Кіріспе

Батыс Канадада қолданылатын жер өлшеу әдісі (DLS;) – Батыс Канаданың көп бөлігін ауыл шаруашылығы және басқа да мақсаттар үшін 2,6 км² шамасындағы бір шаршы мильдік бөліктерге бөлуге арналған әдіс. Бұл әдіс Америка Құрама Штаттарында қолданылатын Public Land Survey System жүйесіне негізделген, бірақ бірнеше ерекшеліктері бар. DLS Прерия провинцияларында басым өлшеу әдісі болып табылады, сонымен қатар Британдық Колумбияда Теміржол белдеуі бойында (Канадалық Тынық мұхиты темір жолының басты жолының жанында) және провинцияның солтүстік-шығысындағы Бейбітшілік өзені аймағында қолданылады. (Британдық Колумбия Солтүстік-Батыс территориялары мен Прерия провинцияларынан өзгеше, өз жерлерін бақылау құқығымен Конфедерацияға қосылған болатын. Алайда, Британдық Колумбия бұл жерлерді Канадалық Тынық мұхиты теміржолын салу шарты ретінде федералды үкіметке берді. Федералды үкімет кейін осы аймақтарды DLS бойынша өлшеді.)

Тарих

Зерттеу 1871 жылы басталды, Манитоба және Солтүстік-Батыс аумақтары Канаданың бір бөлігіне айналғаннан кейін, Хадсон шығанағы компаниясынан Руперт жерін сатып алғаннан кейін. Жерді зерттеу жүйесі және оның терминологиясы далалық мәдениетке терең сіңген. DLS – бұл бір интеграцияланған жүйеде құрылған әлемдегі ең ірі зерттеу желісі. Батыс Канадада алғашқы ресми зерттеуді 1813 жылы Питер Фидлер жүргізді. Доминион жерді зерттеу жүйесінің себебі Манитобаның (кейін Саскачеван және Альбертаның) ауыл шаруашылығы экономикасы болуының жоспары еді. Еуропалық қоныс аударушылардың көптеп келуіне байланысты Манитоба үлкен өзгерістерге ұшырады, сондықтан далалы жерлер мен ормандар зерттелді, қоныстандырылды және егіс алқаптарына айналдырылды. Доминион жерді зерттеу жүйесі Солтүстік Еуропада қолданылатын шаруашылық атаулары мен егістік жерлерінің сипаттамаларының жеткілікті ұйымдастырылмағандығы мен икемсіздігіне, сондай-ақ Канаданың шығысында қолданылатын қалашықтар мен жер учаскелері жүйесінің қанағаттандырмас екендігіне байланысты жасалды. Бірінші меридиан 97°27′28.4″ батыс бойлықта таңдалды және 1869 жылы белгіленді. Кейін тағы алты меридиан құрылды. Зерттеу жүйесінен бірқатар жерлер алынып тасталды: оларға алғашқы халықтардың резервациялары, федералдық саябақтар және әуе қарулары полигондары кіреді. Зерттеулер резервацияларға тиіспейді, өйткені бұл жерлер зерттеулер басталғанға дейін құрылған. 1870 жылдың 15 шілдесінде Хадсон шығанағы компаниясы Доминионға өз құқықтарын тапсырғанда, ол 8-ші учаскені және солтүстік-шығыс ширегінен басқа 26-шы учаскенің барлығын алды. Компания бұл жерлерді біртіндеп сатты және 1984 жылы қалған жерлерін Саскачеванның жабайы табиғат қауымдастығына сыйға тартты. Батыс Канаданы зерттеу бес негізгі зерттеуге бөлінді. Әр зерттеудің жоспары басқаларынан сәл өзгеше болды. Бірінші зерттеу 1871 жылы басталды және 1879 жылы аяқталды, ол Оңтүстік Манитобаның бір бөлігін және Саскачеванның шағын бөлігін қамтиды. Екінші және ең кішкентай зерттеу 1880 жылы Саскачеванның шағын аудандарында ғана қолданылды. Бұл жүйе бірінші зерттеуден өзгеше, өйткені учаскелік сызықтар шығыс шекарасына параллель емес, нағыз солтүстік-оңтүстік бағытында жүргізілді. Осы зерттеулердің ішіндегі ең ірісі және маңыздысы үшіншісі болды, ол барлық басқа зерттеулердің қамтыған жерінен гөрі көп аумақты қамтиды. Бұл зерттеу 1881 жылы басталды. Осы зерттеу әдісі әлі күнге дейін Саскачеван мен Манитобада қолданылады. Доминион жерін зерттеудің басталуы Батыс Канада үшін жаңа дәуірдің басталуын білдірді. Темір жолдар батысқа қарай салынды және батыс аймақтарының халқы көбейе бастады. Зерттеу жүйесін енгізу алғашқы халықтар мен метистердің көшпелі өмірінің аяқталуына әкелді. Бұл жақсы қабылданылмады және Қызыл өзен көтерілісінің себебіне айналды. Алыстан көру үшін жазық және орманды жерлерде ағаштан мұнаралар салынды.

