Кіріспе

Марикина қаласы (/m//ər//ɪ/'/k//ɪ//n//ə/), ресми түрде Марикина қаласы, Филиппиннің Ұлттық астанасы аймағындағы бірінші сыныпты, жоғары урбанизацияланған қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша, қаланың халқы 456 159 адамды құрайды. Метро Маниланың шығыс шекарасында орналасқан Марикина, Марикина–Инфанта тас жолы арқылы Метро Маниладан Ризал және Кесон провинцияларына қақпа ретінде қызмет етеді. Батысында Кесон қаласы, оңтүстігінде Пасиг және Каинта қалалары, солтүстігінде Сан-Матео, ал шығысында Ризал провинциясының астанасы Антиполо қаласымен шектеседі. 1630 жылы иезуиттердің құнарлы Марикина аңғарында негізделген бұл аймақ бастапқыда Иса дела Пенья (Тастар Исасы) деп аталған, кейіннен Марикина деп өзгертілген. Марикина, 1898 жылдан 1899 жылға дейін Филиппин революциясы кезінде Бірінші Филиппин Республикасының Манила провинциясының астанасы болды. Американдық оккупация басталғаннан кейін, 1975 жылы Метро Манила құрылғанға дейін Ризал провинциясының муниципалитеті ретінде ұйымдастырылды. Бұрын ауылдық елді мекен болған Марикина қазір негізінен тұрғын үйлер мен өнеркәсіптік аймақтарды қамтиды және соңғы жылдары коммерциялық қызметтері де кеңейді. Марикина қаласы Филиппиндегі ең бай жергілікті басқару бірліктерінің бірі саналады. Атақты аяқ киім өнеркәсібіне байланысты Марикина "Филиппиннің аяқ киім астанасы" деп танылады. Бұл Филиппиндегі ең ірі аяқ киім өндірушісі болып табылады және елдегі аяқ киімнің шамамен 70% -ын шығарады. Қала аумағында Филиппин халықаралық аяқ киім орталығы мен Аяқ киім мұражайы орналасқан, онда Филиппиннің бұрынғы президенті Фердинанд Маркостың әйелі, бұрынғы бірінші ханым Имельда Маркостың әйгілі аяқ киім коллекциясы жиналған. Қала Антиполо Рим-католик епархиясының құрамында. Онда Марикина аңғарындағы ең көне шіркеу – 1572 жылы салынған Тастап кетілгендердің Анасы шіркеуі орналасқан.

Этимология

Марикина атауының қалай пайда болғаны туралы деректер мен құжаттардың жоқтығын ескере отырып, төмендегі аңыздар Марикинаның әртүрлі бариоларының егде жастағы тұрғындарынан жиналды. Хесус де ла Пенья шіркеуін салғандардың бірі – «Марикина» есімді жас діни қызметкер болды, оған балаларды христиан дініне шомылдыру міндеті жүктелді. Осы құрметті еңбегі үшін оның құрметіне Марикина деп аталды. Марикинаға испандықтар келгенге дейін, қалада Мария Куина есімді әдемі, ізгі, сыпайы және зиялы әйел тұрған. Ол өзінің кәсіпкерлік шеберлігі арқасында байлыққа ие болды және оның байлығы қайырымдылыққа жұмсалды. Ақырында ол Манилаға дейін бүкіл қалаға танымал болды. Хесус де ла Пенья шіркеуінің құрылысын иезуит діни қызметкері қадағалап, жұмысшылар филиппиндіктер болды. Күтілгендей, тілдік кедергі салдарынан әдеттегідей түсініспеушіліктер туды. Шіркеу аяқталғаннан кейін діни қызметкер оның атын сұрағанда, бір жұмысшы «Марикит на По» деп жауап берді, шіркеудің жағдайы туралы сұралып отыр деп ойлағандықтан. Испанияның Виская провинциясында Марикина деген әдемі қалашық болған. Шармаға өзенінің (қазіргі Артибай өзені) жанында орналасқан бұл қала Филиппинге келіп, Хесус де ла Пеньяны құрған иезуит діни қызметкерлерінің туған жері. Осы себепті, олардың туған жерін құрметтеу мақсатында «Марикина» атауы қолданылды. 1901 жылы комиссар де Тавера «q» әрпін «k» әрпімен ауыстырды. Тарихқа және Марикина муниципалитетінің құжаттарында сақталған мәліметтерге сүйене отырып, 1787 жылы қала Marikit na деп аталған, кейіннен Марикина деп өзгертілген. Доктор Тринидад Пардо де Тавераның сөзіне сәйкес, Марикина атауы 1788 жылы қалаға жетекшілік еткен капитан Беренгуер де Маркинаның құрметіне берілген.

