Кіріспе
Нью-Йорк қаласының 106-шы мэрі 1990-1994 жылдары қызмет еткен Дэвид Норман Динкинс (10 шілде 1927 – 23 қараша 2020) – американдық саясаткер, заңгер және жазушы. Ол 1990-1993 жылдар аралығында Нью-Йорк қаласының 106-шы мэрі болды. Динкинс 1945-1946 жылдар аралығында құрылған, АҚШ Теңіз жауынгерлерінің алғашқы афроамерикалықтары саналған 20 мыңнан астам Монтфорд Пойнт теңіз жауынгерлерінің қатарында болды. Ол Говард университетін үздік бітіріп, 1956 жылы Бруклин құқық мектебінен заңгер мамандығын алды. Харлемнің Карвер Демократиялық клубының көп жылдық мүшесі болған Динкинс өзінің сайлау жолын 1966 жылы Нью-Йорк штатының Ассамблеясында қызмет етуден бастады, соңынан Манхэттен округінің президентіне дейін жетті. Ол 1989 жылғы Нью-Йорк қаласының мэрі сайлауында жеңіске жетіп, осы лауазымға тағайындалған алғашқы афроамерикалық азамат болды. 1993 жылы қайта сайлауда жеңілгеннен кейін Динкинс Колумбия университетінің профессоры болып жұмыс істеді, сонымен қатар қалалық саясатқа белсенді қатысты.
David Norman Dinkins (July 10, 1927 – November 23, 2020) was an American politician, lawyer, and author who served as the 106th mayor of New York City from 1990 to 1993. Dinkins was among the more than 20,000 Montford Point Marines, the first African American U. S. Marines, from 1945 to 1946. He graduated cum laude from Howard University and received his law degree from Brooklyn Law School in 1956. A longtime member of Harlem's Carver Democratic Club, Dinkins began his electoral career by serving in the New York State Assembly in 1966, eventually advancing to Manhattan borough president. He won the 1989 New York City mayoral election, becoming the first African American to hold the office. After losing re election in 1993, Dinkins joined the faculty of Columbia University while remaining active in municipal politics.
Ерте өмір және білім
Динкинс Нью-Джерси штатының Трентон қаласында Сара "Сэлли" Люси Динкинс – үй шаруасында жұмыс істеген әйел және Уильям Харви Динкинс-младший – шаштараз және жылжымайтын мүлік агенті отбасында дүниеге келген. Динкинс бала кезінде Харлемге көшіп, кейін Трентонға қайтып келді. Ол Трентон орталық орта мектебін бітірді, 1945 жылы түлек атанды. Бітірген соң Динкинс АҚШ Теңіз корпусына қатысуға тырысты, бірақ нәсілдік квота толып кеткендігін естіді. Солтүстік-Шығыс АҚШ-ын аралағаннан кейін, ол өз сөзімен айтқанда, "негр теңізшілері үшін квотасын" толтырмаған рекрутингтік станцияны тапты; алайда, Динкинс жаттығу лагерін бітірер алдында Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталды. Ол 1945 жылдың шілдесінен 1946 жылдың тамызына дейін Теңіз корпусында қызмет етті, аға сержант шеніне жетті. Динкинс Монтфорд-Пойнт теңізшілерінің қатарында болды, АҚШ Сенаты мен Өкілдер палатасынан Конгресс Алтын медалін алды.
