Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық кардинал және саясаткер (1744–1827)
Italian cardinal and politician (1744–1827)
Фабрицио Диониги Руффо (16 қыркүйек 1744 – 13 желтоқсан 1827) – итальяндық кардинал және саясаткер, якобиндерге қарсы халықтық Санфедизм қозғалысын жетектеген (оның мүшелері Санфедисттер деп белгілі болды).
Fabrizio Dionigi Ruffo (16 September 1744 – 13 December 1827) was an Italian cardinal and politician, who led the popular anti Jacobin Sanfedismo movement (whose members were known as the Sanfedisti).
Өмірбаян
Руффо Калабрияның Цитра аймағындағы Сан-Лусидо қаласында (қазіргі Козенца провинциясы), сол кездегі Неаполь Корольдігінің құрамында дүниеге келді. Оның әкесі, Литтерио Руффо, Калабрия аристократы және Баранелло герцогы титулының иесі болса, анасы Джустиниана Колоннаның римдік әулетінен шыққан. Фабриционың біліміне қарыздылығын кардинал Томмазо Руффоға, сол кезде Кардиналдар коллегиясының деканына борыштанды. Жастық шағында ол 1775 жылы Папа Пий VI болған Джованни Анджело Браскидің құрметіне ие болды. Руффо Папаның азаматтық және қаржылық қызметін атқаратын "chierici di camera" – клерктер қатарына қосылды. Кейіннен ол соғыс министрлігімен бірге бас қазынашы лауазымына тағайындалды. Руффоның лауазымдағы қызметі әртүрлі бағаланды. Неаполь тарихшысы Пьетро Коллетта оны сыбайлас жемқор деп айтса, Жомини де сол айыптауды қайталайды. Алайда, екеуі де Францияны қолдағандықтан, бұл айыптауларға жаушыл көзқараспен қарауға болады. Шындығында, ол кеңінен реформатор ретінде танылды. Руффоның өмірбаяуын жазған Сачинелли, оның Рим Папасының мемлекетіндегі кейбір жер иелерінің феодалдық билігін шектеуі салдарынан жаулыққа ұшырағанын айтады. 1791 жылы ол қазынашылықтан алынып, 2 қыркүйекте кардинал етіп тағайындалды, бірақ ол діни санатынан өте қойған жоқ және шын мәнінде ешқашан дін қызметкері болған емес. Руффо Неапольге кетіп, онда Казертаның патшалық доменінің әкімшісі болып тағайындалды және Беневентодағы Санта-София аббаттығын иеленді. Оның әділ салық саясаты Рим аристократиясының наразылығын тудырды, олар Папаға қысым көрсетті. 1791 жылы Папа Пий VI М. Руффоны лауазымынан алып тастап, оны кардинал етіп тағайындауды ұсынды (дәстүрлі латын мақалы бойынша "promoteatur ut amoveatur"). 1794 жылдың 21 ақпанында Руффо Пешериядағы Сант-Анджелоның рим диакониясының кардиналы болып тағайындалды және Агер Романуспен басқаруға бекітілді. Сондай-ақ, ол 1823 жылғы Папалық конклавта Папа Лео XII сайланғанын жариялады.
Ruffo was born at San Lucido, in Calabria Citra (today in province of Cosenza), then part of the Kingdom of Naples. His father, Litterio Ruffo, was a Calabrian aristocrat, holder of the title of duke of Baranello, while his mother, Giustiniana, was of the Roman family of Colonna. Fabrizio owed his education to his uncle, cardinal Tommaso Ruffo, then dean of the College of Cardinals. In early life he secured the favour of Giovanni Angelo Braschi, who in 1775 became Pope Pius VI. Ruffo was placed by the pope among the chierici di camera, the clerks who formed the papal civil and financial service. He was later promoted to treasurer general, a post which carried with it the ministry of war. Ruffo's conduct in office was diversely judged. Pietro Colletta, the historian of Naples, speaks of him as corrupt, and Jomini repeats the charge, but these can be dismissed as part of a hostile tradition, as they both participated in favour of France. In fact, he was widely regarded as a reformer. Ruffo's biographer, Sachinelli, says that he incurred hostility by restricting the feudal powers of some of the landowners in the Papal States. In 1791 he was removed from the treasurership, but was created cardinal on 2 September, though he was not in orders and in fact never became a priest. Ruffo went to Naples, where he was named administrator of the royal domain of Caserta, and received the abbey of Santa Sofia, Benevento in commendam. On account of the equity of his fiscal norms he made an enemy of the Roman aristocracy, which put pressure upon the Pontiff. In 1791, Pope Pius VI removed Mgr. Ruffo from his office and offered to create him a cardinal (according to the traditional Latin proverb promoveatur ut amoveatur). On 21 February 1794 Ruffo was created cardinal of the Roman deaconry of Sant'Angelo in Pescheria and charged with the administration of the Ager Romanus. He also announced Pope Leo XII's election in the papal conclave of 1823.
