Кіріспе
Гранни Смит, сонымен қатар жасыл алма немесе қышқыл алма деп те аталады, бұл 1868 жылы Австралияда пайда болған алманың түрі. Ол Мария Энн Смиттен аталған, ол осы сортты кездейсоқ шыққан көшеттен өсірген. Ағаш Еуропалық жабайы алма (Malus sylvestris) мен егістік алма (Malus domestica) арасындағы будандасу нәтижесі деп саналады, соңғысы тозаңдаушы ретінде қызмет еткен. Жемісі қатты, серпімді, ашық жасыл қабығы және кепшұқ, шырынды қабығы бар. Дәмі қышқыл және қышқылды. Ол пісіргенде де қаттылығын сақтайды, сондықтан пісіруге, әсіресе пирогтарға қолданылады, онда оны тәттілендіруге болады. Алма толығымен жасыл түстен піскенде сары түске өтеді. АҚШ Алма қауымдастығының 2019 жылғы мәліметі бойынша, Гранни Смит Америка Құрама Штаттарында үшінші ең танымал алма болып табылады.
The Granny Smith, also known as a green apple or sour apple, is an apple cultivar that originated in Australia in 1868. It is named after Maria Ann Smith, who propagated the cultivar from a chance seedling. The tree is thought to be a hybrid of Malus sylvestris, the European wild apple, with the domesticated apple Malus domestica as the polleniser. The fruit is hard, firm and with a light green skin and crisp, juicy flesh. The flavour is tart and acidic. It remains firm when baked, making it a popular cooking apple used in pies, where it can be sweetened. The apple goes from being completely green to turning yellow when overripe. The US Apple Association reported in 2019 that the Granny Smith was the third most popular apple in the United States of America.
Тарих
Гранни Смит тұқымдасы 1868 жылы Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Иствуд қаласында (қазіргі Сиднейдің маңы) пайда болды. Оны ашқан адам – Мария Энн Смит (қызметтік аты Шервуд). Олар 1855–1856 жылдары осы аймақта шағын бақ сатып алып, жеміс өсіре бастады, ал бұл аймақ отарлық Австралияда жақсы танымал еді. Смит сегіз балаға ие болды және ауданда белгілі бір тұлға болды, қарт жасында "Бабушка" Смит деп аталды. Гранни Смит алмасының пайда болуы туралы алғашқы сипаттама 1924 жылға дейін жарияланбады. Сол жылы "Фармер мен қоныстанушы" журналы Смитті білген екі адаммен сұхбаттасқан жергілікті тарихшының баяндамасын жариялады. Сұхбат берушілердің бірі 1868 жылы өзінің (он екі жаста болғанда) және әкесінің Смиттің шаруашылығына шақырылып, өзен жанында біткен кездейсоқ көшетті қарағанын еске алды. Смит Тасманияда өсірілген француздық алмұрт алмаларының қалдықтарын папоротниктердің арасында, сол жерге тастаған. Олар "қайнатуға жарамды алмаға" ұқсаған, бірақ қышқыл емес, керісінше "тәтті және хрустящий" болды.
Ас үй
Бәби Смит алмалары ашық жасыл түсті болады. Бұл алмалардың қышқыл дәмі оларды пісіруге арналған ең әмбебап сорттардың біріне айналдырады. Олар көптеген алмадан жасалған тағамдарда, мысалы алма пірігі, алма қосылған бәліш, алма ұсатылмасы және алма торттарында жиі қолданылады. Сонымен қатар, оларды шикі күйінде де жеуге болады, және кем дегенде бір компания (Woodchuck Hard Cider) Бәби Смит сортынан сидр жасап шығарады.
Қасиеттері
Ол отқа орташа сезімтал, ал қабық, ұн тәрізді шіру, кедр алмасының қызыл тобырсығына өте бейім. Granny Smith басқа алмаларға қарағанда сақтауда әлдеқайда жақсы сақталады, бұл экспорт нарықтарында оның сәттілігіне үлкен үлес қосты. Оның ұзақ сақталу мерзімі этилен өндірісінің салыстырмалы түрде төмен деңгейімен байланысты, және дұрыс жағдайларда Granny Smith алмалары бір жылға дейін сапасын жоғалтпай сақталуы мүмкін. Бұл сортқа қысқы суық сағаттардың аз болуы және жемістің пісуіне ұзақ мерзім қажет болғандықтан, алма өсіру аймақтарының қоңыржай аймақтарында өсіруге артықшылық беріледі. Дегенмен, олар беткі күйікке және ащы шұқуға ұшырайды. Беткі күйікті сақтау алдында дифениламинмен өңдеу арқылы бақылауға болады. Оны төмен деңгейдегі оттегімен сақтау арқылы да бақылауға болады. Шұқуды өсу маусымында кальцийлі шашырату және егіннен кейін кальцийге батыру арқылы бақылауға болады. АҚШ Алма қауымдастығының веб-сайтында көрсетілгендей, бұл АҚШ-тағы ең танымал он бес алма сортының бірі.
Мәдени сілтемелер
1968 жылы The Beatles рок-тобы Apple Corps Limited корпорациясының логотипі ретінде «Бабуля Смит» алмасының суретін пайдаланды. Олардың Apple Records лейблі үшін винилдік альбомдардың бір жағында жемістің сырты, ал екінші жағында алманың қимасы бейнеленген. Йоко Ононың 1966 жылғы «Apple» атты туындысы Нью-Йорк қаласындағы Заманауи өнер мұражайында 2015 жылы қайта жаңартылғанда «Бабуля Смит» алмасы қолданылды. Джон Леннон 1966 жылы Лондонның Индика галереясында көрсетілген алмадан бір тіс шағып алған. «Бабуля Смит» – 2013 жылы АҚШ пошта қызметі тарихи сорттарды еске түсіретін 33 центтік төрт маркадан тұратын жинақта құрметке ие болған төрт алманың бірі, оған Northern Spy, Baldwin және Golden Delicious қосылды.