Испанияның отаршылдық дәуірі

Жергілікті тарихшы Сервандо де лос-Анджелес айтуынша, Марикинаның алғашқы қоныстанушылары – Лакан Дуланың ұрпақтары, ол Дула әулетінің басшысы және испандықтар келгенге дейінгі Лакан Тондоның патшасы ретінде танымал. Бұл Лакан Дуланың ұрпақтарын теңіз және өзен арқылы алыс жерлерге жіберген кезден басталады. Марикинаның өзен жағалауларын өзенде тіршілік ететін адамдар, яғни “тага-илогтар” қоныстандырды. Осы жергілікті тұрғындарды 1570 жылдары өзен бойын зерттеу кезінде августиндік миссионерлер ашты. 1630 жылдары иезуиттер келді, содан кейін Марикинада христиан діні тарала бастады, себебі иезуиттер жерге шіркеулік бақылау мен қадағалауды жүргізді. Аугустиндіктер алғаш рет 16 ғасырдың соңында Баранкадағы Чорильо деген жерге келді. 1572 жылы “Тасталган Анамыз” шіркеуі құрылды. 1630 жылы иезуиттер қазіргі Jesús de la Peña (Тастардағы Иса) деп аталатын жерге келді. Мұнда иезуиттер миссия құрып, бүгінге дейін Jesús de la Pena Chapel деп аталатын шағын шіркеу салды. Манила архиепископының апостолдық өкілі Педро де Арсе иезуиттерге шіркеутік бақылау мен қадағалауды беруге келісіп, осы жерді қала деп бекітті. 1665 жылы 8 балдық жер сілкінісі аймаққа және жақын орналасқан Манилаға соқты, бұл қазіргі Марикина аңғарының жарық жүйесі деп белгілі бір құбылысқа байланысты. Осы жер сілкінісінде тек иезуит шіркеуі көп зақымданып, 19 адам қаза тапты. 1787 жылы қалаға сол кездегі генерал-губернатор Феликс Беренгуэр де Маркинаның есімі берілді, және қала испан отаршылдық үкіметінің басқаруымен пуэбло деп жарияланды. Марикина бұрын Sauza Berenguer de Marquina хасиендасы (1809–1870) болған, ал жер мен үй бұрын Дон Сантьяго Сауза и Делос Риосқа (1777–1880) және оның әйелі Дона Изабель Беренгуэр де Маркина и Сумулонға (1790–1900) тиесілі болған. Сонымен қатар, Дона Изабель Беренгуэр де Маркина и Сумулон (19 қараша 1790, Кагсава, Дарага, Альбай, Филиппин – 30 қаңтар 1900, Банва, Батан, Аклан, Филиппин) Дона Деметрия Сумулон и Линдо мен Филиппиннің бұрынғы генерал-губернаторы Сеньор Феликс Беренгуэр де Маркина и Фицджеральдтың жалғыз қызы болды. 19 ғасырда Марикина хасиендасының иесі және басқарушысы Туасон отбасы болды, ол Филиппиндегі ең ірі хасиендаға айналды. Испан отаршылдық үкіметі бұл хасиенданы майоразго деп жариялады. Дон Хуан Грегорио 1822 жылы Марикинаның алғашқы Alcalde Capitan атанды. 1896 жылғы Филиппин революциясы кезінде Андрес Бонифасио өзінің Катипунероларымен Монтальбан үңгірлеріне аттанғанға дейін Марикинаға келді. Марикина 1898 жылы Филиппин революциясы басталғанда Манила провинциясының астанасы болды, сол кезде Филиппиннің алғашқы президенті Эмилио Агиналдо Филиппиннің тәуелсіздігін жариялады. Дон Висенте Гомес 1900 жылы Марикинаның алғашқы Alcalde Presidente атанды.