Санфедизм
1798 жылдың желтоқсан айында француз әскерлері Неапольге қарай жылжуды бастағанда, Руффо патша отбасымен бірге Палермоға қашып кетті. Ол Калабриядағы роялистік қозғалысты басқаруға тағайындалды, онда оның отбасы, қарызға батқан болса да, зор феодалдық билікке ие болды. 1799 жылдың 8 ақпанында ол шағын тобымен Ла Кортонаға қонды және Микеле Пецца, «Фра Диаволо» және басқа да қарақшылардың басшыларымен бірлесіп, «сенім әскерін» құруға кірісті. Адмирал Ушаковтың ресейлік флотының қолдауымен Руффо француздар құрған Партенопеялық республикалық үкіметті құлатуда қиындыққа тап болмады және маусым айына қарай Неапольге жетті. Мүмкін, өкілеттігін асырып, ол неаполитандық республикашылдарға жазалаудан қорғауға уәде берді және 1799 жылдың маусым айында олардың капитуляциясын қабылдады. Осы уақытта Палермодан король Фердинанд жіберген контр-адмирал Горацио Нельсон флотымен Неаполь шығанағына келді; ол кардиналды кеңшілдігі үшін сынап, капитуляция шарттарын жойды. Республикашылдар түсініксіз шарттармен берілгені айтылды. Республиканың негізгі қайраткерлерінің бірі, бұрынғы адмирал Франческо Караччоло 30 маусымда қорқынышты жазаға тартылды, ал Неапольдегі басқа да республикалық жақтастарға қарсы кең ауқымды жазалау шаралары мен өлім жазалары одан әрі жалғасты. Патшаның бас кеңсесіне тағайындалғаннан кейін Руффо Палермодан ілгерілеп, 8 ақпанда Калабрияға қонды. Оның Сцилла мен Багнарадағы феодалдық иеліктері 25 000 шаруадан қару-жарақпен дағдыланғандарды жауынгерлік қызметке алу үшін алғашқы орындар болды. Олар Христиандық және Корольдік армияны құрды, сондай-ақ Nostro Signore Gesù Cristo-да Santa Fede Esercito деп аталды, Кротонеді бағындырып, Базиликата және Апулия аймақтарына (Альтамура мен Модуньо) және соңында Принципато Ультраға көшті. Армиясының басында кардинал Руффо 1799 жылдың 15 маусымында Неапольді жеңген Екінші французға қарсы коалицияның шайқастарына қатысты. Руффо көтерілісшілерді мемлекеттік қылмыс үшін соттаған Мемлекеттік кеңестің мүшесін тағайындады. Руффо Неаполь королінің жеке сенімді адамы болғанымен, королева оған қарағанда адмирал Горацио Нельсонды артық көреді. Ақырында, ағылшын шенеунігі неаполитандық тұтқындардың тағдырын шешті: олар Бурбон әділетіне тапсырылды және олардың 124-і өлім жазасына кесілді. Бұл науқан XIX ғасыр тарихшылары арасында көптеген дау-дамаылдарға себеп болды. Руффо республикашылдарды аяуға бейімділігін көрсеткені үшін корольдің ықыласын жоғалтқан сияқты көрінеді. Ол 1800 жылдың 25 қаңтарында Кассероның ханзадасына берілген генерал-викарийлік лауазымынан бас тартты және екінші француз оккупациясы мен Жозеф Бонапарт пен Жоахим Мураттың билігі кезінде Неапольде тыныш өмір сүрді. Наполеон оның кейбір іс-әрекеттерін байқады, бірақ ол ешқашан маңызды лауазымды иеленген жоқ. Бурбондардың қайта орнатылуынан кейін ол қайтадан жақсы қабылданады. 1822 жылғы революциялық алапаттықтар кезінде ол корольмен кеңесті және тіпті өте қысқа мерзімге адал министр ретінде қызмет етті.
