Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Әдеби сын немесе риторикалық техника термині.
Term of literary criticism or of rhetorical technique
Батос (/UK/'/b//eɪ//θ//ɒ//s/ BAYthoss; , әдеби мағынада "тереңдік") – әдеби термин. Алғаш рет осы мағынада 1727 жылы Александр Поуптың "Peri Bathous" эссесінде қолданылған. Батос немесе батетикалық эффекттер сатиралық жанрларда, мысалы, пародия мен мақтау-мақтан шығармаларында мақсатты түрде қолданылады. "Батос" немесе "батетикалық" сөздері өнердің басқа салаларында да ұқсас әсерлер үшін қолданылады, мысалы, күлкілі деп белгіленген музыкалық бөлімдерде. Кинода батос комедиялық демалыс үшін жасалған контрастты монтажда немесе кездейсоқ тікелей монтаж арқылы туындауы мүмкін.
Bathos (/UK/'/b//eɪ//θ//ɒ//s/ BAYthoss; , lit. (literally) "depth") is a literary term, first used in this sense in Alexander Pope's 1727 essay "Peri Bathous", Intentional bathos appears in satirical genres such as burlesque and mock epic. "Bathos" or "bathetic" is also used for similar effects in other branches of the arts, such as musical passages marked ridicolosamente. In film, bathos may appear in a contrast cut intended for comic relief or be produced by an accidental jump cut.
Өлеңге батудың өнері
Бафос термині өте жоғары және өте төмен элементтердің үйлесімін білдіретін ұғым ретінде Александр Поптың 1727 жылғы «Пери Бафос» немесе «Поэзияда төмендеу өнері» атты эссесінде енгізілді. Бір жағынан, Поптың еңбегі Лонгиннің «Жоғарлатылған туралы» (Peri Hupsous) шығармасының прозалық пародиязы болып табылады, өйткені ол заманауи ақындарды паш ету мақсатында Лонгиннің жүйесін еліктейді, бірақ екінші жағынан, бұл «ақымақтарға» қарсы жүргізілген Поптың күресінің бір бөлігі. Поптың эссесіне ең жақын үлгі – Бойлоның 1712 жылғы «Возвышенное туралы трактат» еңбегі. Поп Бойлоны қадірлегенімен, Поптың әдеби қарсыласы Леонард Уэлстед 1726 жылы Лонгиннің «аудармасын» шығарды, ол шын мәнінде Бойлоның аудармасы еді. Уэлстед және Поптың басқа да жаулары осы «возвышенное» жүйені қолдағандықтан, Поп «Swift Pope Gay Arbuthnot Miscellanies» жинағындағы «Пери Бафос» арқылы олардың жүйесін сынап, қарсылық білдірді. Бойло поэзияның қалай көтерілуі немесе «әсерлі» болуы мүмкін екенін егжей-тегжейлі талқыласа, Поп авторлардың поэзияда «төмендеуіне» қалай мүмкіндік болатынының схемасын ұсынады, бұл Амброз Филипспен одақтасқандарды сатиралайды. Поп пен Филипс Поптың «Одалары» жарық көргеннен бері қарсыластар болды, ал бәсекелестік саяси бағыттар бойынша жүзеге асты. Поптың пікірінше, бафос екі жылдық некеден кейінгі махаббатқа ең оңай қолданылады, бұл возвышенное-ге қарама-қарсы келеді, бірақ одан кем саяси емес. Эдмунд Берк Поптың некеден кейінгі махаббат туралы айтқан сөздеріне қатты әсерленгені айтылады, бұл Берктің 1756 жылғы «Біздің возвышенное және әдемі идеяларымыздың шығу тегі туралы философиялық зерттеу» эссесіне түрткі болды. Поптың стилі мен сатирасының бір мысалы – сурет салуда төмендеуді сипаттауында көрінеді. Сурет жанрларының академиялық иерархиялық жүйесінде натюрморт ең төменгі орынға ие болды. Алайда, Поп оның қалай құлдырауы мүмкін екенін сипаттайды және «қатану» деген жалғыз сөзбен тіпті осы «төмен» жанрда да сәтсіздіктің белгісі болып табылатын табиғи емес өлілікті көрсетеді:
As a term for the combination of the very high with the very low, bathos was introduced by Alexander Pope in his essay Peri Bathous, Or the Art of Sinking in Poetry (1727). On the one hand, Pope's work is a parody in prose of Longinus's Peri Hupsous (On the Sublime), in that he imitates Longinus's system for the purpose of ridiculing contemporary poets, but, on the other, it is a blow Pope struck in an ongoing struggle against the "dunces." The nearest model for Pope's essay is the Treatise of the Sublime by Boileau of 1712. Pope admired Boileau, but one of Pope's literary adversaries, Leonard Welsted, had issued a "translation" of Longinus in 1726 that was merely a translation of Boileau. Because Welsted and Pope's other foes were championing this "sublime", Pope commented upon and countered their system with his Peri Bathos in the Swift Pope Gay Arbuthnot Miscellanies. Whereas Boileau had offered a detailed discussion of all the ways in which poetry could ascend or be "awe inspiring", Pope offers a lengthy schematic of the ways in which authors might "sink" in poetry, satirizing the very men who were allied with Ambrose Philips. Pope and Philips had been