Американың отаршылдық дәуірі

1901 жылғы 11 маусымда АҚШ Филиппинге иелік еткеннен кейін, оның атауы ресми түрде "Марикина" болып өзгерді. Ризал провинциясы Бірінші филиппин комиссиясының 137-шы актісі арқылы құрылды, ол Лусон аралында бірпалаталық заң шығару органы ретінде жұмыс істеді. Марикина, Манила маңындағы көптеген қалалармен бірге, жаңа провинцияға қосылды. 1906 жылы Манила теміржол компаниясы "Марикина желісі" деп аталатын бу машинасымен жүретін теміржол желісін аяқтады, ол сондай-ақ Росарио Монтальбан тармағы деп белгілі болды. Бұл Филиппин Ұлттық теміржолының филиалы болып табылады (қазір Даанг Бакал деп аталатын жолға айналдырылды, оның ішінде Аяқ киім даңғылы бар), Марикина теміржол депосы (қазіргі Марикина бастауыш мектебі) және Марикина теміржол станциясы, Монтальбан мен Росарионы байланыстырды (қазір Пасигтегі Трамбо деп белгілі). Маниламен маңызды экономикалық байланыс құратын Марикина көпірі 1934 жылы ресми түрде ашылды. Теміржол желісі салынып жатқанда, Марикина теміржол депосынан көп ұзақ емес жерде Марикина әуежайы салынды және азаматтық әуежай ретінде пайдаланылды. Кейін ұшу-қону жолақтары бүгінгі Э. Родригес даңғылы мен Э. Сантос көшесі деп аталатын жолға айналдырылды, ал әуежай қазір Палипаран тұрғын алабы ретінде сақталған. 1936 жылы Марикина желісі тоқтатылды. 1939 жылы Балара, Барранка (Бараңка), Хесус де ла Пенья, Крус на Лигас, Таньонг және жаңа UP кампусының орны Марикинадан бөлініп, жаңа құрылған Кесон қаласының құрамына кірді. 1941 жылы Төменгі Барранка және Хесус де ла Пенья бариолары Марикинаға қайтарылды.

Жапондықтар билік құрған кезең

1942 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапон империясының әскерлері Марикинаны басып алды. Қала 1945 жылы АҚШ және Филиппин Ұлттық Достастығының біріккен құрлық әскерлері Куэсон қаласынан артиллериялық оқтармен жапон императорлық армиясына шабуыл жасап босатылды. Шіркеудің қоңырау мұнарасының ішіндегі барлық ірі ғимараттар дерлік қирады. Шындығында, жапондықтар қаладан бұрын шығып, солтүстікке шегінген еді. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін қалада 400-ден астам азамат өлтірілді. Филиппин Ұлттық Армиясының соғысқа дейінгі 4-ші және 42-ші жаяу әскер дивизияларына қарасты жергілікті филиппин әскерлері Марикинаға кіріп, азат ету кезінде жапон әскерлеріне шабуыл жасауға АҚШ күштеріне көмектесті. Соғыстан кейін Филиппин Ұлттық Армиясының бас штабы қайта құрылып, Марикинаға орналастырылды.

