Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Портри (/p//ɔːr/'/t//r//iː/; Port Rìgh) – Шотландияның Ішкі Гебрид аралдарындағы Скай аралының ең ірі қаласы және астанасы. Портриде тік жарлармен шеңберленген, Томас Телфорд жобалаған пирс бар порт орналасқан. Қаланың танымал орындарының бірі – бұрынғы Арос орталығы, қазіргі Isle of Skye Candle Co. келушілер орталығы, ол аралдың гаэльдік мұрасын көрсетуге арналған. ATLAS Arts өнер ұйымы, Creative Scotland ұйымының тұрақты қаржыландырылатын мекемесі арқылы өнер саласын дамытуға мүмкіндік жасалады. Қала аралды зерттеуге келген туристер үшін маңызды орталық болып табылады. Халықтың 37,72% құраған 939 адам шотланд гаэль тілінде сөйлейді. A855 тас жолы қаладан солтүстікке қарай Ачачорк, Стаффин сияқты ауылдар арқылы өтеді, Квираинг жер көшкініне жеткенге дейін Сторрдың тасты ландшафтынан өтеді.
Portree (/p//ɔːr/'/t//r//iː/; Port Rìgh, ) is the largest town on, and capital of, the Isle of Skye in the Inner Hebrides of Scotland. Portree has a harbour, fringed by cliffs, with a pier designed by Thomas Telford. Attractions in the town include the former Aros Centre, now the Isle of Skye Candle Co. Visitor Centre, which celebrates the island's Gaelic heritage. Further arts provision is made through arts organisation ATLAS Arts, a Creative Scotland regularly funded organisation. The town also serves as a centre for tourists exploring the island. Around 939 people (37.72% of the population) can speak Scottish Gaelic. The A855 road leads north out of the town, passing through villages such as Achachork, Staffin and passes the rocky landscape of the Storr before reaching the landslip of the Quiraing.
Этимология
Қазіргі Порт Риг атауы "патша порты" деп аударылады, бұл 1540 жылы Шотландия королі Джеймс V келгенімен байланысты болуы мүмкін. Дегенмен, бұл этимология күмәнді, себебі Джеймс бейбіт кезеңде келмеген. Ескі атауы Порт Руиге (Port Ruighe) болған, ол "еңіс порты" деген мағынаны білдіреді. XVI ғасырға дейін елді мекеннің атауы Килтарэглен ("Айя Таларикан шіркеуі") болған, бұл гаэль тіліндегі Килл Тарглайн сөзінен шыққан.
The current name, Port Rìgh translates as 'king's port', possibly from a visit by King James V of Scotland in 1540. However this etymology has been contested, since James did not arrive in peaceful times. The older name appears to have been Port Ruighe(adh), meaning 'slope harbour'. Prior to the 16th century the settlement's name was Kiltaraglen ('the church of St. Talarican') from Gaelic Cill Targhlain.
Тарихқа дейінгі кезең және археология
2006-2007 жылдары CFA Archaeology-дің тұрғын үйлер салуға кіріспес бұрын жүргізген археологиялық зерттеулері Портриде ерте қола дәуірінен бастап орта ғасырға дейінгі қоныстанғандығын көрсетті (ең ерте радиокөміртектік жасы б.з.б. 2570 жыл, ал соңғысы – 1400 жыл). Олар сондай-ақ, адамдар ерте және орта неолит дәуірінде, тіпті кейінгі мезолитте де осы аймақта болғандығын көрсететін тас құралдарды таба алды. Археологтар 1800 жылдары Францияның күйреуінен қорғану үшін 1859 жылы құрылған мылтық еріктілері қозғалысымен бірге құрылған атыс полигонының іздерін де анықтады. Портридегі алғашқы ресми бөлім – 1867 жылдың шілдесінде құрылған Инвернесс округінің 8-ші мылтық ерікті корпусы болды.
Archaeological investigations in advance of construction of a housing development in 2006–2007, by CFA Archaeology, uncovered evidence of occupation of Portree from the Early Bronze Age to the Medieval period (the earliest radiocarbon date was 2570 BC, and the latest was AD 1400). They also found stone tools that indicated people were in the area in the Early to Mid Neolithic, possibly as far back as the Late Mesolithic. The archaeologists also found evidence of the shooting range that was created in the 1800s with the formation of the Rifle Volunteer movement, set up in 1859 to defend the country against a potential French invasion. The first official unit in Portree was the 8th Inverness shire Rifle Volunteer Corps, formed in July 1867.