Ерте және орта мансап
1956 жылдан 1975 жылға дейін жеке құқықтық тәжірибемен айналысқан кезеңде Динкинс Харлемдегі Демократиялық партия ұйымында өркендеді, бастапқыда Дж. Реймонд Джонстың басшылығымен Карвер Демократиялық клубында қатысты. Ол Денни Фаррелл, Перси Саттон, Базил Патерсон және Чарльз Ренгелді қамтитын африкалық-американдық саясаткерлердің ықпалды тобының құрамына кірді; соңғы үшеуі Динкинспен бірге «Төрттік» деп танылды. Инвестор ретінде Динкинс 1971 жылы Саттонның Inner City Broadcasting Corporation компаниясын құруына көмектескен елу африкалық-американдық инвестордың бірі болды. 1966 жылы Динкинс қысқа мерзімге Нью-Йорк штатының 78-ші сайлау округін өкілдік етті. 1972 жылдан 1973 жылға дейін ол Нью-Йорк қалалық сайлау комиссиясының төрағасы болды. 1973 жылдың соңында ол Нью-Йорк қаласының алғашқы афроамерикандық вице-мэрі болып тағайындалуға дайын тұрды, сайланған әкім Авраам Д. Биманың басшылығымен; алайда, тағайындау «Динкинстің төрт жыл бойы федералды, штаттық немесе қалалық жеке табыс салығын төлемеуінен туындаған қиындықтар» салдарынан іске аспады. Оның орнына, ол 1975 жылдан 1985 жылға дейін қалалық хатшы болып қызмет етті (Роберт Д. МакФадден бұл қызметті «неке куәліктерін және муниципалдық тіркемелерді сақтайтын меценаттық тағайындама» деп сипаттады). 1985 жылы ол Манхэттен округінің әкімі болып сайланды, бұл лауазыққа үшінші рет үміткерлік еткені болды. 1989 жылдың 7 қарашасында Динкинс Нью-Йорк қаласының әкімі болып сайланды, үш мерзімдік әкім Эд Кохты және тағы екеуін Демократиялық партияның ішкі сайлауында, ал Республикалық партияның үміткері Руди Джулианиді жалпы сайлауда жеңіске жеткізді. Сайлау кампаниясы барысында Динкинс Любавич ребесі, раввин Менахем Мендель Шнеерсонның қолдауын және батасын алуға тырысты. Динкинс Бруклиндегі Демократиялық партияның ұзақ жылдар бойы төрағасы болған және Нью-Йорк қаласының саяси көшбасшысы Мид Эспозитоның Америка мафиясының ықпалымен құрылған меценаттық желісінің құлдырауынан туындаған сыбайлас жемқорлыққа байланысты даудан кейін сайланды, бұл Куинс округінің әкімі Дональд Мэнстің өзіне-өзі қол жұмсауына және қалалық Демократиялық партия басшылығының бірнеше қылмыстық істеріне әкелді. 1989 жылдың наурызында Нью-Йорк қалалық бағалау кеңесі (ондаған жылдар бойы әртүрлі меценаттық желілердің негізгі басқару құралы ретінде қызмет еткен, көбінесе әкімдікке қарағанда ықпалды болған) АҚШ Жоғарғы Сотының шешімімен Конституцияның 14-ші түзетуінің тең қорғау ережесіне қайшы деп жарияланды; бұл Нью-Йорк қаласының жарғысын қайта қарау комиссиясын құруға себеп болды, ол бағалау кеңесін таратып, қараша айында өткен сәтті референдум арқылы оның көптеген функцияларын кеңейтілген Нью-Йорк қалалық кеңесіне жүктеді. Демократиялық партияның күткен үміткері Кохтың саяси беделі Эспозито желісімен байланыстары және нәсілдік мәселелерді шешудегі тәсілі, әсіресе Манхэттеннің басым ақ тұрғындармен қоныстанған аудандарындағы бай топтарға адалдығы арқасында зардап шекті. Бұл Динкинске өзінің бұрынғы меценаттық тағайындауларына қатысты халықтың пікірін жұмсартуға және Кохқа реформаторлық көзқарастың күшті қарсыласы ретінде шығуға мүмкіндік берді. Сонымен қатар, Динкинстің афроамерикандық болуы оған ақтарға үгіт-насихат жүргізу арқылы қара дауысына немқұрайлы қарады деген айыптаулардан сақтануға көмектесті. Динкинстің сайлауына афроамерикандық дауыс берушілердің көп санының қатысуы маңызды болғанымен, ол қаланың барлық аймақтарында үгіт-насихат жүргізді.