Филиппиннің тәуелсіздігі

1956 жылы Марикинаға «Филиппиннің аяқ киім астанасы» деген атақ берілді және ол Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін аяқ киім жасаушылардың қаласы ретінде қайта жанданды. Жылдар бойы аяқ киім өндірісіндегі тәжірибе жергілікті тұрғындардың ауыр өнеркәсіптің келуіне дайындық жасайтын еңбек этикасын қалыптастырды. Өнеркәсіптік өсімдіктермен бірге, қалаға қоныстанған жұмысшылар толқындары халықтың жылдам өсуіне әкелді. 1959 жылдың қараша айында Осмундо де Гусман Марикинаның мэрі болып сайланды. 1968 жылы Капитан Мойдың үйі (қазіргі Sentrong Pangkultura ng Marikina) қалалық кеңес пен Ұлттық тарихи комиссия тарапынан ұлттық қасиетті орын деп жарияланды. 1969 жылы қазіргі Марикина спорт орталығы ретінде танымал Родригес спорт кешені құрылысын аяқтады. 1975 жылдың 7 қарашасында №824 Президенттік жарлық бойынша Ризаль облысының төрт қаласы мен он екі ауданы, соның ішінде Марикина, және Булакан облысының Валенсуэла қаласы Метрополитен Манила аймағының құрамына енді. 1937 жылдан бері Марикина, Марикина өзенінің су деңгейінің көтерілуінен туындаған су тасқынынан зардап шегуде. «Руби» (Unsang) тайфунының салдарынан су тасқыны болды және Маркина аңғары, әсіресе Санто-Ниньодағы Провидент елді мекенінде, судың биіктігі 8 футқа (2 метрге) жетіп, ауыр зақым келді. Бұл жағдайды жергілікті билік, бұл қаланың беделін түсіруі мүмкін деген пікірмен сынға алды, ал қала әкімі Фернандо бұл мәлімдеменің полиция тілхаттарына негізделгендігіне күмән келтірді. Фильмде үш…

Климат

Марикина тропикалық муссондық климатқа ие. Экваторға жақын орналасқандықтан температураның ауытқуы өте шамалы, көбінесе төмендемейді не жоғарыламайды. Дегенмен, ылғалдылық деңгейі әдетте өте жоғары болып, ауа температурасынан жоғары сезіледі. Қаңтардан мамырға дейін ерекше, салыстырмалы түрде қысқа құрғақ маусымы, ал маусымнан желтоқсанға дейін салыстырмалы түрде ұзақ ылғалды маусымы бар.

Демография

Марикинаның жергілікті халқы өздерін "Марикеньо" (филиппин тілінде Марикеньо) деп атайды. 2015 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 450 741 адамды құрады. Марикина халқы жарты миллионға жуық, осылайша Филиппиннің ең тығыз қоныстанған аймақтарының біріне айналды. Манила аймағындағы басқа да жерлер сияқты, Марикинаның алғашқы қоныстанғандары тагалогтар болған. Филиппиннің басқа этностық топтары да үнемі көшіп келіп тұрады. Тагалог тілі Марикинада кеңінен қолданылады және басты тіл болып табылады, ал ағылшын тілі білім беру және бизнес салаларында пайдаланылады.

Дін

Марикина бұрынғы ғасырларда испан отаршылдық үкіметінің бірі болған және Филиппиндегі Рим католик миссияларының базасы ретінде қолданылған. Діни ордендерге доминикандықтар, францискандықтар, иезуиттер және августиндіктер кіреді, олар Марикинаға ең бірінші келген. 1572 жылы құрылған Тастаулы Ана шіркеуі, Марикинаның қасиетті қамқоршысы – Нюэстра Сеньора де лос Десампарадостың ордасы. Қала тұрғындарының көп бөлігі Рим католиктері. Филиппинде өз нанымдарын таратушы христиан дінінің басқа түрлері: Iglesia ni Cristo, Жетінші күндік адвентистер, Құдайдың халықаралық шіркеуі, Иса Мәсіхтің соңғы күндік қасиеттілер шіркеуі, Филиппин тәуелсіз шіркеуі, немесе Әглипаян шіркеуі, Марикинадағы екінші ірі католик дін тобы, сондай-ақ көптеген шағын баптист шіркеулері мен христиандық топтар. Пятидесятник Миссионерлік шіркеуінің (4-ші сақшы) бас кеңсесі қалада орналасқан. Марикинадағы басқа да аз таралған діндер – индуизм, буддизм, ислам және сикхизм.