When in December 1798 the French troops advanced on Naples, Ruffo fled to Palermo with the royal family. He was chosen to head a royalist movement in Calabria, where his family, though impoverished by debt, exercised large feudal powers. On 8 February 1799, he landed at La Cortona with a small following, and began to raise the so called "army of the faith" in association with Michele Pezza, "Fra Diavolo", and other brigand leaders. Backed by the Russian fleet of Admiral Ushakov, Ruffo had no difficulty in upsetting the Parthenopean Republican government established by the French, and by June had advanced to Naples. Possibly exceeding his authority, he promised the Neapolitan republicans immunity from reprisals and obtained their surrender in June 1799. In the meantime Rear Admiral Horatio Nelson, sent from Palermo by King Ferdinand, appeared in the Bay of Naples with his fleet; he called the cardinal to task for his leniency, and revoked the terms of surrender. The republicans, it was asserted, had surrendered under terms that were unclear. One of the main republican figures, former Admiral Francesco Caracciolo, was ignominiously executed on 30 June, and widespread reprisals and executions of other republican sympathizers in Naples followed. After having received the title of King's General Official, Ruffo weighed anchor from Palermo and landed in Calabria on February 8. His feuds of Scilla and Bagnara were the first places to be used for a massive enlistment of 25.000 farmers skilled to arms. They formed the Christian and Real Army, also known as Esercito della Santa Fede in Nostro Signore Gesù Cristo, and conquered Crotone moving to the Basilicata and Apulia regions (Altamura and Modugno), and finally in the Principato Ultra. At the head of his army, cardinal Ruffo participated to the battles of the Second anti French Coalition which defeated Naples on 15 June 1799. Ruffo appointed the member of the State juncta that processed the rebels for the crime of Lèse majesté. While Ruffo was a personal confidant of the king of Naples, the queen preferred the admiral Horatio Nelson to him. Eventually, an English official decided the destiny of the Neapolitan prisoners: they were entrusted to Bourbon justice and 124 of them were put to death. The campaign gave rise to much controversy among nineteenth century historians. Ruffo appears to have lost favor with the king by showing a tendency to spare the republicans. He resigned the vicar generalship, which he had been granted on 25 January 1800, to the prince of Cassero, and during the second French occupation and the reigns of Joseph Bonaparte and Joachim Murat he lived quietly in Naples. Some notice was taken of him by Napoleon, but he never held an important post. After the restoration of the Bourbons he was received into favor. During the revolutionary troubles of 1822 he was consulted by the king, and was even in office for a very short time as a loyalist minister.
Қасиетті орынға оралу және Неаполь патшалығында рөлі
Неапольді бағындырғаннан кейін Руффо генерал Джан Баттиста Родио басқаратын әскери жасақтарды Рим Республикасына жіберуге шешім қабылдады. Бұл Республикалық мемлекетке жасалған алғашқы шабуыл болды. Рим Республикасы жеңілгеннен кейін, 1800 жылдың 11 тамызында Руффо Урбеге кірді және кардиналдық диакониясын Санта-Мария-ин-Космединге ауыстырды. 1801 жылы Неаполь патшасының викарийі лауазымынан кеткен соң, ол қысқа мерзімге Римде Неапольдің министрі қызметін атқарды, содан кейін Неаполь аумағында Жозеф Бонапарттың үкіметін қабылдады. 1805 жылдың қыркүйегінде ол Умбриядағы Амелия қаласына қашып кетті, сосын Екі Сицилияның королі Фердинанд I және оның сарайы Палермода оны қайта шақырды. Олар оны Париж сарайындағы елші етіп тағайындады. 1810 жылдың 2 сәуірінде Руффо Австрияның герцогинясы Мария Луизамен үйлену тойына қатысты. Осы әрекеттен кейін ол француз императоры жазаламаған және діни қызметтерін ашық түрде атқаруға құқығы бар жоғары дәрежелі шенеуніктердің, «қызыл кардиналдар» деп аталатын шектеулі тобының мүшесіне айналды. Император 1811 жылы өткен Париж кеңесінің шешімдерін тұжырымдау үшін комиссия құрды. Комиссия құрамына Руффо, Джузеппе Дориа Памфили және Аурелио Роверелла кірді. Басты мақсаты – Савонада түрмеде отырған Папа Пий VII-ні актіні бекітуге көндіру болды. Бұл француз императорына жасалған жақсылық еді, ол оны Құрмет легионының орденімен марапаттады. 