Қылмыс
1990 жылғы қаңтарда қызметке кірген Динкинс нәсілдік келісімді уәде етті және Нью-Йорк қаласының демографиялық әртүрлілігін "қорыту емес, керемет мозаика" деп сипаттады. 1980 жылдары Нью-Йорктегі қылмыс көрсеткіші күрт өсті, ал 1990 жылы, Динкинс әкімшілігінің алғашқы жылы, адам өлтіру көрсеткіші рекордтық 2245 жағдайға жетті. Оның қызмет мерзімінің қалған төрт жылында көптеген қылмыстар, оның ішінде зорлық-зомбылық қылмыстарының барлық түрлері азайды. Бұл 30 жылдық өсімнің аяқталуын білдірді және оның өкілеттігінен кейін де жалғасып, үдеген төмендеуге бастама берді. Дегенмен, жоғары абсолюттік көрсеткіштер, әкімшілігінің басындағы ең жоғары деңгей және кейіннен шамалы ғана төмендеу (1990 жылдан 1993 жылға дейін адам өлтіру 12% азайды) Динкинстің қылмыс бақылаудан шығып кеткені туралы қабылдауынан саяси түрде зардап шегуіне әкелді. Динкинс полиция бөлімін шамамен 25%-ға кеңейткен жұмысқа орналастыру бағдарламасын бастады. "Нью-Йорк Таймс" газеті былай деп хабарлады: "Ол мыңдаған полицейлерді жұмысқа алу үшін салықты бөлуге штат заң шығарушы органының рұқсатын алды және мектептерді кешке дейін ашық ұстау үшін осы қылмысқа қарсы қаржының бір бөлігін сақтау үшін күресті, бұл ондаған мыңдаған жасөспірімдерді көшеден алған марапатқа ие болған бастама болды". Динкинстің қызмет мерзімі полицияның қанағаттанбас әрекеттеріне қатысты жауапкершілік пен бақылауды күшейтуге бағытталды, бұл Динкинс пен қалалық Полиция қызметкерлерінің қайырымдылық қоғамы (PBA) арасында шиеленіске әкелді. 1992 жылы Динкинс полиция қызметкерлерінің қанағаттанбас әрекеттеріне қатысты шағымдарды қарастыратын бақылау органы – Азаматтық шағымдарды қарау кеңесінің (CCRB) басшылығын жартылай полицейлерден, жартылай азаматтардан толығымен азаматтарға ауыстыру және оны Нью-Йорк полиция департаментінен тәуелсіз ету туралы заң жобасын ұсынды. Вашингтон Хайтс төңкерісінен кейін, полиция қызметкерінің Доминикан Республикасының құжаттары жоқ иммигрант Хосе "Кико" Гарсияны ұрып-соғуынан туындаған, Динкинс шиеленісті басуға тырысып, Гарсияның отбасын Грейси Мэншнға шақырды. Бұл әрекет қалалық PBA-ны ашуландырды, олар Динкинстің әрекеттері мырза Гарсияға деген жақсылықты және полицияға деген көңілінің жоқтығын көрсетті деп мәлімдеді. Динкинстің полициялық саясатын айыптау үшін қалалық PBA 1992 жылдың 16 қыркүйегінде наразылық акциясын ұйымдастырды, ол Бруклин көпіріндегі қозғалысты тоқтатып, полицияның кедергілерін құлатып, қалалық әкімдікке шабуыл жасауға тырысқан 4000-ге жуық бос полицейлердің қатысуымен тез арада зорлық-зомбылыққа ұласты. 300-ге жуық қызметтегі полицейлер төңкерісті басуға аз күш жұмсады. PBA-ның наразылығына және қарсылығына қарамастан, CCRB 1993 жылдың шілдесінде қайта ұйымдастырылып, полиция департаментінен тәуелсіз болды.
