Кіріспе

Шотландияның жергілікті басқару аймақтары 1973 жылғы Жергілікті басқару (Шотландия) заңымен қайта анықталды және 1994 жылғы Жергілікті басқару және басқа да мәселелер (Шотландия) заңымен тағы да қайта анықталды. 1973 жылғы заң тоғыз екі деңгейлі аймақ және үш аралдық аймақ жүйесін құрды, және бұл жүйе 1975 жылы жергілікті басқару округтері мен бургтарды толықтай алмастырды. Жаңа аймақтар, әдетте, 1889 жылғы Жергілікті басқару (Шотландия) заңынан бері қолданылып келген округтерден мүлдем өзгеше болды. Сондай-ақ, аудандар 1929 жылғы Жергілікті басқару (Шотландия) заңынан бері қолданылып келген округтердің бөлімшелері – аудандардан да өзгеше болды.

Өмірбаян

Шотландиядағы жергілікті басқаруды қайта ұйымдастыру 1960 жылдардың ортасынан бастап саяси талқылаулардың нысаны болды. 1963 жылдың маусым айында Шотландия кеңсесі «Шотландиядағы жергілікті басқаруды жаңғырту» (Cmnd.2067) деген ақ қағаз жариялады. Бұл елдегі жергілікті билік органдарының санын айтарлықтай азайтуды ұсынды. Елдегі отыз үш округтік кеңес саны оннан он беске дейін қысқартылуы тиіс еді. Сонымен қатар, жаңа «екінші деңгейдегі кеңестер» ұсынылды, онда қалалар (burghs) айналасындағы «жергілікті» ауылдық аудандармен біріктірілді. Бұл кеңестердің аумақтарындағы ең аз халық саны 40 000 адамды құрауы керек еді. Реформалардың тез арада жүзеге асырылуы күтілді, бұл үшін қолданыстағы билік органдары заң қабылдамас бұрын бірігуге және шекараларын өзгертуге келісуі қажет еді. Ақ қағаз Ірі қалалар қауымдастығы және Шотландияның Лейбористік партиясы тарапынан қабылданбады. 1964 жылғы жалпы сайлауда Лейбористер билікке келді және бұл жоспар іске асырылмады. Комиссияның есебі 1969 жылдың 25 қыркүйегінде жарияланды, онда 7 аймақтан және 37 округтен тұратын екі деңгейлі жүйе ұсынылды. Консервативтік партияның жаңа үкіметі комиссияның есебіндегі негізгі қағидаларды «Шотландиядағы жергілікті басқару реформасы» (Cmnd. 4583) деген ақ қағазында қабылдады, ол 1971 жылдың ақпанында жарияланды. Аймақтардың саны 8-ге, ал округтердің саны 49-ға дейін артты. Сонымен қатар, Оркней және Шетланд аймақтары «мақсатты билік» ретінде бекітілді және Таулы аймақтан бөлінді. Кеңесуден кейін құрылым өзгертілді. Батыс аралдары, бұрын Таулы аймақтың төрт округін құрауы тиіс болған, Оркней және Шетланд сияқты мәртебеге ие аралдар аймағына айналды. Аудан саны 49-да сақталды, бірақ шекараларында айтарлықтай өзгерістер енгізілді. Бұл өзгерістер 1973 жылы парламентке ұсынылған «Жергілікті басқару (Шотландия)» заңына енгізілді. Заң қабылдану барысында маңызды өзгерістер жасалды. Оңтүстік-Шығыс және Шығыс аймақтарына бөлінуі тиіс болған Файф аймағы, қазіргі округтің шекараларымен бірдей шекарадағы аймаққа айналды. Бұл аймақтардың санын тоғызға жеткізді. Аудан саны 53-ке дейін артты, көптеген шекара өзгерістері жасалды және аймақтар мен аудандардың атаулары өзгертілді. Жаңа аудандық және аймақтық кеңестерге алғашқы сайлау 1974 жылдың 7 мамырында өтті, ал кеңесшілер 1975 жылдың 16 мамырына дейін «көлеңкелік билік» ретінде жұмыс істеді, содан кейін олар өздерінің өкілеттіктерін алды.

Жою

1994 жылғы Заң 29 жаңа біртұтас жергілікті басқару аймағын құрды, олар 1996 жылдың 1 сәуірінде аймақтар мен аудандарды толыққанды түрде алмастырды. Аралдар кеңестері өз қызметін жалғастырды, демек Шотландияда қазір 32 кеңес аймағы бар.