Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
535 536 537 NOTOC 536 жыл (Рим цифрлары: DXXXVI) – Юлиан күнтізбесі бойынша сейсенбі күні басталатын тікелей жыл. Сол кезде ол Белисарий консулдығынан кейінгі жыл деп белгіленген. 2018 жылы ортағасырлық ғалым Майкл МакКормик 536 жылды "өмір сүру үшін ең жаман жыл" деп атады, себебі жыл басында болған жанартаулық жарылыстан туындаған жанартаулық қыс салдарынан Еуропа мен Қытайдағы орташа температура төмендеді, бір жылдан астам уақыт бойы егін нашар өсіп, ашаршылыққа ұшырады.
Calendar year
535 536 537
NOTOC
Year 536 (Roman numerals: DXXXVI) was a leap year starting on Tuesday of the Julian calendar. At the time, it was known as the Year after the Consulship of Belisarius. In 2018, medieval scholar Michael McCormick nominated 536 as "the worst year to be alive" because of the volcanic winter of 536 caused by a volcanic eruption early in the year, causing average temperatures in Europe and China to decline and resulting in crop failures and famine for well over a year.
Шығыс Рим ("Византия") империясы
Көктем – Император Юстиниан I өзінің ағайындысы Германды Африкадағы дағдарысты шешу үшін *magister militum* қызметіне тағайындайды. Ол жылдам әрекет ететін күш – *комитатенстерді* (көбінесе атты әскер) және элиталық күзетшілерді жібереді. Бұрынғы *magister militum* Сүлеймен Константинопольға оралады. Жаз – Готика соғысы (535–554): Белисарий Мессина бұғазын кешіп, Италияға шабуыл жасайды. Ол Региум қаласын жаулап алып, Неапольге қарай жорыққа шығады. Қараша – Неаполь қоршауы: Белисарий бір айлық қоршаудан кейін, тасталған римдік су құбыры арқылы әскер жіберіп, Неапольді басып алады. 9 желтоқсан – Белисарий Римге Porta Asinaria есігі арқылы кіреді, ал готтардың 4000 сарбазынан тұратын гарнизоны қаладан қашып кетеді. Ол Юстиниан I-ге дереу күш сұрап хабар жібереді, сонымен қатар Римді қоршауға дайындап, көп мөлшерде азық-түлік және басқа да жабдықтар жеткізеді. Қыс – Белисарий Пинциан төбесінде штабын құрып, Римнің ұмытылған қала қабырғаларын жөндеуге кіріседі. Ол 5000 сарбаздан тұратын гарнизонды орналастырады, олардың жартысы оның жеке күзетшілері (*буцеллари*) болып табылады. Қаланың бір бөлігін қорғау үшін ол 20 мың жас римдікті қабырғаларды күзетуге шақырады.
Spring – Emperor Justinian I appoints his cousin Germanus as magister militum to deal with the crisis in Africa. He sends a mobile force of comitatenses (mostly cavalry) and an elite guard. Solomon, the previous magister militum, returns to Constantinople. Summer – Gothic War (535–554): Belisarius crosses the Strait of Messina and invades Italy. He conquers the city of Rhegium and advances to Naples. November – Siege of Naples: Belisarius captures Naples after a month's siege, by sending troops into the city through an abandoned Roman aqueduct. December 9 – Belisarius enters Rome through the Porta Asinaria, and the Gothic garrison of 4,000 men flees the city. He sends an urgent request for reinforcements to Justinian I, meanwhile preparing Rome for a siege, by bringing in great quantities of food and other supplies. Winter – Belisarius sets up his headquarters on the Pincian Hill, and repairs the neglected city walls of Rome. He stations a 5,000 man garrison, of whom half are his personal bodyguard (bucellarii). To hold parts of the city, he recruits 20,000 young Romans to man the walls.
Еуропа
536 жылдың басында (болжамды) – 536 жылғы вулкандық қыс: Аштық Ольстер жылнамаларында баяндалған. Наурыз айы – Остготтар патшасы Теодахад Франктерге Прованс және Жоғарғы Аламаннияны беру арқылы соғыста олардың қолдауын алады. Ол Далмацияға ірі гот әскерін жібереді. Олар византиялықтарды жеңіске жетеді, Мундус Салона шайқасында қаза табады, ал византиялық әскер шегінеді. Желтоқсан айы – Витигес Равеннада бәсекелесі Теодахадты тақтан түсіріп, Амаласунта патшайымның қызы Матасунтаға үйленеді. Ол остготтардың патшасы болып, Белисарийға қарсы күресу үшін әскер жинайды.
Early in 536 (possible) – Volcanic winter of 536: Famine is described in the Annals of Ulster. March – Ostrogothic King Theodahad cedes Provence and upper Alamannia to the Franks, gaining their support in the war. He sends a large Gothic army into Dalmatia. They defeat the Byzantines, Mundus is killed during the fighting at Salona, and the Byzantine army withdraws. December – Vitiges deposes his rival Theodahad at Ravenna, and marries Matasuntha (daughter of queen Amalasuntha). He becomes king of the Ostrogoths and assembles an army to fight against Belisarius.
Азия
26 қаңтар – Сэнка ағасы Анкандан кейін Жапонияның 28-ші императоры болады. Тамыз – 536 жылғы вулкандық қыс: Қытайда қар жауады, осының салдарынан егін жинау кешігеді.
January 26 – Senka succeeds his brother Ankan, as the 28th emperor of Japan. August – Volcanic winter of 536: Snow falls in China, which causes the harvest to be delayed.
Дін
13 наурыздан бұрын – Антимус I Константинополь патриархы лауазымынан Менас пайдасына шеттетілді. 22 сәуір – Папа Агапет I он айлық биліктен кейін Константинопольде қайтыс болды. Оның орнын Сильвериус 58-ші папа ретінде басты. 2 мамыр – 4 маусым – Константинополь соборы. 19 қыркүйек – Иерусалим соборы. Константинопольдегі Кіші Ая София (527 жылы салынған) Киелі Сергий және Бахтың шіркеуі ретінде аяқталды.
Before March 13 – Anthimus I is deposed as patriarch of Constantinople in favour of Menas. April 22 – Pope Agapetus I dies in Constantinople, after a reign of just ten months. He is succeeded by Silverius as the 58th pope. May 2–June 4 – Council of Constantinople. September 19 – Council of Jerusalem. The Little Hagia Sophia in Constantinople (begun in 527) is completed as the Church of Saints Sergius and Bacchus.
Климат
536 жылы атмосферадағы кең көлемдегі шаңнан туындаған деген болжам бар вулканикалық қыс Солтүстік жарты шарда басталды. Ол келесі жылға дейін созылып, бүкіл әлемде маусымдық емес ауа райы мен егіншілік өнімнің нашарлауына себеп болды. Венантий Фортунатус, Меровингтердің епископы және ақыны (шамамен 600/609 жылдары қайтыс болған).
The volcanic winter of 536, thought to have been caused by an extensive veil of dust in the atmosphere, began in the Northern Hemisphere. It continued until the following year, causing unseasonal weather and crop failure worldwide. Venantius Fortunatus, Merovingian bishop and poet (d. c. 600/609)