көкектер отрядының, Кукулиформдардың мүшесі, оған жол жүгірушілер, анис және кукальдер де кіреді. Ол Африка мен Жерорта теңізі бассейнінде кеңінен таралған. Бұл – өз ұясын салмай, басқа құстардың, әсіресе еуразиялық қарғаның ұясына жұмыртқа салатын паразит.
The great spotted cuckoo (Clamator glandarius) is a member of the cuckoo order of birds, the Cuculiformes, which also includes the roadrunners, the anis and the coucals. It is widely spread throughout Africa and the Mediterranean Basin. It is a brood parasite that lays its eggs in the nests of corvids, in particular the Eurasian magpie.
Таксономия
1747 жылы ағылшын табиғат зерттеушісі Джордж Эдвардс үлкен дақшы кукудың суреті мен сипаттамасын өзінің "Сирек кездесетін құстардың табиғи тарихы" атты еңбегінің екінші томына қосты. Ол "The Great Spotted Cuckow" деген ағылшынша атауды пайдаланды. Эдвардс қолмен боялған гравюрасын Гибралтарда атып, Лондонға ағылшын табиғат зерттеушісі Марк Кэйтсбиге жіберілген мысалға негіздеді. 1758 жылы швед табиғат зерттеушісі Карл Линней өзінің "Жарамсалы жүйе" еңбегінің оныншы басылымын жаңартқанда, үлкен дақшы кукуды басқа кукулармен бірге Cuculus туысына жатқызды. Линней қысқаша сипаттама берді, Cuculus glandarius есімді екі атауын берді және Эдвардстың еңбегін сілтеді. Қазіргі кезде үлкен дақшы куку неміс табиғат зерттеушісі Иоганн Якоб Кауптың 1829 жылы енгізген Clamator туысына жатады. Бұл түр монотипті, яғни оның ішкі түрлері танылмайды.
In 1747 the English naturalist George Edwards included an illustration and a description of the great spotted cuckoo in the second volume of his A Natural History of Uncommon Birds. He used the English name "The Great Spotted Cuckow". Edwards based his hand coloured etching on a specimen that had been shot in Gibraltar and sent to the English naturalist Mark Catesby in London. When in 1758 the Swedish naturalist Carl Linnaeus updated his Systema Naturae for the tenth edition, he placed the great spotted cuckoo with the other cuckoos in the genus Cuculus. Linnaeus included a brief description, coined the binomial name Cuculus glandarius and cited Edwards' work. The great spotted cuckoo is now placed in the genus Clamator that was introduced by German naturalist Johann Jakob Kaup in 1829. The species is monotypic: no subspecies are recognised.
Сипаттама
Бұл түрдің ұзындығы кәдімгі кукушкадан сәл үлкен, бірақ кең қанаттары мен ұзын, тар құйрығы оны әлдеқайда ірі көрінетіске жасайды. Ересегінің денесі жұқа, жоны сұр, құйрығы ұзын, аяқтары күшті. Басы сұр, қанаттары да сұр, беті мен төсі сарғыш, ал ішкі жағы ақ. Еркек және ұрғашы түрлері бір-біріне ұқсас. Жастардың жоғарғы жағы мен басы қара, ал қанаттарының негізгі қауырсындары қоңыр түсті болады. Бұл түрдің ұшуы қарға сияқты. Ол жылу, ашық кеңістіктерде, ағаштар арасында мекендейді. Құрттар, өрмекшілер, ұсақ бауырымен жорғалаушылар және көптеген құстарға жағымсыз түкті жәндіктермен қоректенеді. Үлкен дақты кукуудың дауысы – қатты «шер-шер, кри-кри» және оның түрлі вариациялары.
This species is slightly larger than the common cuckoo at in length, but looks much larger with its broad wings and long narrow tail. The adult is grey above with a slender body, long tail and strong legs. It has a grey cap, grey wings, a yellowish face and upper breast, and white underparts. Sexes are similar. The juveniles have blackish upperparts and cap, and chestnut primary wing feathers. This species has a magpie like flight. It is a bird of warm open country with trees. It feeds on insects, spiders, small reptiles and hairy caterpillars, which are distasteful to many birds. The great spotted cuckoo's call is a loud cher cher kri kri and variations.
Өсіру
Бұл түрдің тауығы да, балапандары да, кәдімгі құқық құсынан айырмашылығы, қожайынның жұмыртқаларын шығарып тастамайды, бірақ жас шоқтар көбінесе өледі, себебі олар құқық құсымен тамақ үшін бәсекелесе алмайды. Дегенмен, осы түрдің балапандарының жыртқыштар қауіп төндірген кезде жағымсыз иіс шығаратыны анықталды. Бұл иіс үлкен алақұйрық құстың өзінің де, қожайынның балапандарының да жыртқыштардан қорғалуын қамтамасыз етеді. Қара қарғаның (Corvus corone corone) балапандары үлкен алақұйрық құс балапанымен бірге ұяда жақсы тіршілік етеді. Аңшы құстар мен жабайы мысықтар үлкен алақұйрық құс балапаны бар қарға ұяларына сирек шабуыл жасайды. Қарға балапандары жыртқыштардың қызғын әрекеттері кезінде ғана пайда көреді; жыртқыштар аз болғанда, үлкен алақұйрық құс балапандарына жұмсалатын тамақ қарға балапандарына зиян келтіреді, ал оның орны толтырылмайды.
Unlike the common cuckoo, neither the hen nor the hatched chick of this species evict the host's eggs, but the young magpies often die because they cannot compete successfully with the cuckoo for food. However it has been shown that this species' chicks secrete a repellent scent when predators threaten. The repellent protects great spotted cuckoo chicks themselves as well as the host's chicks from predators. Carrion crow (Corvus corone corone) chicks survive better if a great spotted cuckoo chick shares their nest. Birds of prey and feral cats less frequently prey on crow's nests that include a great spotted cuckoo chick. Crow chicks benefit only when predators are very active; when there is less predation, losing food to great spotted cuckoo chicks harms the crow chicks without compensation.