Аяқ киім өнеркәсібі

Марикина – Филиппиндегі сапалы аяқ киімнің ірі сауда-өндіріс орталығы. Ол сонымен қатар Филиппиннің әлемдік деңгейдегі ең ірі былғары аяқ киім экспортері болып табылады, сондықтан Марикина қаласы Филиппиннің Аяқ киім астанасы деп танылды. Қаланың барлық аудандарында жүздеген аяқ киім өндіріс орындары орналасқан, олар мыңдаған жұмыс орындарын ашып, қаланың қаржылық ресурстарын көбейтіп, аяқ киім және былғары өнеркәсібін қала тұрғындарының негізгі кәсібіне айналдырды. 2000 жылдардың басында Марикина аяқ киім өнеркәсібі қытай өндірушілерінің күшті бәсекесіне тап болды.

Жергілікті билік

Филиппиннің басқа қалаларындағы сияқты, Марикина қаласын үш жылдық мерзімге сайланған мэр және вице-мэр басқарады. Мэр – қаланың атқарушы басшысы, ол қалалық басқармаларға қалалық қаулыларды орындау және халыққа қызмет көрсетуді жақсарту бойынша жетекшілік етеді, сондай-ақ қала кеңесшілерімен бірлесе жұмыс істейді. Вице-мэр заң шығарушы кеңестің төрағасы болып табылады, ал бұл кеңесшілер қаланың екі заң шығарушы округін өкілдік етеді. Кеңес қалалық қаулыларды жасау және қабылдау үшін жауапты. Марикина Метро Манила аймағының құрамында болғандықтан, қаланың мэрі Метро Манила Даму Басқармасы (MMDA) басшылығымен Метро Манила Кеңесінде өкілдік етеді. Бұл кеңес мегаполистегі проблемаларды шешуге және жағдайды жақсартуға бағытталған даму жоспарларын әзірлейді. Марикина 16 барангайдан тұрады, олар кішігірім аумақта басқаруды жүзеге асырады. Бұл барангайлар жоғарыда аталған заңнамалық округтерге біріктірілген. Әр округтің өкілі – конгрессмен, ол өз кезегінде Филиппин Өкілдер Палатасында ұсылған.

Қалалық мөр

Марикина қаласының ресми мөрінде "Lungsod ng Marikina", "Pilipinas", "1630" (қала құрылған жыл) және "1996" (қала жарғысы бекітілген жыл) деген жазулар бар. Екі тау – Марикина өзенімен кесілген Марикина аңғарының арасындағы Кордильера және Сиерра-Мадре тауларының сұлу екі қырқасын көрсетеді. Шығысқа қарай бұрылған күн қаланың географиялық орнын білдіреді, ал әрбір сәуле – қаланың аудандарын (баргайларын) символдайды. Тісті дөңгелек қаланың өнеркәсібін, ал аяққап – дәстүрлі өндірісін бейнелейді. Шам – адамгершілік даму және жақсы өмір сүру үшін ұлы және құнды мұратын көрсетеді, сондай-ақ қаланың испандық мәдениеті мен дәстүрінің символы болып табылады. Бамбук – халықтың қарапайымдылығы мен мінез-құлқының күшін, сонымен қатар қаланың ауылдық шаруашылықтан қазіргі өнеркәсіптік қалаға айналуын көрсетеді; жапырақтары мен бұтақтары – тәртіп пен тыныштықты білдіреді. Бамбук пен дөңгелек – Марикина мен оның халқының табиғатты құрметтеуін және қорғауын, сондай-ақ прогреске қадам басқанда онымен үйлесімде болуын көрсетеді.