Келісім жасау
Динкинс құлыптаушыларға лицензия беруді тоқтатуға жасаған әрекеті сәтсіз аяқталды. Өзінің өкіметтік қызметінің соңғы күндерінде Динкинс қоқыс шығарудың қалыпты жағдайын сақтау мақсатында санитарлық қызметкерлермен соңғы сәтте келіссөздер жүргізді. 1993 жылғы мэр сайлауында Динкинсті жеңген Джулиани, Динкинс білім беру кеңесіндегі Динкинстің тағайындамасы Виктор Готбаумның отставкасын жоспарлап, Готбаумның орнын алмастыру үшін алты ай кепілдік бергенін айтып, оны "арзан саяси амалға" тартты. Динкинс сондай-ақ USTA Ұлттық теннис орталығымен 99 жылға соңғы сәтте жалға алу келісіміне қол қойды. Нью-Йорк қаласының жалпы кірісіне байланысты төлем туралы келіссөздер жүргізу арқылы Динкинс әкімшілігі АҚШ ашық турнирімен келісім жасады, бұл Нью-Йорк қаласына жыл сайын "Нью-Йорк Янкис", "Нью-Йорк Метс", "Нью-Йорк Никс" және "Нью-Йорк Рейнджерс" командаларының біріктірілген экономикалық пайдасынан артық кіріс әкеледі.
Басқа ұзақ мерзімді мәселелер
Динкинстің өкілеттігі кезінде «Отбасылық қызыл алма» бойкоты, Бруклиндегі Флатбуш ауданында кореялыққа тиесілі азық-түлік дүкеніне жасалған бойкот және 1991 жылғы «Краун Хайтс» көтерілісі сияқты қарама-қайшылық тудырған оқиғалар орын алды. Лемрик Нельсон «Краун Хайтс» көтерілісі кезінде Янкель Розенбаумды өлтірді деген айыптан ақталғанда, Динкинс: «Менің бұл істе қылмыстық сот жүйесі әділ және ашық түрде жұмыс істегеніне күмәнім жоқ» деді. Кейін ол өзінің естеліктерінде: «Мен бұл үкімді түсінуге әлі де тырысып жатырмын» деп жазды. Қала әкімінің баспасөз хатшысы «қауіпсіздік шаралары күшейтіледі және жасақшыларға газ маскалары беріледі» деген мәлімдеме жасағаннан кейін, қала әкімі Динкинс қолдау көрсету үшін Израильге сапар шекті. Динкинс әкімшілігі экономиканың төмендеуіне байланысты қиындыққа тап болды, бұл салық түсімдерінің азаюына және бюджет тапшылығына әкелді. Дегенмен, Динкинстің әкімдік қызметі бірқатар маңызды жетістіктермен ерекшеленді. Оның сайлауда жеңілуіне себеп болған факторлардың бірі – «Краун Хайтс» көтерілісі кезінде еврей қауымының жағдайына бейжай қарауы болды. Тағы бір себеп – Джулианидің Статен аралындағы күшті қолдауы; сол жылы демократ губернатор Марио Куомо мен Нью-Йорк штатының заң шығарушы органы Статен аралының Нью-Йорктан бөлінуі туралы референдумды дауыс бюллетеніне қосты. Динкинс АҚШ Теннис қауымдастығының директорлар кеңесінің мүшесі болды. Ол Нью-Йорк қаласының Global Partners, Балалар денсаулығы қоры, Балаларға көмек көрсету қауымдастығы және Нельсон Мандела балалар қоры басқармаларында қызмет етті. Динкинс сонымен қатар Independent News & Media және Black Leadership Forum кеңесші кеңесінде болды, Сыртқы қатынастар кеңесінің мүшесі және Ұлттық ЖИТС жөніндегі қара басшылар комиссиясының директорлар кеңесінің төрағасы болды. Динкинстің «Динкинспен әңгіме» радио бағдарламасы 1994 жылдан 2014 жылға дейін Нью-Йорктегі WLIB радиосында эфирге берілді. Оның естеліктері «Мэрдің өмірі: Нью-Йорктің әдемі мозаикасын басқару» деп аталады.
