Кіріспе

Жапониядағы үкімет реформалары

Кёхо реформалары (享保の改革) – Токугава сёгунатының Эдо дәуірінде 1722–1730 жылдар аралығында саяси және әлеуметтік беделін жақсарту мақсатында жүзеге асырған экономикалық және мәдени саясаттар жиынтығы. Бұл реформалардың бастамашысы – Жапонияның сегізінші Токугава сёгуны Токугава Йосимуне болды, және олар оның сёгунат билігінің алғашқы 20 жылын қамтыды. Кёхо реформалары атауы Кёхо дәуіріне (1716 жылдың шілдесі – 1736 жылдың сәуірі) сілтеме жасайды.

Реформалардың мақсаты мен ауқымы

Реформалар Токугава шогунатын қаржылық тұрғыдан жақсартуға, сондай-ақ саяси және әлеуметтік қауіпсіздікті белгілі бір деңгейде арттыруға бағытталған. Конфуций идеологиясы мен Токугава Жапониясының экономикалық шындығы арасындағы қайшылықтар (ақшаны лас деп санауға қатысты конфуцийлік қағидалар және қолма-қол ақша экономикасының қажеттілігі) Йошимунеге реформа процесіне кедері келтіретін кейбір конфуцийлік принциптерді уақытша тоқтату қажеттігін көрсетті. Киохо реформаларына үнемшілдікке баса назар аудару, сондай-ақ бақылауды күшейтуге және салық салуға мүмкіндік беретін саудагерлер гильдияларын құру кірді. Христиан дініне қатысты немесе оны сілтеме жасайтын кітаптардан басқа, Батыс кітаптарына қойылған тыйым алынып, Батыс білімі мен технологиясын импорттауға көмектесу мақсатында жасалды. Кезекпен келу (санкин котай) ережелері де жеңілдетілді. Бұл саясат даймиоларға екі шаңырақтың шығындары, сондай-ақ адамдар мен тауарларды тасымалдау, мәртебе көрсету және болмағанда жерлерін қорғау тұрғысынан ауыртпалық болды. Киохо реформалары даймиолардың қолдауын алу үшін бұл ауыртпалықты аздап жеңілдетуге бағытталды.

Хронологиясы

Шогунның араласуы тек ішінара ғана сәтті болды. Аштық, су тасқыны және басқа да апаттар сияқты араласатын факторлар сёгунның жақсартуға ниеттенген жағдайларды одан бетер етіп жіберді. 1730 (Кёхо 15): Токугава сёгунаты Осакадағы Додзима күріш базарын ресми түрде мойындады; базарды бақылау және салық жинау үшін бакуфу қадағалаушылары (негёдзи) тағайындалды. Күріш саудасына қатысты операциялар бағалы қағаздар биржасына айналды, олар негізінен мемлекеттік қарыздармен сауда жасау үшін қолданылды. Ауыл шаруашылығы өнімділігінің артуы Кёхоның ортасында күріш бағасының төмендеуіне әкеп соқты. 3 тамыз 1730 (Кёхо 15, 6-шы айдың 20-шы күні): Муромачиде өрт шығып, 3790 үй өртенді. Ниши-Джинде 30 мыңнан астам тоқыма станогы қирады. Бакуфу күріш таратып берді. 1732 (Кёхо 17): Кёхо ашаршылығы – ішкі теңіз маңындағы ауыл шаруашылығы аймақтарындағы егістіктерді жәндіктердің шауып тастауы салдарынан туындады.

Бірінен соң бірі жүргізілген реформалар

Бұл реформалық қозғалысты Эдо дәуірінде тағы үш реформа күшіне енді: Кансей реформалары (1787–1793), Тэнпо реформалары (1841–1843) және Кейо реформалары (1864–1867).