Мәдениет

Жергілікті тағамдарға мыналар жатады: "Эверластинг" – Марикинада кең таралған, "эмбутидоға" ұқсас, бірақ "лянэрада" пісірілетін тағам; "Вакнатой" – ерекше дәмге ие, қызанақ қосылған "менудоның" бір түрі, нәтижесінде "вакнатой" тәтті-қышқыл дәміне ие болады; және "Лаоя" – ұсақталған сарымсақ, тәтті картоп және "саба" бананы қосылған "нилағаға" ұқсас тағам. Марикинаның мерекелері мәдениетке, дәстүрге және оның халқына бай. Санта-Елена ауданындағы Ж. П. Ризал көшесі бойында бірнеше ежелгі үйлерді кездестіруге болады. "Театро Марикина" – Марикинадағы өнер орталығы. Марикинаның дәстүрлі биі – "Лерион", ол Марикинаның ресми халық биі саналады. Марикинадағы жергілікті мерекелердің ішінде: "Илогнаян фестивалі" – Марикина өзенінің маңыздылығын халыққа жеткізу мақсатында ақпан айында өзен жағасында өткізілетін мәдени шара; "Ка Ангкан фестивалі" – 16 сәуірде Марикинаның құрылған күніне орай ұйымдастырылатын, қаланың ерекше есімдері бар ірі тайпаларын құрметтейтін мереке; "Марикина Рождество фестивалі/Шопалуза/ChristmaSaya" – әр түрлі тауарлардың кең ассортиментін қолжетімді бағада ұсынатын дүкендермен толы ұзақ мерекелік фестиваль. Фестиваль қазан айында басталып, келесі жылдың ақпан айына дейін, негізінен Марикина өзен саябағы мен "Ривербанкс" орталығында жалғасады; "Рехион Рехион фестивалі" – Марикина халқын құрайтын түрлі этникалық топтарды көрсететін фестиваль. Бұл басқа аймақтардан келген және Марикинаға қоныс аударған белсенді қоғамға көрсетілетін құрмет. Бұл фестиваль түрлі мәдениет пен тілдерге қарамастан, бірлікке қол жеткізуге болатынын дәлелдейді. Фестиваль жыл сайын 8 желтоқсанда, Марикина қала статусын алған күні тойланады; және соңғысы – "Сапатос фестивалі". Марикина аяқ киімнің астанасы ретінде танылғандықтан, қала жыл сайын қыркүйек айының ортасынан жыл соңына дейін "Сапатос фестивалін" өткізеді. Бұл Марикинадағы аяқ киім шеберлерінің тапқырлығы мен өнерін көрсетуге арналған мереке. Олардың еңбегі мен жергілікті аяқ киім өнеркәсібіне лайықты құрмет көрсетіледі.

Командалар

Марикинаның кәсіби баскетбол командасы – Махарлика Филиппин баскетбол лигасының (MPBL) «Марикина Шумастерс» командасы, ол 2018–19 маусымда лигаға қосылды. Оның волейболдағы әріптесі «Марикина Лэди Шумастерс» Махарлика Филиппин волейбол қауымдастығының (MPVA) негізін қалаушы мүшелерінің бірі. Марикина бұрын «JPV Marikina F. C.» футбол клубына да үй иесі болған, ол 2018 жылы Филиппин футбол лигасының (PFL) чемпионатында соңғы рет ойнады.

