Кіріспе

Итальяндық сәулетші және мүсінші

Жакопо д'Антонио Сансовино (2 шілде 1486 – 27 қараша 1570) – итальяндық Ренессанс кезеңінің мүсіншісі және сәулетшісі, ең белгілі жұмыстары Венециядағы Сан-Марко алаңында орналасқан. Бұл туындылар венециялық Ренессанс сәулетінің тарихындағы маңызды ерекшеліктер болып табылады. Андреа Палладио «Quattro Libri» кітабының кіріспесінде Сансовиноның Марчиана кітапханасы ежелгі заманнан бері салынған ең ұлы құрылыс екенін айтқан. Джорджо Вазари Сансовиноның өмірбаянын жеке түрде жариялаған.

Өмірбаян

Сансовино Италияның Флоренция қаласында дүниеге келді және Андреа Сансовиноның шәкірті болды, кейіннен оның есімін қабылдап, Жакопо Тати есімін өзгертті. Римде Сансовино Браманте мен Рафаэльдің назарын аударды және Перуджино үшін Мәсіхтің түсірілуінен жасалған балауыз модель жасады. Сансовино 1511 жылы Флоренцияға оралды, онда ол Дуомо үшін және қазір Барджеллода сақталатын Бакх мүсіні үшін тапсырыс алды. Алайда, Сан-Лоренцо шіркеуінің фасадын безендіру үшін жасаған мүсін ұсыныстары жобаға жауапты Микеланджело тарапынан қабылданбады, оған 1518 жылы наразылық хат жазды. 1510-17 жылдары Сансовино суретші Андреа дель Сартомен бір студияда жұмыс істеді, олар модельдермен бөлісті. XVI ғасырдың барлық итальяндық сәулетшілері сияқты, ол сарайдағы рәсімдер мен тойларға арналған күрделі уақытша құрылыстарды жасауға көп күш жұмсады. 1515 жылы Рим папасы Лев X-тің Флоренцияға салтанатты түрде кіруі осы жанрдың ең жарқын мысалы болды. Сансовино кейін Римге қайтып, тоғыз жыл тұрды, ал Римді тонау жылы Венецияға кетті.

Мансап

1529 жылы Сансовино Сан-Марко прокуратурасының бас сәулетшісі және мүліктерді бақылаушысы (Протомаэстро немесе Прото) болып тағайындалды, осылайша ол Венецияның ең ықпалды суретшілерінің біріне айналды. Осы лауазымға 80 дукат жалақы және Сан-Марко алаңындағы сағат мұнарасының жанындағы пәтер берілді. Бір жыл ішінде оның жалақысы жылына 180 дукатқа дейін көтерілді. Оның ең маңызды жетістіктері – Сан-Марко алаңының жанындағы Венецияның орталық бөлігіндегі көрнекті құрылыстар мен ғимараттар тобы, атап айтқанда, рустикалық өңдеулі Zecca (қоғамдық монетахана), әсем безендірілген Loggetta және оған іргелес Кампанильдегі мүсіндері, сондай-ақ Сан-Марко базиликасы үшін жасалған түрлі мүсіндер мен рельефтер. Ол сонымен қатар Сан-Зулиан, Сан-Франческо-делла-Винья, Сан-Мартино, Сан-Джеминиано (қазір бұзылған), Изоладағы Санто-Спирито және Инкурабили шіркеулері сияқты бірқатар ғимараттарды, шіркеулерді, сарайларды және мемлекеттік ғимараттарды қайта жаңартуға көмектесті. Сарайлар мен ғимараттардың ішінде Scuola Grande della Misericordia (алғашқы жоспарлар), Ca' de Dio, Palazzo Dolfin Manin, Palazzo Corner, Palazzo Moro және Fabbriche Nuove di Rialto бар. Оның шедеврі – Сан-Марк кітапханасы, Biblioteca Marciana, Венецияның ең әсем безендірілген Ренессанс құрылыстарының бірі, ол Piazzetta арқылы Дож сарайының алдында орналасқан. Құрылыс 50 жылға созылды және 30 000 дукаттан астам қаржы жұмсалды. Онда ол дәстүрлі түрде қатаңдық пен қарапайымдықпен байланысты классицизмнің сәулет тілін, беттік әшекейге құштар венециялықтар үшін тартымды етті. Бұл Андреа Палладионың әсем сәулет өнеріне жол ашты. Ол Венецияда қайтыс болды және оның қабірі Сан-Марк базиликасының крещениелік шіркеуінде (баптистериясында) орналасқан. Оның мүсіншілік өнеріндегі ең маңызды ізбасары Алессандро Виттория болды; тағы бір шәкірті – сәулетші және мүсінші Денезе Каттанео.