Гадсон шығанағы компаниясы

Руперттің жерін Гудзон шығанағы компаниясынан Канадаға өткізген келісімнің бір бөлігі ретінде, ХБК «өнімді белдеудің» (Солтүстік Саскачеван және Виннипег өзендерінің оңтүстігінде) бес пайызын өзінде қалдырды. Сондықтан, 8-бөлім және 26-бөлімнің үштен екі бөлігі компанияға берілді. Сонымен қатар, беске бөлінетін нөмірлі округтердегі 26-бөлімнің төртінші ширегі де ХБК-ге тиесілі болды, осылайша компанияға дәл бес пайыз қарастырылды. ХБК бұл бөлімдердің барлығын көп бұрын сатқанмен, олар әлі күнге дейін жергілікті жерде «Бей бөлімі» деп аталады.

Темір жолдар

Нәтижесінде "шахмат тақтасы үлгісі" пайда болды, темір жол жерлерін беру үшін тақ нөмірленген бөлімдер (11 және 29-дан басқа) жиі қолданылды. Прериялар темір жолсыз мекендеуге болатын емес, сондықтан Доминион үкіметі темір жол компанияларына желілер салуға ынталандыру ретінде үлкен жер учаскелерін әдетте беріп отырды. Атап айтқанда, Канадалық Тынық мұхит темір жолы алғашқы желісін Онтариодан Тынық мұхитқа дейін салу үшін берілді. Бұл бөлімдер, олар бастапқыда қай темір жолға берілгеніне қарамастан, халық арасында CPR бөлімдері деп аталады.

Білім

11 және 29-бөлімдер мектептік учаскелер болып табылды. Мектеп кеңестері құрылғанда, олар осы учаскелерге меншік құқығын алды, кейіннен олар мектептердің бастапқы құрылысын қаржыландыру үшін сатылды. Көп жағдайда ауылдық мектеп ғимараттары мектептік учаскелерде орналасқан, сондықтан жер иелері мен мектептер арасында жиі практикалық мәселелер бойынша жер алмасу жүзеге асырылды.

Үй шаруалары

Қалған төрттен бір бөлік жерлер Доминион жерлері заңының талаптарына сәйкес шаруаларға берілді, бұл федералды үкіметтің Солтүстік-Батыс аймағын қоныстандыру жоспары еді. Шаруа өз таңдаған төрттен бір бөлік жер үшін белгілі бір төлем жасады. Егер ол үш жыл ішінде жерді өңдеп, үй салса (көбінесе топырақтан салынған қарапайым үй), онда ол бұл жерге құқық алды. Шаруаларға жер беру 1950 жылдарға дейін жалғасты, бірақ Далалық аймақтың көп бөлігі 1885 жылдан 1914 жылға дейін қоныстандырылды. Доминион жерін зерттеу желісі салынғанға дейін және кейін жүргізілген заңдық зерттеулердің әрқайсысының өз заңдық сипаттамалары мен шекаралары бар. Ертедегі қоныстану учаскелері әлі де бастапқы заңдық сипаттамаларын сақтайды, бірақ көбінесе оларға ыңғайлылық үшін немесе белгілі бір жұмыстарды орындау үшін қалашықтар қосылады. Қалалық құрылыстар ескі бөлімдер мен қалашықтар желісіне жаңа зерттеу учаскелері мен жоспарларын қосады.

Саяси даулар

Зерттеулердің шекараларындағы кейбір аумақтар зерттеу желісіне кірмеген немесе шаруашылық құруға қолжетімді болмаған. Оларға индейлердің резервациялары, Квебек жүйесімен француз үлгісінде "өзен учаскелеріне" бөлінген бұрынғы "қоныстар", сондай-ақ 1870 жылы Батыстың Канадаға өтуі кезінде компанияға тиесілі сауда посттарының айналасындағы Гудзон шығанағы компаниясының резервтері кірді. Алғашқы қоныс аударушылардың құқықтары XIX ғасырдың соңында Батыстағы маңызды саяси мәселе болды. Қоныс аударушылар өңдеген жерлеріне иелену құқығын талап етті, бірақ осы шаруашылықтардың мөлшері мен шекаралары нақты анықталмағандықтан, жиі даулар туындады. Сонымен қатар, Саскачеванның Оңтүстік тармағындағы метистер 1870 жылы Манитоба актісінде уәделенгендей, жер құқықтары жеткілікті түрде қорғалмағандықтан, өздерінің жер құқықтарына ерекше мән берді. Альберта округіндегі Эдмонтон, Сент-Альберт және Форт-Саскачеван қалаларында "қоныс аударушылардың құқықтары" үшін белсенді қозғалыс пайда болды, ол федералды үкіметтен қоныс аударушыларға жерлеріне заңды құқық беруді және басқындықты тоқтатуды талап етті. Қозғалыс күдікті басқыншыларға қарсы өздігінен әрекет етуге дейін барды. Бұл наразылықтардың көпшілігі 1885 жылға дейін шешілді, бұл аймақтың Солтүстік-Батыс көтерілісіне қосылмауының себебі болуы мүмкін, өйткені Сент-Альберт және, шамалы дәрежеде Эдмонтон, көбінесе метистермен қоныстанған.