1814 жылдың мамыр айында Руффо Римге оралды, бірақ халық пен кардиналдар алқасы оны салқын қабылдады, сондықтан ол Неапольге көшіп, онда қоныстанды. 1815 жылдың 8 ақпанында Папа Пий VII Руффоны Римге қайтарды және оны Аннона мен Грация префекті етіп тағайындады, бұл лауазым ет, май және майлы заттарды қамтамасыз етуге жауапты болды. 1817 жылдың 8 мамырында ол Пап мемлекетіндегі Мальта орденінің Ұлы приоры болды. 1819 жылдың 29 наурызынан 1820 жылдың 21 ақпанына дейін ол Кианидегі су, Понтин батпақтары және Киани қауымының префекті болып тағайындалғанға дейін Кианидің Қасиетті Рим шіркеуінің камерленгосы болды. 1821 жылдың наурыз айында ол Австрия әскерлеріне қарсы халық көтерілісіне ұшыраған Неапольге оралды. 27 маусымда ол Виа Латадағы Санта-Мария диакониясын таңдады және кардинал протодиакон атағын алды. 1823 жылдың тамызында Руффо Папа Лев XII сайланған паптық конклавқа қатысты. Жыл соңында Руффо Неапольге қайта оралды. Ол 1827 жылдың 13 желтоқсанында Неапольде қайтыс болды және Сан-Доменико Маджоре базиликасының ішінде, Аквинолардың қабірлерінен алыс емес, Әулие Екатерина Александрияға арналған отбасылық шіркеуінде жерленді.
After the conquest of Naples, Ruffo decided to send some military companies within the Roman Republic, led by the general Gian Battista Rodio. This represented the first act of invasion of the Republican State. After the defeat of the Roman Republic, on 11 August 1800 Ruffo entered in the Urbe and changed his cardinal diacony with the one of Santa Maria in Cosmedin. In 1801, after having been resigned from the role of general vicarious of the king of Naples, for a short time he filled the role of minister of Naples in Rome and then accepted the government of Joseph Bonaparte in the Neapolitan territory. In September 1805, he escaped in Amelia, Umbria, and then he was hoised for a second time by Ferdinand I of the Two Sicilies and his court in Palermo, who appointed him as ambassador at the Parisian court. On 2 April 1810 Ruffo was present at his marriage with the duchess Marie Louise of Austria. After this gesture, he become part of the so called "red cardinals", a restricted circle of high prelates who weren't punished by the French emperor and got the right to continue to publicly profess their religious functions. The emperor instituted a commission with the duty to formulate a brief indicating the conclusive decrees of the Council of Paris which was held in 1811. It was formed by Ruffo, Giuseppe Doria Pamphili and Aurelio Roverella. The main objective was to persuade Pope Pius VII, who was jailed in Savona, to counterfirm the act. It was a favour to the French emperor, who decorated him with the Cross of the Legion of Honour. In May 1814, Ruffo returned to Rome where the population and the College of Cardinals received him with indifference, so that he decided to move to Naples and to establish himself there. On 8 February 1815 Pope Pius VII recalled Ruffo to Rome and appointed him Prefect of the Annona and of Grascia, a role responsible for the procurement of meat, fat, and oil. On 8 May 1817 he become Great Prior of the Order of Malta within the Pontifical State. From 29 March 1819 to 21 February 1820, he was Camerlengo of the Holy Roman Church until his appointment in the Prefect of the Congregation for Water, Pontine Marshes and of Chiani. In March 1821, he came back to Naples, which was afflicted by the popular rebellion against the Austrian military forces. On 27 June he chose the diacony of Santa Maria in Via Lata and held the title of Cardinal Protodeacon. In August 1823, Ruffo took part in the papal conclave which elected Pope Leo XII. At the end of the year, Ruffo went back to Naples. He died in Naples on 13 December 1827 and was buried in his familiar chapel, consecrated to Saint Catherine of Alexandria, within the San Domenico Maggiore Basilica, not distant from the Aquinos' chapel.