Кіріспе

Вестминстер көпірі – Лондондағы Темза өзенінің үстінен салынып, жол және жаяу жүргіншілер үшін арналған көпір. Ол батыс жағындағы Вестминстерді шығыс жағындағы Ламбетпен байланыстырады. Көпір көбінесе жасыл түске боялған, бұл түс Вестминстер сарайының жанында орналасқан Халықтар палатасындағы былғары орындықтардың түсімен бірдей, бірақ көк түске жақын табиғи реңкке ие. Бұл Ламбет көпірінен ерекшеленеді, ол Лордтар палатасындағы орындықтардың түсімен – қызыл түске боялған және Парламент ғимаратының қарсы жағында орналасқан. 2005–2007 жылдары көпір толықтай қайта жаңартылды, оның ішінде темір жақтаулары ауыстырылып, бүкіл көпір қайта боялды. Ол өзеннің батыс жағындағы Вестминстер сарайын шығыстағы Каунти Холл және Лондон көзімен байланыстырады, сондай-ақ Лондон марафонының алғашқы жылдарындағы фиништік нүкте болды. Ағыс бойынша келесі көпір – Хангерфорд көпірі және Алтын юбилей көпірі, ал ағысқа қарсы – Ламбет көпірі. Вестминстер көпірі 1981 жылы II санаттағы ескерткіш ретінде тіркелді.

Тарих

600 жылдан астам уақыт бойы (кем дегенде 1129–1729 жылдар) Лондон көпіріне ең жақын Темза көпірі Кингстонда орналасқан. Тюдор дәуірінің соңынан бастап Лондон көпіріндегі сауда уақытындағы тығын (Кент, Эссекс, Суррей, Миддлсекс және одан әрі аймақтардан келетін тауарлар мен көліктер үшін) көбінесе бір сағаттан асып кетті. 1664 жылы Вестминстерде көпір салу ұсынылды, бірақ Лондон корпорациясы мен су тасымалдаушылары қарсылық көрсетті. 1722 жылы да қарсылық жалғасты. Дегенмен, 1729 жылы Путниде ағаштан жасалған уақытша көпір салынды және жоба 1736 жылы парламент бекітіміне ие болды. Жеке капитал, лотереялар мен гранттар есебінен қаржыландырылған Вестминстер көпірі 1739–1750 жылдар аралығында швейцариялық инженер Чарльз Лабелье бақылауымен салынды. Көпір 18 қараша 1750 жылы ашылды. Лондон қаласы Вестминстер көпіріне және халық санының өсуіне жауап ретінде Лондон көпіріндегі ғимараттарды бұрып, 1760–63 жылдары оны кеңейтті. Путни көпірімен бірге, бұл көпір келесі үш онжылдықта тағы төрт көпір салуға мүмкіндік берді: Блэкфрайрс көпірі (1769, қала салған), Кью көпірі (1759), Баттерси көпірі (1773) және Ричмонд көпірі (1777). Осы кезде жолдар мен көлік құралдары жақсартылып, су арқылы тасымалданатын тауарлардың көлемі азайды. Көпір кеңейіп келе жатқан Уэст-Эндтің дамуына, сондай-ақ Оңтүстік Лондонға, теңіз жағалауындағы округтерден және Шығыс Суссекс пен Кент порттарынан келетін тауарлар мен көліктерге көмектесті. Көпір болмағанда, үлкен Уэст-Эндке қатынайтын көліктер көбінесе Лондон көпірідей тығын болатын көшелерден өтуге мәжбүр болар еді, атап айтқанда Странд/Флит-стрит және Нью-Оксфорд-стрит/Холборн. Өзеннің екі жағындағы жолдар да салынды және жақсартылды, соның ішінде Чаринг Кросс Роуд және Саутварктегі Элефант және Касл айналасындағы аумақтар. 19 ғасырдың ортасына қарай көпір нашарлап, күтіп ұстау өте қымбатқа түсті. Қазіргі көпірді Томас Пейдж жобалап, 1862 жылдың 24 мамырында ашты. Ұзындығы және ені белгілі, ол жеті аркалы, құйма темірден жасалған және Вестминстер сарайының сәулетшісі Чарльз Барри жасаған готикалық әрлеулері бар. Көпірде 20 ғасырдың бірінші жартысында, 1906 жылдан 1952 жылға дейін трамвай қатынайтын. Сол жылдың 5 шілдесінде соңғы трамвай көпірден салтанатты түрде өтті. 1967 жылы Реннидің Жаңа Лондон көпірі бұзылғаннан бері ол Темза өзенін кесіп өтетін Лондонның орталық бөлігіндегі ең көне құрылыс болып табылады. 2017 жылдың 22 наурызында көпірде терактілік шабуыл басталды және Бридж-стрит пен Ескі сарай ауласына дейін жалғасты. Оқиға салдарынан бес адам – үш жаяу жүргінші, бір полицей және шабуылшы қаза тапты. Полицейдің әріптесі (жақын жерде орналасқан) қаруланып, шабуылшыны атып өлтірді. 50-ден астам адам жарақат алды. Шабуылға қатысты тергеуді қалалық полиция жүргізді.

Танымал мәдениетте

1964 жылғы «Doctor Who» сериалындағы «Даликтер Жерді басып алды» атты эпизодта Далектер 22-ші ғасырда жер бетінде қозғалып жүргені көрсетіледі. 1807 жылы Уильям Вордсворттың Вестминстер көпірінде тұрып жазған «3 қыркүйек, 1802. Вестминстер көпірінде туған ойлар» атты танымал өлеңі екі томдық «Өлеңдер жинағында» жарияланды. 2002 жылғы британдық қорқыныш фильмі «28 күннен кейін» басты кейіпкер комадан оянып, Лондонды құлаған күйде көреді және өмірдің белгілерін іздеп Вестминстер көпірінен өтеді. Вестминстер көпірі – Лондонның дәстүрлі жүгіру жарысы «Bridges Handicap» жарысының басталу және аяқталу орны. Көпір «The Amazing Race» израильдік нұсқасының төртінші маусымындағы Pit Stop болған жер. 24-ші Джеймс Бонд фильмі «Спектр» финалында Блофельдтің тікұшағы Вестминстер көпіріне құлайды.