Марикина спорт орталығы

Марикина спорт орталығы Сумулон тас жолы мен Шоу даңғылының қиылысында орналасқан, Марикина қаласындағы маңызды құрылым және Филиппиннің атақты спорт кешені. Онда футбол алаңы мен жеңіл атлетика стадионы бар, оған жеңіл атлетика овалды жолы, 64 метрлік табиғи шөп жамылғысы, велосипед жолы және Батыс және Шығыс деп аталатын екі трибуна кіреді. Трибуналардың жалпы сыйымдылығы 15 000 адамды құрайды. Батыс трибунасы мен жеңіл атлетика жолының арасында баскетбол, волейбол, бадминтон және теннис корттары орналасқан. Батыс трибунасы Шоу даңғылы бойында, ал Шығыс трибунасы Марикина спорт орталығының ішкі нысандарымен – 2000 көрерменге арналған олимпиадалық мөлшердегі бассейн орналасқан су спорты орталығымен, 8 қабатты спорт ғимаратымен, 7000 орындық жабық спорт залымен, сондай-ақ спорт және сувенир дүкендері, тағам сататын орындар мен қолайлы дүкендер сияқты басқа да мекемелермен байланысқан. Аймақ аймақтық, ұлттық және халықаралық деңгейдегі көптеген спорт жарыстарын, сондай-ақ әртүрлі іс-шараларды – үлкен концерттерді, финалдық кештерді, тікелей эфирдегі телешоуларды және басқа да мақсаттарды қабылдаған.

Су көлігі

Марикина өзеніндегі паром қызметі 2008 жылы Riverbanks және Sta. Elena паром станцияларының ашылуымен іске қосылуға тиіс болған, бірақ 2009 жылы Кетсана тропикалық дауылының салдарынан және одан кейінгі жылдары қатты жаңбырлар мен дауылдар өзеннің тасып кетуіне себеп болғандықтан, паром қызметі тоқтатылып, жұмысы тоқталды. Жақында Метрополитен Маниланы дамыту басқармасы Пасиг өзенінің паром бағытын Марикина өзеніне дейін ұзарту және Метрополитен Маниланың шығыс жағындағы жолаушыларға балама және жылдам көлік құралын ұсыну жоспарларын қарастырып жатыр, бірақ ол әлі көлік жоспарлау кезеңінде.

Денсаулық сақтау мекемелері

Марикина қалалық денсаулық сақтау басқармасы – қаладағы денсаулық сақтау қызметтерінің орталығы. Ол денсаулық сақтау қызметтерін ұсынумен қатар, қала әкімдігі ұсынатын денсаулық сақтау бағдарламаларын жоспарлауға және іске асыруға жауапты. Әрбір ауданда (барангай) негізгі медициналық қызметтер көрсету үшін денсаулық сақтау орталықтары мен жатып емделетін клиникалар жұмыс істейді. Аманг Родригес есімдігі Еске алу медициналық орталығы – Марикинадағы ірі мемлекеттік аурухана және Манила қаласының шығысы мен Ризал облысының ең ірі медициналық мекемелерінің бірі. Ал Марикина аңғары медициналық орталығы – ең жақсы қызметтер мен қазіргі заманғы жабдықтарды ұсынатын жекеше аурухана. Басқа ірі жекеше ауруханаларға Гарсия бас ауруханасы, Марикина қалалық дәрігерлер ауруханасы және медициналық орталығы, SDS медициналық орталығы, Сент-Энтони медициналық орталығы және Сент-Винсент бас ауруханасы кіреді.