Ол саяси мансапқа қайта оралмаса да, Динкинс қала әкімі болғаннан кейін де саясатта белсенді болып қала берді, және оның әртүрлі үміткерлерді қолдауы, соның ішінде 2001 жылғы қала әкімі сайлауында Марк Грин, кеңінен жарияланды. Ол 2005 жылғы Нью-Йорк қала әкімі сайлауында демократ Фернандо Феррерді, 2009 жылы Билл Томпсонды және 2013 жылы Билл де Блазионы қолдады. 2004 жылғы Демократиялық президенттік праймериз кезінде Динкинс Уэсли Кларкты қолдап, белсенді түрде үгіт жүргізді. 2008 жылғы Демократиялық партияның президенттік сайлауына кандидат ретінде Динкинс Хиллари Клинтонның Нью-Йорк штатынан сайланған делегаты болды. 2020 жылғы Демократиялық президенттік праймериз кезінде Динкинс 2020 жылдың 25 ақпанында Демократиялық дебаттан бұрын бұрынғы қала әкімі Майкл Блумбергті президенттікке қолдады. Динкинс директорлар кеңесінде отырды және 2013 жылы Америка джаз қорының құрметті негіздеушілер кеңесіне кірді. Ол сол ұйыммен бірге Американың егде жастағы джаз және блюз музыканттарының үйлерін және өмірлерін сақтау үшін жұмыс істеді, соның ішінде «Катрина» даулынан аман қалған музыканттар да бар. Ол Балалар денсаулығы қорының (CHF), Балаларға көмек көрсету қауымдастығының және Нельсон Мандела балалар қорының (NMCF) басқармаларында қызмет етті. Динкинс сонымен қатар Ұлттық қара басшылардың ЖИТС жөніндегі комиссиясының директорлар кеңесінің төрағасы болды. Манхэттендегі Дэвид Н. Динкинс муниципалды ғимараты 2015 жылы қала әкімі Билл де Блазионың құрметіне аталды.
Жеке өмір
1953 жылы тамызда Динкинс Харлемдегі саяси беделді тұлға Дэниел Л. Берроуздың қызы Джойс Берроузға үйленді. Олардың екі баласы болды: Дэвид кіші және Донна. Динкинс «Альфа Фи Альфа» және «Сигма Пи Фи» («Була») ұйымдарының мүшесі болды, бұл афроамерикандықтар үшін құрылған ең көне студенттік және алғашқы кәсіби грек әріптерінің қауымдастықтары. Ол 1952 жылы Трентон, Нью-Джерси қаласындағы №15 «Кинг Дэвид» ложасында, Ф. & А. М., ПХА, бас масон дәрежесіне ие болды. 1994 жылы Динкинс Гаитиге барған епископ шіркеуінің делегациясының құрамында болды. Динкинс 2013 жылдың 31 қазанында пневмониямен ауырғандықтан Нью-Йорк қаласындағы ауруханаға түсті. 2016 жылдың 19 ақпанында ол қайтадан пневмониямен ауырғандықтан ауруханаға жатты. Динкинс 2018 жылдың 13 сәуірінде CBS телеарнасының полициялық драмалық сериалы «Blue Bloods»-тың 8-ші маусымының 19-шы эпизодында, «Қауіпті басқару» атты эпизодта өзінің ролінде ойнады.
Өлім
2020 жылдың 23 қарашасында Динкинс Манхэттеннің Үстіңгі Шығыс жағындағы үйінде, әйелі қайтыс болғаннан шамамен бір ай өткен соң, белгісіз табиғи себептерден көз жұмды. Ол 93 жасқа толыпты.