Туризм
Портри Condé Nast Traveler журналы бойынша "Ұлыбритания мен Ирландияның ең әдемі 20 ауылының" қатарында саналады және оған жыл сайын көптеген туристер келеді. 2020 жылдың ортасында жарияланған есептерде туристердің Скай аралының экономикасына бір жыл ішінде 211 миллион фунт стерлинг салғаны көрсетілген, бұл COVID-19 пандемиясына байланысты саяхат шектеулері енгізілгенге дейін болған көрсеткіш. COVID-19 пандемиясының салдарынан бұл көрсеткіштің күрт төмендеуі күтілуде. "Скай 2020 жылдың көп бөлігінде және одан кейін де жалғасатын халықаралық туристер ағынының төмендеуіне өте осал", - деді 2020 жылдың шілдесінде Глазго Каледония университетінің профессоры Джон Леннон. 2016 жылы Портридегі VisitScotland орталығына 150 000-нан астам адам келді, бұл 2015 жылмен салыстырғанда 5%-ға артық. Дегенмен, пандемияға дейін, маусымның ең қызу шағында адамдар тығырылып, ыңғайсыздық тудыратын, себебі Портри "аралдағы ең жұмбақ жер" еді. Бір жаңалықта кейбір туристерге Дунвеган, Кайлекин және Бродфорд пен Брейкиш сияқты тыныш жерлерде тұру ыңғайлы болуы мүмкін екені ұсынылды. 2020 жылғы есептер Портридегі туризмді егжей-тегжейлі қарастырмады, бірақ 2018 жылдың желтоқсан айындағы белгілі саяхат жазушысы Рик Стивстің баяндамасында бұл ауыл "Скай үшін ең қолайлы базалық пункт" ретінде ұсынылған. Ол Портриде "қалада бірнеше қонақүй, хостел және жатақханалар бар екенін, ал қалаға кіретін және одан шығатын жолдар бойында одан да көп жатақханалар орналасқан" десті. Туризм бюросы келушілерге "банктер, шіркеулер, кафелер мен мейрамханалар, Арос орталығындағы кинотеатр, бассейн мен кітапхана, жанармай құю станциялары және супермаркеттер" ұнайтынын қосты.
Portree is considered to be among the "20 most beautiful villages in the UK and Ireland" according to Condé Nast Traveler and is visited by many tourists each year. A report published in mid 2020 indicated that visitors added £211 million in a single year to the Isle of Skye's economy, prior to travel restrictions imposed because of the COVID 19 pandemic. This was expected to decline substantially due to the COVID 19 pandemic. "Skye is highly vulnerable to the downturn in international visitors that will continue for much of 2020 and beyond", Professor John Lennon of Glasgow Caledonian University told a reporter in July 2020. In 2016, over 150,000 people stopped at the VisitScotland centre in Portree, a 5% increase over 2015. Overcrowding during peak season was a problem, however, before the pandemic, since it is "the busiest place on the island". One news item recommended that some tourists might prefer accommodations in quieter areas such as Dunvegan, Kyleakin and the Broadford and Breakish area. The 2020 reports did not cover tourism in Portree specifically but a December 2018 report by well known travel writer Rick Steves had recommended the village as "Skye’s best home base" for visitors. He indicated that Portree "provided a few hotels, hostels and bed and breakfasts in town, while more B&Bs line the roads into and out of town". The tourism bureau added that visitors would appreciate the "banks, churches, cafes and restaurants, a cinema at the Aros Centre, a swimming pool and library, ( ) petrol filling stations and supermarkets".
Медиа
Жергілікті жаңалықтар мен теледидар бағдарламаларын BBC Scotland және STV North (бұрынғы Grampian Television) ұсынады. Теледидар сигналдары жергілікті ретрансляциялық таратушылардан (Penifiler және Skriaig) қабылданады. Портри қаласын бүкіл елге таралатын станциялар қамтиды, BBC Radio Scotland 92.9 FM және BBC Radio Nan Gaidheal (гейл тілінде тыңдаушылар үшін) 104.7 FM жиілігінде. Жергілікті радиостанция Radio Skye – Skye аралы мен Loch Alsh аймағына 106.2 FM және 102.7 FM жиіліктерінде хабар тарататын қоғамдық радиостанция.
Local news and television programmes are provided by BBC Scotland and STV North (formerly Grampian Television). Television signals are received from one of the local relay transmitters (Penifiler and Skriaig). Portree is served by nation wide stations, BBC Radio Scotland on 92.9 FM and BBC Radio Nan Gaidheal (for Gaelic listeners) on 104.7 FM. The local radio station Radio Skye is a community based station that broadcast to the Isle Of Skye and Loch Alsh on 106.2 FM and 102.7 FM.
Білім
Портриде Сайк аралындағы жалғыз орта мектеп – Портри орта мектебі мен Портри бастауыш мектебі орналасқан.
Portree is the location of the only secondary school on the Isle of Syke, Portree High School, and of Portree Primary School.
Спорт
Қала Скай аралының шинти клубы, «Скай Каманачд» клубына үй иесі болып табылады. Олар Струанға қарайтын жолдағы қаланың үстіндегі Пэрк-нан-Лаохта ойнайды. Портриде Скай және Лохальш әуесқой футбол лигасының құрамында «Портри» және «Портри Джуниорс» деп аталатын екі футбол клубы бар. Портри қазір «Скай Йонг Бойз» жас футбол клубына да үй иесі болып табылады.
The town plays host to the Isle of Skye's shinty club, Skye Camanachd. They play at Pairc nan Laoch above the town on the road to Struan. Portree is home to two football clubs that play in the Skye and Lochalsh amateur football league called Portree and Portree Juniors. Portree is now home to a new youth football club, Skye Young Boys.
Климат
Британ аралдарының көп бөлігі сияқты Портриде де мұхиттық климат (Köppen: Cfb) басылады. Портриге ең жақын метеостанция Портриден шамамен солтүстік-батысқа қарай Прабост орналасқан.
Like most of the British Isles, Portree has an oceanic climate (Köppen: Cfb). The nearest weather station to Portree is located at Prabost, approximately north west of Portree.
Портрей шикізаты
Портри сланцы – Портри ауданындағы геологиялық қалыптасу, оның кездесуі коммерциялық тұрғыдан маңызды болуы мүмкін мұнай кен орындарымен байланысты.
Portree shale is a geologic association in the vicinity of Portree, the existence of which is linked with potential petroleum occurrences of commercial importance.