Қауіпсіздік және қауіпсіздік

Marikina Rescue 161 – қала ішіндегі төтенше жағдайларда көмекке шақыруларға 5 минут ішінде жауап беретін 24 сағаттық жедел жәрдем қызметі. Бұл кеңсе қызметкерлерінің біліктілігін арттыру мақсатында алғашқы медициналық көмек бойынша семинарлар мен оқулар өткізеді, өйткені Марикина су тасқыны, өрт және жер сілкінісі сияқты апаттарға бейім. Марикина полиция бөлімі Филиппин Ұлттық Полициясының (PNP) Ұлттық астана аймағы Полиция басқармасының (NCRPO) Шығыс Полиция округінің (EPD) қарауындағы құқық тәртібін сақтауға жауапты. Марикина өрт сөндіру бөлімі Ішкі істер және жергілікті басқару министрлігінің (DILG) Ұлттық астана аймағындағы Өртке қарсы қорғау бюросының (BFPNCR) Шығыс өрт сөндіру ауданы ретінде танылған IV өрт сөндіру ауданы (FD4) арқылы өрттен қорғау және төтенше жағдайларға жауап беру қызметтерін ұсынады.

Білім

Памантасан нг Лунгоссон нг Марикина (PLMar) – әртүрлі курстарды ұсынатын, қалалық әкімдік қаржыландыратын алғашқы университет, ал Марикина политехникалық колледжі (MPC) – көбінесе техникалық курстарды ұсынатын қалалық мемлекеттік техникалық колледж, екеуі де мемлекеттік мекемелер. Тағы бір FEU Roosevelt Marikina – белгілі колледж, американдық президент Франклин Д. Рузвельт құрметіне аталған жеке, діни емес колледж және ол Маниланың шығысындағы ең көне академиялық мекеме саналады. Mother of Divine Providence School, National Christian Life College және Our Lady of Perpetual Succor College (OLOPSC) сияқты діни мектептер де колледж деңгейіндегі курстарды ұсынады. Қалада ақпараттық технологиялар және компьютерлік колледждердің көптеген филиалдары да дамып келеді. Қала әкімдігінің жанында орналасқан Техникалық білім беру және дағдыларды дамыту агенттігі (TESDA) қала бойынша техникалық білім беру және дағдыларды дамытуды басқаруға және бақылауға жауапты. Марикина ғылым орта мектебі (MSHS) – Марикинадағы алғашқы мемлекеттік ғылым орта мектебі. Марикина католик мектебі – жеке, діни мекеме және ол қаланың католик білім беру орталығы болып саналады, ол Our Lady of the Abandoned Parish кешенінде орналасқан. Манила Бойстаун кешені – Манила қалалық әкімдігіне тиесілі мекеме, бұл орын тасталып, ұмытылған және өз еркімен тапсырылған балаларға, жасөспірімдерге және қарт адамдарға арналған. Қаланың барлық жерінде, соның ішінде Ingenium School және Charis School мектептерінде мектепке дейінгі білім беру орталықтары, балабақшалар және бастауыш және орта мектептер көптеп орналасқан. Қалада Marist School және St. Scholastica's Academy сияқты арнайы мектептер де бар. Марикинадағы әрбір ауданның кем дегенде бір мемлекеттік бастауыш немесе бір мемлекеттік орта мектебі бар. Қаладағы 17 бастауыш және 13 орта мектептің барлығы Білім министрлігінің Марикина қалалық мектептер бөлімі бақылауында.

Медиа

Марикинаның өзінің радиостанциясы бар, «Радио Марикина» – қалалық әкімдікке тиесілі және басқарылатын қоғамдық радиостанция. Бұл Филиппиндегі алғашқы жергілікті өкіметтік радиостанция саналады. Оның жиілігі Метро Манила қаласында 1674 кГц. Студия Марикина қалалық әкімдігінің екінші қабатындағы Халық ақпараттық орталығында орналасқан. Осы қалада штаб-пәтері орналасқан «ПМКК 4-ші күзет» діни тобы «Life TV» және «Life Radio» телеарналарына ие және оларды қадағалайды. Олардың студиялары Санто-Ниньо ауданындағы NCLC ғимаратында орналасқан. «Life TV» телеарнасы BEAM TV арқылы UHF 50-ші арнада және SkyCable 44-ші арнада бүкіл ел бойынша цифрлық теледидар хабарларын таратуда.