adversaries since the publication of Pope's Odes, and the rivalry broke down along political lines. According to Pope, bathos can be most readily applicable to love making after two years of marriage which is clearly in binary opposition to the sublime but is no less political. Edmund Burke was believed to be particularly charmed by Pope's articulation of love after marriage, inspiring Burke's essay A Philosophical Enquiry into the Origin of Our Ideas of the Sublime and Beautiful (1756). One example of Pope's style and satire shows in his description of sinking in painting. In the commonplace Academic hierarchic ranking of pictorial genres, still life ranked the lowest. However, Pope describes how it might fall and, with the single word "stiffen", evokes the unnatural deadness that is a mark of failure even in this "low" genre:
Көптеген суретшілер, мұрын немесе көзді ешқашан дұрыс бейнелей алмаған, бірақ Кіші қызылшаны сәтті көшіріп, немесе Жабайы бақаны немесе Қызыл шабақтың суретін керемет салған. Ал әдетте «Тіршілік» жанрында шеберлер жетіспейді, олар оны керемет дәлдікпен жұмыс істеп, қатайта алады. («Пери Бафос» VI). X және XI тарауларда Поп троптар мен сөз өрнектерін күлкілі қолдануды түсіндіреді. Поптың жаман өлеңдерді жазу туралы нұсқаулығында нашар жазудың көптеген тәсілдері ұсынылса да, «төмендеудің» барлық әдістерінің ішінде қазір ең көп есте қалған әдіс – өте маңызды мәселелерді өте ұсақ-түйек нәрселермен біріктіру. Маңызды және тривиальды нәрселердің радикалды қатарласуы екі нәрсеге әкеледі. Біріншіден, ол әдептілікті, яғни тақырыптың орындылығын бұзады, екіншіден, күтпеген және орынсыз қатарласу арқылы әзіл тудырады.
Many Painters who could never hit a Nose or an Eye, have with Felicity copied a Small Pox, or been admirable at a Toad or a Red Herring. And seldom are we without Genius's for Still Life, which they can work up and stiffen with incredible Accuracy. ("Peri Bathous" vi). In chapters X and XI, Pope explains the comic use of the tropes and figures of speech. Although Pope's manual of bad verse offers numerous methods for writing poorly, of all these ways to "sink", the method that is most remembered now is the act of combining very serious matters with very trivial ones. The radical juxtaposition of the serious with the frivolous does two things. First, it violates decorum, or the fittingness of subject, and, second, it creates humor with an unexpected and improper juxtaposition.
Кейінгі дамуы
Поп заманынан бері "батос" термині, мүмкін "патос" сөзімен шатасудың салдарынан, өнер түрлерінде және кейде оқиғаларда қолданылып келеді, онда бір нәрсе соншалықты қайғылы болғандықтан күлкілі болып көрінеді. Суретшілер аса маңызды нәрсені аса шаруашылықпен үйлестіргенде, нәтижесі сюрреалистік әзіл мен абсурдқа ұласады. Дегенмен, суретші қатар қоюдың мәнін сезбесе (мысалы, кино режиссері шомылу маскасы бар горилла костюміндегі адамды қорқыту мақсатымен түсірсе), онда "батос" пайда болады. Пікір бойынша, кейбір китч түрлері (әсіресе, маңызды немесе ұлы тақырыптарды қарапайым жағдайда көшіру, мысалы, Да Винчидің "Соңғы тоқсан" суретінің басылған шай жамылғылары немесе ішінде темекі тұтандырғыш бар қол пистолеттері) нақты өнерде батосты көрсетеді. Надан, санасыз және шыншыл батосқа тән эстетикалық ерекшеліктерді шыдамдылықпен, бірақ қанағаттанбаусыздықпен қабылдау – Сьюзан Сонтагтың 1964 жылғы "Лагерь туралы эссесінде" алғаш талдаған лагерьлік сезімталдықтың бір бөлігі болып табылады.
Since Pope's day, the term "bathos", perhaps because of confusion with "pathos", has been used for art forms, and sometimes events, where something is so pathetic as to be humorous. When artists consciously mix the very serious with the very trivial, the effect is of surreal humour and the absurd. However, when an artist is unconscious of the juxtaposition (e. g., when a film maker means for a man in a gorilla suit with a diving helmet to be frightening), the result is bathos. Arguably, some forms of kitsch (notably the replication of serious or sublime subjects in a trivial context, like tea towels with prints of DaVinci's Last Supper on them or hand guns that are actually cigarette lighters) express bathos in the concrete arts. A tolerant but detached enjoyment of the aesthetic characteristics that are inherent in naïve, unconscious and honest bathos is an element of the camp sensibility, as first analyzed by Susan Sontag, in a 1964 essay "Notes on camp".