Кіріспе

Америка Құрама Штаттарының батысындағы шөл

Ұлы Бассейн шөлінің солтүстік-шығыс бұрышына жақын орналасқан Ұлы Тұзды көл шөлі – суық шөл климатының тамаша мысалы. Бұл шөлдің бөлігі әлі де құрғақ болғанымен, Ұлы Бассейн шөлінің батыс жиегіндегі ұқсас тұзды далалар мен тұздықтарға қарағанда көбірек жауын-шашын алатынын атап өту қажет.

Биологиялық қауымдастықтар

Бұл аймақтағы "бесін мен қатар" үлгісі, жанындағы бесіндер мен қатарлардың болуы, керемет биологиялық әртүрлілікке алып келеді. Климат, биіктік, топырақ түрі және көптеген антропогендік факторлар шөлдегі бұталы, шөптесін және орманды қоғамдастықтардың әртүрлілігі мен таралуына зор әсер етеді. Жоғары шөлдің бойында әртүрлі биіктіктерге сәйкес келетін көптеген қосалқы климаттар бар. Алаптардың төменгі жағынан тау шыңдарына қарай жол жүргенде, 200-ге жуық ерекше биологиялық қоғамдастықтарды құрайтын өсімдіктер мен жануарлар түрлерінің үнемі өзгеріп отыратын комбинацияларын кездестіруге болады. Бұл қоғамдастықтарды жалпы алғанда алты негізгі қоғамдастыққа немесе "өмірлік аймақтарға" жіктеуге болады.

Шаң-қалқан аймағы

Төменгі аңғарлардың су толатын бөліктерінде таудан ағып түскен су буланып, тұзды топырақтарды жасайды – осы аймақ шолғақ аймағы деп аталады. Бұл қауымдастықтағы өсімдіктер өте аз жауын-шашынға, ыстыққа және тұзды жағдайға бейімделген. Кез келген аймақтағы су мөлшері мен топырақтың түрі қандай өсімдіктер өсетінін анықтайды. Аңғардың кейбір бөліктерінде мүлдем тіршілік болмауы мүмкін. Мерзімімен суға толатын, құрғақ аймақтар плея деп аталады. Плея жағалауында шолғақ басым өсімдік болып табылады, бірақ оған йод бұтасы да қосылады.